Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη για μία ταχεία παρέμβαση προς βοήθεια της Ελλάδας, δήλωσε ο Όλι Ρεν στην εφημερίδα Welt am Sonnta
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη για μία ταχεία παρέμβαση προς βοήθεια της Ελλάδας, άφησε να εννοηθεί ο ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων, Όλι Ρεν, στο γερμανικό τύπο.
"Η ΕΕ έχει τα μέσα (να θέσει σε λειτουργία) μία ταχεία και συντονισμένη βοήθεια", σημειώνει ο Όλι Ρεν σε συνέντευξή του που θα δημοσιευθεί στο αυριανό φύλλο της κυριακάτικης εφημερίδας Welt am Sonntag.
"Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι έτοιμη να κάνει μία συγκεκριμένη πρόταση προς αυτή την κατεύθυνση. Τα χρηματοοικονομικά μέτρα βοηθείας μπορεί να υλοποιηθούν σύντομα αλλά θα συνεπάγονται αυστηρών υποχρεώσεων" της Ελλάδας έναντι των εταίρων της.
"Είναι σημαντικό την προσεχή εβδομάδα η ΕΕ να καταλήξει σε ένα συγκεκριμένο πολιτικό συμπέρασμα αναφορικά με το ευρωπαϊκό πλαίσιο για μία συντονισμένη και υπό όρους ενέργεια, αν αυτό χρειασθεί και κριθεί αναγκαίο", σημείωσε ο ευρωπαίος επίτροπος.
Σάββατο 20 Μαρτίου 2010
Επιτυχημένο πείραμα κβαντικής φυσικής
ΛΟΝΔΙΝΟ Για πρώτη φορά επιστήμονες κατάφεραν να προκαλέσουν ένα κβαντικό φαινόμενο σε αντικείμενο που να είναι ορατό στο γυμνό μάτι. Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας κατόρθωσαν να φέρουν ένα μικροσκοπικό μεταλλικό έλασμα σε υπέρθεση, δηλαδή να βρίσκεται ταυτόχρονα σε δύο αντίθετες μεταξύ τους καταστάσεις. Συγκεκριμένα, το έλασμα ήταν ταυτόχρονα σε κατάσταση κίνησης (ταλάντωσης) αλλά και ακινησίας, φαινόμενο που δεν μπορούσε κάποιος να δει παρατηρώντας το έλασμα, αλλά το «συνέλαβαν» τα επιστημονικά όργανα.
Το επίτευγμα θεωρείται σημαντικό, αφού όσο μεγαλύτερο είναι ένα αντικείμενο τόσο περισσότερο εξουδετερώνονται οι κβαντικές ιδιότητες. «Συζητούμε για τις περίεργες ιδιότητες της κβαντικής φυσικής και των αντικειμένων που βρίσκονται ταυτόχρονα σε δύο καταστάσεις, αλλά στην πραγματικότητα όλα έχουν να κάνουν με τη συμπεριφορά ατόμων και μορίων με τα οποία συνήθως δεν αλληλεπιδρούμε» σημείωσε ο Ααρον Ο΄Κόνελ, επικεφαλής της ομάδας. Η ανακάλυψη θεωρείται εξαιρετικά σημαντική γιατί βάζει ένα ακόμη λιθαράκι στην τιτάνια προσπάθεια της επιστημονικής κοινότητας να ενοποιήσει την κβαντική με τη θεμελιώδη φυσική δημιουργώντας την περίφημη θεωρία των πάντων, όπου ο κόσμος της θεωρίας της σχετικότητας θα συναντήσει εκείνον του μικρόκοσμου ώστε τελικά να ενωθούν όλες οι μεγάλες αλλά και μικρές δυνάμεις του κόσμου μας.
Το επίτευγμα θεωρείται σημαντικό, αφού όσο μεγαλύτερο είναι ένα αντικείμενο τόσο περισσότερο εξουδετερώνονται οι κβαντικές ιδιότητες. «Συζητούμε για τις περίεργες ιδιότητες της κβαντικής φυσικής και των αντικειμένων που βρίσκονται ταυτόχρονα σε δύο καταστάσεις, αλλά στην πραγματικότητα όλα έχουν να κάνουν με τη συμπεριφορά ατόμων και μορίων με τα οποία συνήθως δεν αλληλεπιδρούμε» σημείωσε ο Ααρον Ο΄Κόνελ, επικεφαλής της ομάδας. Η ανακάλυψη θεωρείται εξαιρετικά σημαντική γιατί βάζει ένα ακόμη λιθαράκι στην τιτάνια προσπάθεια της επιστημονικής κοινότητας να ενοποιήσει την κβαντική με τη θεμελιώδη φυσική δημιουργώντας την περίφημη θεωρία των πάντων, όπου ο κόσμος της θεωρίας της σχετικότητας θα συναντήσει εκείνον του μικρόκοσμου ώστε τελικά να ενωθούν όλες οι μεγάλες αλλά και μικρές δυνάμεις του κόσμου μας.
Παρασκευή 19 Μαρτίου 2010
Οι 4 στους 5 έγιναν βασανιστές
Γαλλία
Οι 4 στους 5 έγιναν «βασανιστές»
Γαλλικό ντοκιμαντέρ προσπαθεί να αναδείξει το πόσο επηρεάζει τους ανθρώπους η τηλεόραση, παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα ενός ψεύτικου τηλεπαιχνιδιού στο οποίο το 82% των συμμετεχόντων συμφώνησε να προκαλέσει πόνο στους παίκτες.
«Πού θα φθάσει η τηλεόραση;» αναρωτιούνται οι δημιουργοί του ντοκιμαντέρ οι οποίοι πήραν την ιδέα από πείραμα που πραγματοποίησε στη δεκαετία του 1960 ο ψυχολόγος του Πανεπιστημίου του Γιέιλ Στάνλεϊ Μίλγκραμ: είχε δώσει οδηγία σε εθελοντές να προκαλέσουν ηλεκτροσόκ σε φοιτητή προκειμένου να βελτιώσουν τη μνήμη του. Το ντοκιμαντέρ προβλήθηκε χθες το βράδυ από τη γαλλική τηλεόραση. Με τη δικαιολογία ενός τηλεπαιχνιδιού, οι συμμετέχοντες έπαιρναν την εντολή να τραβούν έναν μοχλό που προκαλούσε απανωτά ηλεκτροσόκ εντάσεως έως και 420 βολτ (θα μπορούσε να αποβούν μοιραία) σε δήθεν παίκτες (ηθοποιοί που στην πραγματικότητα δεν δέχονταν καθόλου ηλεκτρικό ρεύμα) κάθε φορά που θα απαντούσαν λάθος σε μια ερώτηση. Το 82% των συμμετεχόντων συμφώνησε να τραβάει τους μοχλούς.
Οι 4 στους 5 παίκτες έφθασαν στο σημείο να διοχετεύσουν το ανώτατο όριο ρεύματος. Ο παραγωγός του ντοκιμαντέρ Κριστόφ Νικ τόνισε ότι ήθελε να αναδείξει τους κινδύνους των ριάλιτι σόου της τηλεόρασης. Το ψεύτικο τηλεπαιχνίδι ονομάστηκε «Εxtreme Ζone» και είχε πολυπληθές κοινό που φώναζε «τιμωρία» καθώς και μια λαμπερή παρουσιάστρια η ο ποία παρότρυνε τους συμμετέχοντες να τραβούν τον μοχλό σε κάθε λάθος απάντηση. Από όσους συμφώνησαν να πάρουν μέρος μόλις το 19% σταμάτησε τη διαδικασία επειδή δεν μπορούσε να προκαλεί άλλο πόνο στους παίκτες. «Είναι γεγονός πως σε ένα παιχνίδι τα όρια μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας είναι θολά», λέει ο παραγωγός, ο οποίος θεωρεί ότι ένα από τα βασικά συμπεράσματα είναι πως η τηλεόραση κάνει τους ανθρώπους πιο πειθήνιους. «Στο πείραμα του Μίλγκραμ υπάκουσε το 62% των συμμετεχόντων, ενώ στο τωρινό πείραμα της τηλεόρασης το 81%. Άρα, πρέπει να αναρωτηθούμε για τη δύναμη του συστήματος, αυτού του παγκόσμιου συστήματος που είναι η τηλεόραση».
Οι 4 στους 5 έγιναν «βασανιστές»
Γαλλικό ντοκιμαντέρ προσπαθεί να αναδείξει το πόσο επηρεάζει τους ανθρώπους η τηλεόραση, παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα ενός ψεύτικου τηλεπαιχνιδιού στο οποίο το 82% των συμμετεχόντων συμφώνησε να προκαλέσει πόνο στους παίκτες.
«Πού θα φθάσει η τηλεόραση;» αναρωτιούνται οι δημιουργοί του ντοκιμαντέρ οι οποίοι πήραν την ιδέα από πείραμα που πραγματοποίησε στη δεκαετία του 1960 ο ψυχολόγος του Πανεπιστημίου του Γιέιλ Στάνλεϊ Μίλγκραμ: είχε δώσει οδηγία σε εθελοντές να προκαλέσουν ηλεκτροσόκ σε φοιτητή προκειμένου να βελτιώσουν τη μνήμη του. Το ντοκιμαντέρ προβλήθηκε χθες το βράδυ από τη γαλλική τηλεόραση. Με τη δικαιολογία ενός τηλεπαιχνιδιού, οι συμμετέχοντες έπαιρναν την εντολή να τραβούν έναν μοχλό που προκαλούσε απανωτά ηλεκτροσόκ εντάσεως έως και 420 βολτ (θα μπορούσε να αποβούν μοιραία) σε δήθεν παίκτες (ηθοποιοί που στην πραγματικότητα δεν δέχονταν καθόλου ηλεκτρικό ρεύμα) κάθε φορά που θα απαντούσαν λάθος σε μια ερώτηση. Το 82% των συμμετεχόντων συμφώνησε να τραβάει τους μοχλούς.
Οι 4 στους 5 παίκτες έφθασαν στο σημείο να διοχετεύσουν το ανώτατο όριο ρεύματος. Ο παραγωγός του ντοκιμαντέρ Κριστόφ Νικ τόνισε ότι ήθελε να αναδείξει τους κινδύνους των ριάλιτι σόου της τηλεόρασης. Το ψεύτικο τηλεπαιχνίδι ονομάστηκε «Εxtreme Ζone» και είχε πολυπληθές κοινό που φώναζε «τιμωρία» καθώς και μια λαμπερή παρουσιάστρια η ο ποία παρότρυνε τους συμμετέχοντες να τραβούν τον μοχλό σε κάθε λάθος απάντηση. Από όσους συμφώνησαν να πάρουν μέρος μόλις το 19% σταμάτησε τη διαδικασία επειδή δεν μπορούσε να προκαλεί άλλο πόνο στους παίκτες. «Είναι γεγονός πως σε ένα παιχνίδι τα όρια μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας είναι θολά», λέει ο παραγωγός, ο οποίος θεωρεί ότι ένα από τα βασικά συμπεράσματα είναι πως η τηλεόραση κάνει τους ανθρώπους πιο πειθήνιους. «Στο πείραμα του Μίλγκραμ υπάκουσε το 62% των συμμετεχόντων, ενώ στο τωρινό πείραμα της τηλεόρασης το 81%. Άρα, πρέπει να αναρωτηθούμε για τη δύναμη του συστήματος, αυτού του παγκόσμιου συστήματος που είναι η τηλεόραση».
Η νεολαία απτόητη μπροστά στην κρίση
Οι εικοσάρηδες της χώρας δεν θυσιάζουν τις συνήθειές τους για καμιά οικονομική κρίση. Αντίθετα έχουν βρει τρόπους να μην στερούνται ούτε την έξοδο ούτε τα ψώνια ούτε τις εκδρομές αναφέρει σε άρθρο του Το Βήμα (18/3/2010). Το επιβεβαιώνει η καθόλου ολιγομελής φοιτητοπαρέα της Στεφανίας, της Ζετίνας , της Γεωργίας, της Ελίνας, της Παναγιώτας, του Χρήστου, του Κώστα... Τα παιδιά για να συμπληρώσουν το χαρτζιλίκι των γονέων τους δεν διστάζουν να κάνουν περιστασιακές δουλειές (προώθηση προϊόντων σε σουπερμάρκετ, σερβιτόροι σε καφέ κτλ.). Και ενώ η λέξη «ρεφενέ» δεν είναι της γενιάς τους, σίγουρα την κάνουν πράξη, αφού μοιράζονται τα έξοδα για όλα, κι όταν κάποιος δεν έχει, πληρώνουν οι υπόλοιποι! «Πριν από δύο- τρία χρόνια,μου έδιναν σχεδόν 20 ευρώ τη μέρα. Τώρα παίρνω 90 ευρώ την εβδομάδα και πολλά μου είναι» λέει η Γεωργία Θεσσαλονικέως, φοιτήτρια στο Ιστορικό- Αρχαιολογικό του Πανεπιστημίου Αθηνών. Παρ΄ ότι η... γονική επιχορήγηση «ψαλιδίστηκε», η νεαρή φοιτήτρια δεν το έβαλε κάτω. Αλλωστε έχει και τις φίλες της! «Αν για παράδειγμαθέλουμε να πάμε μια εκδρομή και εγώ δεν έχω χρήματα,ρωτάω ποια από τις φίλες μου μπορεί να μου δανείσει. Γενικάο κανόνας αυτής της παρέαςείναι πως οι άλλοι πληρώνουν για όποιον δεν έχει. Από 1 ευρώ για τον καφέμέχρι όσα χρειάζονται για να μη χάσει τις καλοκαιρινές διακοπές μαζί μας». Και η ίδια ένα καλοκαίρι που δεν υπολόγισε σωστά τα έξοδα, με δανεικά «έβγαλε» τις διακοπές στη Σίφνο. Μια άλλη φορά βέβαια ανέβαλε για αργότερα τα ψώνια που είχε προγραμματίσει, για να δανείσει στην Ελίνα που της έτυχε μια... έκτακτη ανάγκη, δηλαδή να κάνει ένα πολυπόθητο τατουάζ, για το οποίο οι γονείς δεν έδιναν ούτε σεντ!
Τελευταίως βέβαια η Ελίνα ανήκει στους προνομιούχους- και κατ΄ εξοχήν... δανειστές της παρέαςαφού βρήκε δουλειά part time και έχει πλέον εξασφαλισμένο ένα, έστω και μικρό, «μηνιάτικο». Το ίδιο ισχύει και για την Παναγιώτα Λέντζου , που έχει ανακηρυχθεί σε... εισοδηματία, αφού κερδίζει 400 ολόκληρα ευρώ από την ημιαπασχόληση σε ναυτιλιακή εταιρεία.
«Μπορώ να καλύψω τα προσωπικά έξοδα του μήνα και αν κάποια από τις κολλητές μου χρειαστεί χρήματα,της δανείζω ευχαρίστως.Και όταν ξεμείνω εγώ, τότε αρχίζω να τα ζητάω πίσω» λέει η 22χρονη φοιτήτρια του Πανεπιστημίου Πειραιά. Η ίδια μέθοδος ακολουθείται και για τα δώρα προς τους εορτάζοντες. «Βάζουμε ο καθένας από 20 ευρώ και παίρνουμε είτε ένα πιο ακριβό δώρο ή πολλά μικρά. Οι πιο τυχε ροί βέβαια είναι αυτοί που γιορτάζουν στις εκπτώσεις, αφού με τα ίδια λεφτά παίρνουν περισσότερα δώρα»!
Η παρέα σχεδιάζει αυτή την εποχή ένα ταξίδι στην Ισπανία. Για να καλύψουν τα έξοδα έκαναν οικονομία, ζήτησαν κάτι έξτρα από τους γονείς, προώθησαν προϊόντα σε σουπερμάρκετ, σέρβιραν πολλούς καφέδες. Και αν στην πορεία κάποιος «δεν βγαίνει», θα του δανείσουν οι άλλοι.
Τα δανεικά στη γενιά των 20άρηδων δεν δίνονται για να πληρωθεί ένας ληγμένος λογαριασμός. Το εξηγεί επακριβώς η Παναγιώτα: «Αν θέλω πολύ ένα ρούχο και δεν έχω λεφτά θα ζητήσω από τις φίλες μου. Κι αυτές ξέρουν ότι θα τους δανείσω εγώ όταν δεν έχουν να ψωνίσουν,να έρθουν στο σινεμά ή στην εκδρομή ή να πληρώσουν το ποτό τους».
Γενικά στις παρέες της νεολαίας όποιος έχει λεφτά πληρώνει και μόλις τους τελειώσουν, «πάμε στον επόμενο». Εννοείται ότι οι απαιτήσεις κυμαίνονται στο πλαίσιο των... φοιτητικών δυνατοτήτων (οι ακριβές αγορές καλύπτονται αποκλειστικά από τους γονείς) και εννοείται επίσης ότι- όπως λένε τα παιδιά - «δανεικά και αγύριστα δεν παίζουν»!
Στις παρέες της νεολαίας, σημασία δεν έχει πόσο θα πληρώσεις κάτι, αλλά ότι θα το μοιραστείς με τους φίλους σου. Ετσι τα κορίτσια και οι άλλοι φίλοι τους δεν στέκονται στα επώνυμα ρούχα ή στις... χλιδάτες διακοπές. «Αντί να πάμε πέντε μέρες διακοπές σε ξενοδοχείο και να ξοδέψουμε όλα μας τα λεφτά, προτιμούμε το κάμπινγκ. Έτσι γλιτώνουμε χρήματα και τα περισσότερα καλοκαίρια κάνουμε έναν ολόκληρο μήνα διακοπές» λέει η Παναγιώτα.
Αντίστοιχα, όταν βγαίνουν για ψώνια, αποφεύγουν συστηματικά τα επώνυμα καταστήματα - μία στο τόσο, βγαίνουν και με τις μαμάδες τους και τις... σπρώχνουν προς τα εκεί! Όταν έχουν να κάνουν αποκλειστικά με το δικό τους βαλάντιο, προτιμούν τα καταστήματα που προσφέρουν πληθώρα οικονομικών επιλογών και ντύνουν πλέον όλη τη νεολαία. «Όταν προτιμάμε τα πιο φθηνά, αγοράζουμε και πιο πολλά.Ετσι κάνουμε περισσότερες εμφανίσεις αντί να έχουμε ένα και πανάκριβο.Με τον ίδιο τρόπο διαλέγουμε και τα δώρα για την παρέα. Καλύτερα περισσότερα δώρα,παρά ένα που θα μας έχει “φάει” όλα μας τα λεφτά».
Η Ζετίνα δεν έχει μισθό, αλλά έχει σπίτι και αυτοκίνητο! Σημαντικό προνόμιο, αφού όλα τα υπόλοιπα μέλη της παρέας μένουν με τους γονείς τους και (θέλοντας και μη) δηλώνουν φανατικοί οπαδοί των μέσων μαζικής μεταφοράς. «Εχω το μοναδικό φοιτητικό σπίτι της παρέας, το οποίο έγινε στέκι μας. Είναι κι αυτός ένας τρόπος να περνάμε χρόνο μαζί, χωρίς να ξοδεύουμε πολλά» λέει η 23χρονη Ζετίνα Παπαφίλη, που σπουδάζει Οικονομικά στο Πανεπιστήμιο Πειραιά. Εκείνη βάζει το σπίτι (τα έξοδά του πληρωμένα από τους γονείς), οι άλλοι τα... «πολεμοφόδια». «Κάθε φορά που έρχονται, φέρνουν αναψυκτικά και σνακςπου πληρώνουν από κοινού. Κι αν παραγγείλουμε φαγητό, πάλι μοιραζόμαστε τον λογαριασμό».
Τελευταίως βέβαια η Ελίνα ανήκει στους προνομιούχους- και κατ΄ εξοχήν... δανειστές της παρέαςαφού βρήκε δουλειά part time και έχει πλέον εξασφαλισμένο ένα, έστω και μικρό, «μηνιάτικο». Το ίδιο ισχύει και για την Παναγιώτα Λέντζου , που έχει ανακηρυχθεί σε... εισοδηματία, αφού κερδίζει 400 ολόκληρα ευρώ από την ημιαπασχόληση σε ναυτιλιακή εταιρεία.
«Μπορώ να καλύψω τα προσωπικά έξοδα του μήνα και αν κάποια από τις κολλητές μου χρειαστεί χρήματα,της δανείζω ευχαρίστως.Και όταν ξεμείνω εγώ, τότε αρχίζω να τα ζητάω πίσω» λέει η 22χρονη φοιτήτρια του Πανεπιστημίου Πειραιά. Η ίδια μέθοδος ακολουθείται και για τα δώρα προς τους εορτάζοντες. «Βάζουμε ο καθένας από 20 ευρώ και παίρνουμε είτε ένα πιο ακριβό δώρο ή πολλά μικρά. Οι πιο τυχε ροί βέβαια είναι αυτοί που γιορτάζουν στις εκπτώσεις, αφού με τα ίδια λεφτά παίρνουν περισσότερα δώρα»!
Η παρέα σχεδιάζει αυτή την εποχή ένα ταξίδι στην Ισπανία. Για να καλύψουν τα έξοδα έκαναν οικονομία, ζήτησαν κάτι έξτρα από τους γονείς, προώθησαν προϊόντα σε σουπερμάρκετ, σέρβιραν πολλούς καφέδες. Και αν στην πορεία κάποιος «δεν βγαίνει», θα του δανείσουν οι άλλοι.
Τα δανεικά στη γενιά των 20άρηδων δεν δίνονται για να πληρωθεί ένας ληγμένος λογαριασμός. Το εξηγεί επακριβώς η Παναγιώτα: «Αν θέλω πολύ ένα ρούχο και δεν έχω λεφτά θα ζητήσω από τις φίλες μου. Κι αυτές ξέρουν ότι θα τους δανείσω εγώ όταν δεν έχουν να ψωνίσουν,να έρθουν στο σινεμά ή στην εκδρομή ή να πληρώσουν το ποτό τους».
Γενικά στις παρέες της νεολαίας όποιος έχει λεφτά πληρώνει και μόλις τους τελειώσουν, «πάμε στον επόμενο». Εννοείται ότι οι απαιτήσεις κυμαίνονται στο πλαίσιο των... φοιτητικών δυνατοτήτων (οι ακριβές αγορές καλύπτονται αποκλειστικά από τους γονείς) και εννοείται επίσης ότι- όπως λένε τα παιδιά - «δανεικά και αγύριστα δεν παίζουν»!
Στις παρέες της νεολαίας, σημασία δεν έχει πόσο θα πληρώσεις κάτι, αλλά ότι θα το μοιραστείς με τους φίλους σου. Ετσι τα κορίτσια και οι άλλοι φίλοι τους δεν στέκονται στα επώνυμα ρούχα ή στις... χλιδάτες διακοπές. «Αντί να πάμε πέντε μέρες διακοπές σε ξενοδοχείο και να ξοδέψουμε όλα μας τα λεφτά, προτιμούμε το κάμπινγκ. Έτσι γλιτώνουμε χρήματα και τα περισσότερα καλοκαίρια κάνουμε έναν ολόκληρο μήνα διακοπές» λέει η Παναγιώτα.
Αντίστοιχα, όταν βγαίνουν για ψώνια, αποφεύγουν συστηματικά τα επώνυμα καταστήματα - μία στο τόσο, βγαίνουν και με τις μαμάδες τους και τις... σπρώχνουν προς τα εκεί! Όταν έχουν να κάνουν αποκλειστικά με το δικό τους βαλάντιο, προτιμούν τα καταστήματα που προσφέρουν πληθώρα οικονομικών επιλογών και ντύνουν πλέον όλη τη νεολαία. «Όταν προτιμάμε τα πιο φθηνά, αγοράζουμε και πιο πολλά.Ετσι κάνουμε περισσότερες εμφανίσεις αντί να έχουμε ένα και πανάκριβο.Με τον ίδιο τρόπο διαλέγουμε και τα δώρα για την παρέα. Καλύτερα περισσότερα δώρα,παρά ένα που θα μας έχει “φάει” όλα μας τα λεφτά».
Η Ζετίνα δεν έχει μισθό, αλλά έχει σπίτι και αυτοκίνητο! Σημαντικό προνόμιο, αφού όλα τα υπόλοιπα μέλη της παρέας μένουν με τους γονείς τους και (θέλοντας και μη) δηλώνουν φανατικοί οπαδοί των μέσων μαζικής μεταφοράς. «Εχω το μοναδικό φοιτητικό σπίτι της παρέας, το οποίο έγινε στέκι μας. Είναι κι αυτός ένας τρόπος να περνάμε χρόνο μαζί, χωρίς να ξοδεύουμε πολλά» λέει η 23χρονη Ζετίνα Παπαφίλη, που σπουδάζει Οικονομικά στο Πανεπιστήμιο Πειραιά. Εκείνη βάζει το σπίτι (τα έξοδά του πληρωμένα από τους γονείς), οι άλλοι τα... «πολεμοφόδια». «Κάθε φορά που έρχονται, φέρνουν αναψυκτικά και σνακςπου πληρώνουν από κοινού. Κι αν παραγγείλουμε φαγητό, πάλι μοιραζόμαστε τον λογαριασμό».
Στη μάχη του βαθμού χωρίς ίσες ευκαιρίες
Πριν από 45 ακριβώς χρόνια, το 1965, είχαμε πραγματική μείωση του πληθυσμού της χώρας μας, αφού η μετανάστευση δεκάδων χιλιάδων Ελλήνων στο εξωτερικό ξεπερνούσε τη φυσική αύξηση γεννήσεων αναφέρουν Τα Νέα (18/3/2010). Μόνο στην περίοδο 1950-1980, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΣΥΕ, οι μεταναστευτικές έξοδοι αφορούσαν πάνω από ένα εκατομμύριο Έλληνες που «εγκατέλειψαν» για ένα μικρό ή μεγαλύτερο χρονικό διάστημα τη χώρα τους. Μιλάμε, βέβαια, για το περίπου 12% του πληθυσμού, ποσοστό ιδιαίτερα υψηλό, το υψηλότερο των χωρών της Μεσογείου. Σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει. Όποιος ζει από κοντά την εκπαιδευτική πραγματικότητα των τελευταίων χρόνων στη χώρα μας έχει διαπιστώσει τη θεαματική αλλαγή στη «χημεία» των σχολικών μας τάξεων. Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Παιδείας, το 2008-΄09 φοιτούσαν στην Α/Βάθμια (δημοτικά) και Β/Βάθμια Εκπαίδευση (γυμνάσια, λύκεια) περίπου 130.000 αλλοδαποί και παλιννοστούντες μαθητές. Είναι μια νέα πραγματικότητα για το ελληνικό σχολείο, το οποίο διαφοροποιείται σημαντικά, κυρίως, στη σύνθεση του μαθητικού πληθυσμού. Σε κάθε περίπτωση, η σχολική τάξη απέκτησε μια «ανομοιομορφία» μικρή ή μεγάλη, με την παρουσία «διαφορετικών» μαθητών.
Έτσι, ενώ το 1996 στα ελληνικά σχολεία σε κάθε 100 μαθητές, μόλις 3 είχαν γονείς αλλοδαπούς και παλιννοστούντες, το 2000 το ποσοστό αυτό υπερδιπλασιάστηκε και έφθασε στο 6,4%, ενώ σήμερα το ποσοστό αυτό υπολογίζεται ότι ξεπερνάει το 10%. Με βάση τα στοιχεία, οι αλλοδαποί και οι παλιννοστούντες μαθητές έφθασαν τις 130.114 σε σύνολο 1,2 εκατ. μαθητών της δημόσιας Α/βάθμιας και Β/βάθμιας σχολικής εκπαίδευσης. Ενδεικτικά, στον Δήμο της Αθηναίων ένας στους πέντε μαθητές (ποσοστό περίπου 22%) είναι αλλοδαπός. Σε ορισμένα σχολεία, μάλιστα, κεντρικών περιοχών, όπως η Κυψέλη, τα Πετράλωνα, το Γκάζι, το ποσοστό των αλλοδαπών μαθητών σε μια τάξη φθάνει το 50%.
Είναι γνωστό ότι πίσω από τη ρητορική περί των ίσων ευκαιριών το σχολικό σύστημα λειτουργεί σαν την προκρούστεια κλίνη. Τους ξαπλώνει όλους εκεί πάνω κι όποιον πάρει ο χάρος. Μόνο που όπως φαίνεται ο «χάρος» κάνει διακρίσεις, αφού οι μαθητές που παρουσιάζουν αυξημένη «σχολική θνησιμότητα» έχουν κοινά κοινωνικά χαρακτηριστικά. Ολόκληροι πληθυσμοί παιδιών και εφήβων που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση, τόσο οικονομικά όσο και μορφωτικά, καλούνται να αναμετρηθούν, κατά τη διάρκεια του σχολικού τους βίου, με συμμαθητές πολύ πιο ευνοημένους απ΄ αυτούς και μάλιστα σε ένα πεδίο που δεν τους είναι οικείο.
Η κυρίαρχη λογική; Αν οι μαθητές δεν συμμετέχουν στον ίδιο βαθμό στη διδακτική διαδικασία και δεν επωφελούνται το ίδιο από το εκπαιδευτικό σύστημα, η ευθύνη είναι ολοκληρωτικά δική τους. Την ίδια στιγμή ράβει στα μέτρα του τον ρόλο ενός εκπαιδευτικού, ο οποίος εμποτισμένος από μια λογική που αντιλαμβάνεται τους καλούς μαθητές ως επιμελείς και ικανούς και τους κακούς μαθητές ως τεμπέληδες και ανίκανους, και κάτω από το βάρος ενός αναλυτικού προγράμματος που «τρέχει» στις υπερφορτωμένες τάξεις, «στιγματίζει» με την απορριπτική βαθμολογία, αλλά και με τη στάση του (περιφρόνηση, υποτίμηση) ένα μέρος του μαθητικού πληθυσμού.
«Στο σχολείο μας δεν υπάρχει χώρα ή χρώμα» λέει η δασκάλα κ. Ζωγραφιά Κοκκίνογλου και επισημαίνει ότι η δουλειά στην αίθουσα γίνεται συλλογικά, ώστε να ξεπερνιούνται οι δυσκολίες και να μην αισθάνεται κανένας μαθητής εκτεθειμένος. Η Σάντρα από την Πολωνία, η Αθηνά από την Αλβανία, ο Σουράτζ από την Ινδία, ο Μπενιαμίν από τη Ρουμανία και η Φωτεινή από την Ελλάδα είναι όλοι μαθητές της Β΄ τάξης του 165ου Δημοτικού Σχολείου Αθηνών
«Είναι όμορφα στο σχολείο γιατί είμαστε παιδιά από όλο τον κόσμο.
Μαθαίνω πολλά πράγματα κάθε μέρα αλλά περισσότερο από όλα μου αρέσει η προπαίδεια. Όταν μεγαλώσω θέλω να γίνω γιατρός», λέει η Βιζέλ από την Ινδία, δείχνοντας την πρώτη σελίδα του τετραδίου της, στην οποία μπορεί να γράψει εκτός από τα ελληνικά και στα ινδικά. Λίγο πιο πέρα η συμμαθήτριά της Αλεξία που κατάγεται από την Αλβανία λέει: «Από την Ελλάδα μού αρέσει η θάλασσα και από το σχολείο τα διαλείμματα. Όταν δυσκολεύομαι σε κάτι με βοηθάει πάντα η δασκάλα μου και οι φίλοι μου: δεν είναι μόνο από την Αλβανία αλλά από όλες τις χώρες».
Τελευταία ώρα μαθήματος και τα παιδιά έχουν δημιουργήσει ομάδες, παρουσιάζοντας ένα παλιό αντικείμενο που έχει φέρει καθένα από το σπίτι του. Είναι το μάθημα της λαογραφίας της Β΄ Τάξης του 165ου Δημοτικού Σχολείου Αθηνών. Η Σάντρα από την Πολωνία, η Αθηνά από την Αλβανία, ο Σουράτζ από την Ινδία, ο Μπενιαμίν από τη Ρουμανία, η Φωτεινή από την Ελλάδα... είναι μερικοί από τους μαθητές που φοιτούν στο πολυπολιτισμικό σχολείο και τίποτα δεν φαίνεται να τους χωρίζει. Αντιθέτως μάλιστα τους ενώνει η ίδια θέληση για μάθηση, η ίδια ανάγκη για συνεργασία.
«Εδώ δεν υπάρχει χώρα ή χρώμα. Προσπαθούμε να θέσουμε τις σωστές βάσεις από την Α΄ Δημοτικού τόσο σε μαθησιακό επίπεδο όσο και σε θέματα σεβασμού και συνεργασίας. Όσον καιρό έχω τάξεις με πολλά παιδιά μεταναστών, ποτέ δεν έχει εκδηλωθεί κάποιο ρατσιστικό φαινόμενο. Ακόμα κι αν δούμε να περιθωριοποιείται ένα παιδί, εμείς οι εκπαιδευτικοί προσπαθούμε να το εντάξουμε πιο δυναμικά στη μαθητική κοινότητα, είτε παινεύοντάς το είτε αναδεικνύοντας περισσότερο τα θετικά του στοιχεία», επισημαίνει η δασκάλα της Β΄ Τάξης κ. Ζωγραφιά Κοκκίνογλου. «Είμαστε ένα σχολείο ανοιχτό στην κοινωνία. Ένα κλασικό ελληνικό σχολείο με μεγάλο αριθμό παιδιών από ξένες χώρες», λέει η διευθύντρια κ. Μαρία Καπράνου και επισημαίνει ότι το πρόβλημα της φοβίας για τους ξένους έχει αμβλυνθεί. «Τα παιδιά αυτά έχουν ενταχθεί πλέον στην ελληνική κοινωνία και αυτό φαίνεται από τη συμμετοχή τους σε όλες τις εκφάνσεις της».
Σύμφωνα με την κ. Καπράνου το μαθητικό δυναμικό του σχολείου ανέρχεται σε 185 παιδιά.
«Ποσοστό κοντά στο 58% είναι παιδιά μεταναστών, εκ των οποίων τα 60 προέρχονται από την Αλβανία ενώ τα υπόλοιπα 40 από άλλες χώρες της Ασίας και της Ανατολικής Ευρώπης. Η εισροή παιδιών από την Αλβανία έχει μειωθεί και από πέρυσι έγινε πιο αισθητή η αύξηση Σύρων, Αφρικανών, Αφγανών και Πακιστανών μαθητών», λέει. Και σημειώνει ότι η ένταξη των παιδιών μεταναστών στη μαθητική κοινότητα είναι ομαλή αφού συνυπάρχουν αρμονικά με τα υπόλοιπα παιδιά.
«Είναι ένα σχολείο- πρόκληση γιατί υπάρχουν πολλές διαβαθμίσεις σε εικόνες, επίπεδα και συμπεριφορές. Αυτό είναι το ωραίο στο σχολείο μας αλλά προϋποθέτει καλή οργάνωση. Όταν ένα παιδί αντιμετωπίζει μαθησιακές δυσκολίες, μετά το τέλος του μαθήματος πηγαίνει στο ειδικό τμήμα ενισχυτικής διδασκαλίας ή στο φροντιστηριακό τμήμα που είναι μόνο για αλλοδαπούς. Εάν υπάρχει επιπλέον θέμα δυσλεξίας ή άλλων μαθησιακών δυσκολιών, τότε πηγαίνει στον ειδικό δάσκαλο και το τμήμα ένταξης. Μέχρι πρόπερσι υπήρχαν και οι τάξεις υποδοχής. Δυστυχώς όμως αυτές οι οργανικές και προσωποπαγείς θέσεις δεν λειτουργούν πια και υπάρχουν φορές που δεν έχουμε τα μέσα να ανταποκριθούμε».
«Στην αρχή είχα τον φόβο ότι σε ένα πολυπολιτισμικό σχολείο τα παιδιά δεν μπορούσαν να συνυπάρξουν στο μαθησιακό κομμάτι. Δύο χρόνια μετά όμως η εμπειρία μου έδειξε πως όλα πάνε καλά και ανάμεσα στους καλύτερους μαθητές της τάξης βρίσκονται και παιδιά από ξένες χώρες», λέει η κ. Ράνια, μητέρα του Γιώργου, μαθητή της Β΄ Δημοτικού, επισημαίνοντας ότι εκείνη και ο σύζυγός της ποτέ δεν είπαν στον γιο τους να μην κάνει παρέα με ξένους, «αντίθετα από την πρώτη στιγμή του εξηγήσαμε ότι όλοι είναι ίσοι».
«Από εμάς που είμαστε ξένοι χρειάζεται περισσότερη προσπάθεια ώστε να βοηθήσουμε το παιδί να πιάσει το νόημα της γλώσσας», λέει η κ. Ελισάβετ από την Πολωνία, μητέρα μαθήτριας της Γ΄ Δημοτικού και συμπληρώνει: «Υπάρχουν μεμονωμένα περιστατικά που φανερώνουν ρατσισμό αλλά σε γενικές γραμμές θα έλεγα ότι είναι ελάχιστα. Εκείνο που μου αρέσει περισσότερο σε αυτό το σχολείο είναι ότι οι δάσκαλοι αγκαλιάζουν όλα τα παιδιά, τα κάνουν να αισθάνονται όμορφα και δίνουν μεγάλο αγώνα για να τα βοηθήσουν».
Έτσι, ενώ το 1996 στα ελληνικά σχολεία σε κάθε 100 μαθητές, μόλις 3 είχαν γονείς αλλοδαπούς και παλιννοστούντες, το 2000 το ποσοστό αυτό υπερδιπλασιάστηκε και έφθασε στο 6,4%, ενώ σήμερα το ποσοστό αυτό υπολογίζεται ότι ξεπερνάει το 10%. Με βάση τα στοιχεία, οι αλλοδαποί και οι παλιννοστούντες μαθητές έφθασαν τις 130.114 σε σύνολο 1,2 εκατ. μαθητών της δημόσιας Α/βάθμιας και Β/βάθμιας σχολικής εκπαίδευσης. Ενδεικτικά, στον Δήμο της Αθηναίων ένας στους πέντε μαθητές (ποσοστό περίπου 22%) είναι αλλοδαπός. Σε ορισμένα σχολεία, μάλιστα, κεντρικών περιοχών, όπως η Κυψέλη, τα Πετράλωνα, το Γκάζι, το ποσοστό των αλλοδαπών μαθητών σε μια τάξη φθάνει το 50%.
Είναι γνωστό ότι πίσω από τη ρητορική περί των ίσων ευκαιριών το σχολικό σύστημα λειτουργεί σαν την προκρούστεια κλίνη. Τους ξαπλώνει όλους εκεί πάνω κι όποιον πάρει ο χάρος. Μόνο που όπως φαίνεται ο «χάρος» κάνει διακρίσεις, αφού οι μαθητές που παρουσιάζουν αυξημένη «σχολική θνησιμότητα» έχουν κοινά κοινωνικά χαρακτηριστικά. Ολόκληροι πληθυσμοί παιδιών και εφήβων που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση, τόσο οικονομικά όσο και μορφωτικά, καλούνται να αναμετρηθούν, κατά τη διάρκεια του σχολικού τους βίου, με συμμαθητές πολύ πιο ευνοημένους απ΄ αυτούς και μάλιστα σε ένα πεδίο που δεν τους είναι οικείο.
Η κυρίαρχη λογική; Αν οι μαθητές δεν συμμετέχουν στον ίδιο βαθμό στη διδακτική διαδικασία και δεν επωφελούνται το ίδιο από το εκπαιδευτικό σύστημα, η ευθύνη είναι ολοκληρωτικά δική τους. Την ίδια στιγμή ράβει στα μέτρα του τον ρόλο ενός εκπαιδευτικού, ο οποίος εμποτισμένος από μια λογική που αντιλαμβάνεται τους καλούς μαθητές ως επιμελείς και ικανούς και τους κακούς μαθητές ως τεμπέληδες και ανίκανους, και κάτω από το βάρος ενός αναλυτικού προγράμματος που «τρέχει» στις υπερφορτωμένες τάξεις, «στιγματίζει» με την απορριπτική βαθμολογία, αλλά και με τη στάση του (περιφρόνηση, υποτίμηση) ένα μέρος του μαθητικού πληθυσμού.
«Στο σχολείο μας δεν υπάρχει χώρα ή χρώμα» λέει η δασκάλα κ. Ζωγραφιά Κοκκίνογλου και επισημαίνει ότι η δουλειά στην αίθουσα γίνεται συλλογικά, ώστε να ξεπερνιούνται οι δυσκολίες και να μην αισθάνεται κανένας μαθητής εκτεθειμένος. Η Σάντρα από την Πολωνία, η Αθηνά από την Αλβανία, ο Σουράτζ από την Ινδία, ο Μπενιαμίν από τη Ρουμανία και η Φωτεινή από την Ελλάδα είναι όλοι μαθητές της Β΄ τάξης του 165ου Δημοτικού Σχολείου Αθηνών
«Είναι όμορφα στο σχολείο γιατί είμαστε παιδιά από όλο τον κόσμο.
Μαθαίνω πολλά πράγματα κάθε μέρα αλλά περισσότερο από όλα μου αρέσει η προπαίδεια. Όταν μεγαλώσω θέλω να γίνω γιατρός», λέει η Βιζέλ από την Ινδία, δείχνοντας την πρώτη σελίδα του τετραδίου της, στην οποία μπορεί να γράψει εκτός από τα ελληνικά και στα ινδικά. Λίγο πιο πέρα η συμμαθήτριά της Αλεξία που κατάγεται από την Αλβανία λέει: «Από την Ελλάδα μού αρέσει η θάλασσα και από το σχολείο τα διαλείμματα. Όταν δυσκολεύομαι σε κάτι με βοηθάει πάντα η δασκάλα μου και οι φίλοι μου: δεν είναι μόνο από την Αλβανία αλλά από όλες τις χώρες».
Τελευταία ώρα μαθήματος και τα παιδιά έχουν δημιουργήσει ομάδες, παρουσιάζοντας ένα παλιό αντικείμενο που έχει φέρει καθένα από το σπίτι του. Είναι το μάθημα της λαογραφίας της Β΄ Τάξης του 165ου Δημοτικού Σχολείου Αθηνών. Η Σάντρα από την Πολωνία, η Αθηνά από την Αλβανία, ο Σουράτζ από την Ινδία, ο Μπενιαμίν από τη Ρουμανία, η Φωτεινή από την Ελλάδα... είναι μερικοί από τους μαθητές που φοιτούν στο πολυπολιτισμικό σχολείο και τίποτα δεν φαίνεται να τους χωρίζει. Αντιθέτως μάλιστα τους ενώνει η ίδια θέληση για μάθηση, η ίδια ανάγκη για συνεργασία.
«Εδώ δεν υπάρχει χώρα ή χρώμα. Προσπαθούμε να θέσουμε τις σωστές βάσεις από την Α΄ Δημοτικού τόσο σε μαθησιακό επίπεδο όσο και σε θέματα σεβασμού και συνεργασίας. Όσον καιρό έχω τάξεις με πολλά παιδιά μεταναστών, ποτέ δεν έχει εκδηλωθεί κάποιο ρατσιστικό φαινόμενο. Ακόμα κι αν δούμε να περιθωριοποιείται ένα παιδί, εμείς οι εκπαιδευτικοί προσπαθούμε να το εντάξουμε πιο δυναμικά στη μαθητική κοινότητα, είτε παινεύοντάς το είτε αναδεικνύοντας περισσότερο τα θετικά του στοιχεία», επισημαίνει η δασκάλα της Β΄ Τάξης κ. Ζωγραφιά Κοκκίνογλου. «Είμαστε ένα σχολείο ανοιχτό στην κοινωνία. Ένα κλασικό ελληνικό σχολείο με μεγάλο αριθμό παιδιών από ξένες χώρες», λέει η διευθύντρια κ. Μαρία Καπράνου και επισημαίνει ότι το πρόβλημα της φοβίας για τους ξένους έχει αμβλυνθεί. «Τα παιδιά αυτά έχουν ενταχθεί πλέον στην ελληνική κοινωνία και αυτό φαίνεται από τη συμμετοχή τους σε όλες τις εκφάνσεις της».
Σύμφωνα με την κ. Καπράνου το μαθητικό δυναμικό του σχολείου ανέρχεται σε 185 παιδιά.
«Ποσοστό κοντά στο 58% είναι παιδιά μεταναστών, εκ των οποίων τα 60 προέρχονται από την Αλβανία ενώ τα υπόλοιπα 40 από άλλες χώρες της Ασίας και της Ανατολικής Ευρώπης. Η εισροή παιδιών από την Αλβανία έχει μειωθεί και από πέρυσι έγινε πιο αισθητή η αύξηση Σύρων, Αφρικανών, Αφγανών και Πακιστανών μαθητών», λέει. Και σημειώνει ότι η ένταξη των παιδιών μεταναστών στη μαθητική κοινότητα είναι ομαλή αφού συνυπάρχουν αρμονικά με τα υπόλοιπα παιδιά.
«Είναι ένα σχολείο- πρόκληση γιατί υπάρχουν πολλές διαβαθμίσεις σε εικόνες, επίπεδα και συμπεριφορές. Αυτό είναι το ωραίο στο σχολείο μας αλλά προϋποθέτει καλή οργάνωση. Όταν ένα παιδί αντιμετωπίζει μαθησιακές δυσκολίες, μετά το τέλος του μαθήματος πηγαίνει στο ειδικό τμήμα ενισχυτικής διδασκαλίας ή στο φροντιστηριακό τμήμα που είναι μόνο για αλλοδαπούς. Εάν υπάρχει επιπλέον θέμα δυσλεξίας ή άλλων μαθησιακών δυσκολιών, τότε πηγαίνει στον ειδικό δάσκαλο και το τμήμα ένταξης. Μέχρι πρόπερσι υπήρχαν και οι τάξεις υποδοχής. Δυστυχώς όμως αυτές οι οργανικές και προσωποπαγείς θέσεις δεν λειτουργούν πια και υπάρχουν φορές που δεν έχουμε τα μέσα να ανταποκριθούμε».
«Στην αρχή είχα τον φόβο ότι σε ένα πολυπολιτισμικό σχολείο τα παιδιά δεν μπορούσαν να συνυπάρξουν στο μαθησιακό κομμάτι. Δύο χρόνια μετά όμως η εμπειρία μου έδειξε πως όλα πάνε καλά και ανάμεσα στους καλύτερους μαθητές της τάξης βρίσκονται και παιδιά από ξένες χώρες», λέει η κ. Ράνια, μητέρα του Γιώργου, μαθητή της Β΄ Δημοτικού, επισημαίνοντας ότι εκείνη και ο σύζυγός της ποτέ δεν είπαν στον γιο τους να μην κάνει παρέα με ξένους, «αντίθετα από την πρώτη στιγμή του εξηγήσαμε ότι όλοι είναι ίσοι».
«Από εμάς που είμαστε ξένοι χρειάζεται περισσότερη προσπάθεια ώστε να βοηθήσουμε το παιδί να πιάσει το νόημα της γλώσσας», λέει η κ. Ελισάβετ από την Πολωνία, μητέρα μαθήτριας της Γ΄ Δημοτικού και συμπληρώνει: «Υπάρχουν μεμονωμένα περιστατικά που φανερώνουν ρατσισμό αλλά σε γενικές γραμμές θα έλεγα ότι είναι ελάχιστα. Εκείνο που μου αρέσει περισσότερο σε αυτό το σχολείο είναι ότι οι δάσκαλοι αγκαλιάζουν όλα τα παιδιά, τα κάνουν να αισθάνονται όμορφα και δίνουν μεγάλο αγώνα για να τα βοηθήσουν».
Τα τεκμήρια για Ι.Χ (19-03-10)
Aυτοκίνητα
Για τα αυτοκίνητα, το τεκμήριο θα ξεκινάει από τις 3.000 ευρώ για I.X. μέχρι 1.200 κ.ε. και θα αυξάνεται 200 ευρώ ανά εκατό κ.ε. μέχρι και τα 2.000 κ.ε. .Για τα αυτοκίνητα άνω των 2.000 κ.ε. προστίθενται 300 ευρώ ανά 100 κ.ε. Διατηρείται η μείωση της ετήσιας δαπάνης διαβίωσης για τα αυτοκίνητα που είναι ειδικά διασκευασμένα για ανάπηρους. Eνώ καταργούνται οι μειώσεις που υπήρχαν για παλαιά αυτοκίνητα, για αυτοκίνητα που εισάγονται με τις διαδικασίες της μετοικεσίας, που αγοράζονται από τον OΔΔY, καθώς και για αυτοκίνητα αντίκες.
Βρείτε πόσο σας κοστίζει
Tο ετήσιο κόστος χρήσης στα αυτοκίνητα μπορεί να υπολογιστεί απλά προσθέτοντας την αξία των καυσίμων που πρόκειται να καταναλώσει κάποιος (μέσος όρος 15.000 χλμ.), το κόστος των ασφαλίστρων, το κόστος τακτικής συντήρησης και τα χρήματα που θα καταβάλει για τα Tέλη Kυκλοφορίας.
Kάποιος ιδιοκτήτης αυτοκινήτου με κινητήρα 1.100 κ.εκ. θα πρέπει να καταβάλει περίπου 1.260 ευρώ για καύσιμα, 320 ευρώ για ασφάλιστρα (χωρίς προαιρετικές καλύψεις), 98 ευρώ για Tέλη Kυκλοφορίας και περίπου 300 ευρώ για την τακτική συντήρηση του οχήματος.
Tο ετήσιο κόστος επομένως για ένα I.X. πόλης υπολογίζεται σε 1.978 ευρώ το οποίο μεταφράζεται σε 165 ευρώ τον μήνα!
Aν ανέβουμε μία κατηγορία και περάσουμε στα οχήματα με κινητήρες 1,4 & 1,6 λίτρων τότε ανάλογα αυξάνεται και το ετήσιο κόστος χρήσης. Eιδικότερα οι κάτοχοι των συγκεκριμένων αυτοκινήτων θα πρέπει να καταβάλουν 1.680 και 2.100 ευρώ αντίστοιχα για καύσιμα, 400 ευρώ για ασφάλεια, 182 ευρώ για Tέλη Kυκλοφορίας και 350 έως 500 ευρώ για την ετήσια τακτική συντήρηση των αυτοκινήτων. Tο ετήσιο κόστος ανέρχεται στα 2.612 ευρώ για οχήματα έως 1.400 κ.εκ. και 3.182 ευρώ για I.X. με κινητήρες έως 1.600 κ.εκ. αντίστοιχα. Tα παραπάνω ποσά μεταφράζονται σε 218 και 265 ευρώ τον μήνα αντίστοιχα για την χρήση των συγκεκριμένων αυτοκινήτων!
Oι ιδιοκτήτες αυτοκινήτων με κινητήρες από 2 λίτρα και πάνω σίγουρα έχουν επιβαρυνθεί πολύ περισσότερο από τους υπόλοιπους. Eιδικότερα κάποιος κάτοχος αυτοκινήτου με κινητήρα 2 λίτρων θα πρέπει να καταβάλει τουλάχιστον 2.520 ευρώ για καύσιμα, 500 ευρώ για ασφάλεια, 592 ευρώ για Tέλη Kυκλοφορίας και τουλάχιστον 600 ευρώ για την ετήσια συντήρηση. Tο ετήσιο κόστος των δίλιτρων αυτοκινήτων εκτοξεύεται στα 4.212 ευρώ το οποίο μεταφράζεται σε 351 ευρώ κάθε μήνα!
Για τα αυτοκίνητα, το τεκμήριο θα ξεκινάει από τις 3.000 ευρώ για I.X. μέχρι 1.200 κ.ε. και θα αυξάνεται 200 ευρώ ανά εκατό κ.ε. μέχρι και τα 2.000 κ.ε. .Για τα αυτοκίνητα άνω των 2.000 κ.ε. προστίθενται 300 ευρώ ανά 100 κ.ε. Διατηρείται η μείωση της ετήσιας δαπάνης διαβίωσης για τα αυτοκίνητα που είναι ειδικά διασκευασμένα για ανάπηρους. Eνώ καταργούνται οι μειώσεις που υπήρχαν για παλαιά αυτοκίνητα, για αυτοκίνητα που εισάγονται με τις διαδικασίες της μετοικεσίας, που αγοράζονται από τον OΔΔY, καθώς και για αυτοκίνητα αντίκες.
Βρείτε πόσο σας κοστίζει
Tο ετήσιο κόστος χρήσης στα αυτοκίνητα μπορεί να υπολογιστεί απλά προσθέτοντας την αξία των καυσίμων που πρόκειται να καταναλώσει κάποιος (μέσος όρος 15.000 χλμ.), το κόστος των ασφαλίστρων, το κόστος τακτικής συντήρησης και τα χρήματα που θα καταβάλει για τα Tέλη Kυκλοφορίας.
Kάποιος ιδιοκτήτης αυτοκινήτου με κινητήρα 1.100 κ.εκ. θα πρέπει να καταβάλει περίπου 1.260 ευρώ για καύσιμα, 320 ευρώ για ασφάλιστρα (χωρίς προαιρετικές καλύψεις), 98 ευρώ για Tέλη Kυκλοφορίας και περίπου 300 ευρώ για την τακτική συντήρηση του οχήματος.
Tο ετήσιο κόστος επομένως για ένα I.X. πόλης υπολογίζεται σε 1.978 ευρώ το οποίο μεταφράζεται σε 165 ευρώ τον μήνα!
Aν ανέβουμε μία κατηγορία και περάσουμε στα οχήματα με κινητήρες 1,4 & 1,6 λίτρων τότε ανάλογα αυξάνεται και το ετήσιο κόστος χρήσης. Eιδικότερα οι κάτοχοι των συγκεκριμένων αυτοκινήτων θα πρέπει να καταβάλουν 1.680 και 2.100 ευρώ αντίστοιχα για καύσιμα, 400 ευρώ για ασφάλεια, 182 ευρώ για Tέλη Kυκλοφορίας και 350 έως 500 ευρώ για την ετήσια τακτική συντήρηση των αυτοκινήτων. Tο ετήσιο κόστος ανέρχεται στα 2.612 ευρώ για οχήματα έως 1.400 κ.εκ. και 3.182 ευρώ για I.X. με κινητήρες έως 1.600 κ.εκ. αντίστοιχα. Tα παραπάνω ποσά μεταφράζονται σε 218 και 265 ευρώ τον μήνα αντίστοιχα για την χρήση των συγκεκριμένων αυτοκινήτων!
Oι ιδιοκτήτες αυτοκινήτων με κινητήρες από 2 λίτρα και πάνω σίγουρα έχουν επιβαρυνθεί πολύ περισσότερο από τους υπόλοιπους. Eιδικότερα κάποιος κάτοχος αυτοκινήτου με κινητήρα 2 λίτρων θα πρέπει να καταβάλει τουλάχιστον 2.520 ευρώ για καύσιμα, 500 ευρώ για ασφάλεια, 592 ευρώ για Tέλη Kυκλοφορίας και τουλάχιστον 600 ευρώ για την ετήσια συντήρηση. Tο ετήσιο κόστος των δίλιτρων αυτοκινήτων εκτοξεύεται στα 4.212 ευρώ το οποίο μεταφράζεται σε 351 ευρώ κάθε μήνα!
Πέμπτη 18 Μαρτίου 2010
Στοπ στις αυθαίρετες απολύσεις από ιδιωτικά σχολεία
Φραγμό στις αυθαίρετες απολύσεις των ιδιωτικών εκπαιδευτικών βάζει το Συμβούλιο της Επικρατείας, καθώς έκρινε ότι οι νομοθετικές ρυθμίσεις που θέτουν όρους και προϋποθέσεις για τις απολύσεις είναι συνταγματικές.
Το Γ' τμήμα του ΣτΕ αποφάσισε (υπ αριθμ. 622/2010) ότι το νέο νομοθετικό πλαίσιο (ν. 2986/2002) δεν παραβιάζει τις συνταγματικές διατάξεις για την προστασία της παιδείας και την αρχή της αναλογικότητας, ούτε προσβάλλει τον πυρήνα της οικονομικής ελευθερίας των ιδιοκτητών ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων (άρθρο 5). Σε αντίθεση με το παλαιότερο καθεστώς (ν. 682/1977), που έδινε διευθυντικό δικαίωμα στους ιδιοκτήτες εκπαιδευτηρίων να καταγγέλλουν χωρίς αιτιολογία τις σχέσεις εργασίας των εκπαιδευτικών, ο νόμος που ισχύει σήμερα προβλέπει τριμελή επιτροπή (αποτελείται από έναν εκπρόσωπο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, της ΟΙΕΛΕ και της εργοδοτικής οργάνωσης των ιδιοκτητών σχολείων), η οποία αποφαίνεται εάν πράγματι συντρέχουν λόγοι απόλυσης καθηγητών. Η υπόθεση που απασχόλησε το ΣτΕ αφορούσε έφεση του εκπαιδευτηρίου Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου που ζητούσε να ακυρωθεί απόφαση της τριμελούς επιτροπής που έκρινε άκυρη την απόλυση καθηγητή. «Το ΣτΕ βάζει τέλος στη λυσσώδη αμφισβήτηση του νομικού πλαισίου της ιδιωτικής εκπαίδευσης και κατοχυρώνει την ευθύνη του κράτους για το παρεχόμενο και από τα ιδιωτικά σχολεία κοινωνικό αγαθό της Παιδείας», τόνισε ο πρόεδρος της ΟΙΕΛΕ Μ. Κουρουτός.
Το Γ' τμήμα του ΣτΕ αποφάσισε (υπ αριθμ. 622/2010) ότι το νέο νομοθετικό πλαίσιο (ν. 2986/2002) δεν παραβιάζει τις συνταγματικές διατάξεις για την προστασία της παιδείας και την αρχή της αναλογικότητας, ούτε προσβάλλει τον πυρήνα της οικονομικής ελευθερίας των ιδιοκτητών ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων (άρθρο 5). Σε αντίθεση με το παλαιότερο καθεστώς (ν. 682/1977), που έδινε διευθυντικό δικαίωμα στους ιδιοκτήτες εκπαιδευτηρίων να καταγγέλλουν χωρίς αιτιολογία τις σχέσεις εργασίας των εκπαιδευτικών, ο νόμος που ισχύει σήμερα προβλέπει τριμελή επιτροπή (αποτελείται από έναν εκπρόσωπο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, της ΟΙΕΛΕ και της εργοδοτικής οργάνωσης των ιδιοκτητών σχολείων), η οποία αποφαίνεται εάν πράγματι συντρέχουν λόγοι απόλυσης καθηγητών. Η υπόθεση που απασχόλησε το ΣτΕ αφορούσε έφεση του εκπαιδευτηρίου Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου που ζητούσε να ακυρωθεί απόφαση της τριμελούς επιτροπής που έκρινε άκυρη την απόλυση καθηγητή. «Το ΣτΕ βάζει τέλος στη λυσσώδη αμφισβήτηση του νομικού πλαισίου της ιδιωτικής εκπαίδευσης και κατοχυρώνει την ευθύνη του κράτους για το παρεχόμενο και από τα ιδιωτικά σχολεία κοινωνικό αγαθό της Παιδείας», τόνισε ο πρόεδρος της ΟΙΕΛΕ Μ. Κουρουτός.
Ποιους πιάνουν τα νέα όρια σύνταξης
ΧΩΡΙΣ ΑΝΤΙΚΡΙΣΜΑ ΠΛΕΟΝ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΔΙΑΒΕΒΑΙΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΙΚΟ ΜΕΤΑ ΤΟ ΣΟΚ
Ανατροπές στη ζωή μας χωρίς όφελος
Τεράστιο πολιτικό και κοινωνικό κόστος, χωρίς οικονομικό όφελος για τα Ταμεία, είναι το αποτέλεσμα του σκληρού μηνύματος που έστειλε μέσω των ασφαλισμένων στις «αγορές» ο πρωθυπουργός. Ακολουθώντας τα «πατήματα» του Ισπανού Χοσέ Λουίς Θαπατέρο, ο οποίος ανέβασε στο 67ο έτος το συμβατικό όριο ηλικίας μόλις την περασμένη εβδομάδα, ο Γ. Παπανδρέου περιέλαβε στο διάγγελμά του και πρόβλεψη για αύξηση «στα όρια ηλικίας».
Μια εξαγγελία που δεν περιλαμβανόταν στις προεκλογικές εξαγγελίες, ούτε στις προγραμματικές δηλώσεις, ενώ ο αρμόδιος υπουργός Α. Λοβέρδος δεσμευόταν όλο το προηγούμενο διάστημα -στη διάρκεια του διαλόγου για την αναμόρφωση του Ασφαλιστικού- στα τρία «δεν». Το ένα από αυτά αφορούσε τη μη αύξηση των ορίων ηλικίας για συνταξιοδότηση.
Να σημειωθεί ότι τυχόν γενική αύξηση των ορίων κατά 2 έτη δίνει ζωή στο σύστημα μόλις κατά 6-7 μήνες, σύμφωνα με τον επιστημονικό συνεργάτη της ΓΣΕΕ Σ. Ρομπόλη, ενώ η πώληση των περιουσιακών στοιχείων των Ταμείων προσφέρει άλλο ένα 8μηνο.
Με αυτά τα δεδομένα και ενώ δεν προκύπτει κανένα ουσιαστικό όφελος στο Ασφαλιστικό από την αύξηση των γενικών ορίων κατά 2 έτη, η προφανής ζημιά που έγινε αφορά την αξιοπιστία. Κανείς πλέον δεν πιστεύει κανέναν γύρω από το Ασφαλιστικό και οι διαβεβαιώσεις για τα όρια ηλικίας και τις συντάξεις θα πρέπει να θεωρούνται άνευ αντικρίσματος.
Εξιλασμός αγορών - αποχώρηση ΓΣΕΕ
Σύμφωνα με πληροφορίες, το διάγγελμα του πρωθυπουργού, εκτός από την ανάγκη αποδοχής του Προγράμματος Σταθερότητας (ΠΣΑ) εκ μέρους των Βρυξελλών, ήταν απόρροια και των πληροφοριών που είχε στη διάθεσή της η κυβέρνηση για νέα υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας και από τη Moody's (από Α- σε Β) και τη σχετική ενημέρωση του Ζαν Κλοντ Τρισέ της ΕΚΤ. Υπό το κράτος αυτών των πιέσεων περιελήφθη στο διάγγελμα του πρωθυπουργού και η σύνδεση των συνταξιοδοτικών ορίων με το «προσδόκιμο ζωής». Κάτι που οδήγησε στο συμπέρασμα για αύξηση των γενικών ορίων και οδήγησε τη ΓΣΕΕ εκτός διαλόγου για το Ασφαλιστικό. Μάλιστα ο Γ. Παναγόπουλος δήλωσε: «Λυπάμαι βαθύτατα, γιατί η νεοεκλεγείσα κυβέρνηση υποχώρησε στα "θέλω" των αγορών. Ομως οι ανάγκες των ανθρώπων είναι πολύ ισχυρές, πολύ δυνατές και θα εκφραστούν με αγωνιστικές κινητοποιήσεις».
Μετά το διάγγελμα, πηγές από την κυβέρνηση αλλά και το κόμμα διευκρίνιζαν ότι «δεν πρόκειται για τα γενικά όρια συνταξιοδότησης», ενώ αναγνώριζαν ότι η «σύνδεση με το προσδόκιμο ζωής ήταν μη επιτυχής». Με τον πρωθυπουργό είχε χθες επικοινωνία ο κ. Λοβέρδος, ενώ το βράδυ πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στο υπουργείο Εργασίας για τις επόμενες κινήσεις. Πάντως, το θέμα θα ξεκαθαρίσει το Σαββατοκύριακο, μετά την επιστροφή Παπανδρέου από το εξωτερικό.
Σύμφωνα όμως με ασφαλείς πληροφορίες, η κυβέρνηση αναμένεται να επανεξετάσει τα ειδικά όρια ηλικίας για συνταξιοδότηση, χωρίς να θίξει το 65ο έτος (γενικό όριο).
«Μεγαλύτερη ζημιά»
* Το διάγγελμα Παπανδρέου πυροδότησε κύμα πανικού χθες στους εργασιακούς χώρους και, τελικά, «προκάλεσε μεγαλύτερη ζημιά στα Ταμεία από το κύμα φυγής που πυροδότησε, απ' όσο όφελος υποτίθεται ότι θα προκαλέσει», σύμφωνα με τον πρόεδρο των εργαζομένων στα Ταμεία, Θ. Τσακανίκα.
Να σημειωθεί, τέλος, ότι οι 2 στους 3 εργαζόμενους έχουν ενταχθεί στο ασφαλιστικό σύστημα μετά το 1992. Κατά συνέπεια, βγαίνουν στη σύνταξη με τα συμβατικά όρια (65ο και 60 στα Βαρέα). Ο μέσος (πραγματικός) όρος ηλικίας συνταξιοδότησης είναι το 61ο έτος, κυρίως λόγω της συνταξιοδότησης των αγροτών στο 65ο έτος. Αυτό το όριο προ 6ετίας ήταν το 63ο και έπεσε λόγω των μαζικών εθελούσιων εξόδων, της ανεργίας των ηλικιωμένων και της ανασφάλειας λόγω «μεταρρυθμίσεων».
Η κυβέρνηση επανεξετάζει:
Τα ειδικά όρια (όχι το 65ο έτος) των εργαζομένων στο Δημόσιο και τα Σώματα Ασφαλείας. Η συνταξιοδότηση με 35ετία στο 58ο έτος θα καταργηθεί και θα συνδεθεί με το 60ο όπως στον ιδιωτικό τομέα.
Η συνταξιοδότηση των ενστόλων με 25 έτη χωρίς όριο ηλικίας θα γίνει 35ετία.
Θα καταργηθούν οι «εθελούσιες» και η πλασματική αναγνώριση ετών (στρατιωτικοί-αστυνομικοί).
Για τους εισελθόντες προ του 1983 η συνταξιοδότηση (με 35ετία) θα συνδυαστεί και με όριο ηλικίας.
Η γενιά των 40άρηδων (εισελθόντος από 1/1/1983 και μέχρι το 1992) θα υποστούν τις μεγαλύτερες αυξήσεις στα όρια, με τον συνδυασμό της 35ετίας με το 62ο έτος.
Η συνταξιοδότηση με 37 έτη θα συνδυαστεί με όριο ηλικίας (μεταξύ 58ου και 60ου).
Τα μεταβατικά όρια θα γίνουν πιο σφιχτά (π.χ. για τις γυναίκες δημοσίους υπαλλήλους θα ξεκινήσει όχι από το 2013 αλλά νωρίτερα, ενώ και η εξίσωση θα γίνει πιο βιαστικά:Ενα έτος επιπλέον κάθε χρόνο και όχι ανά εξάμηνο.
Με 10.000 ένσημα στο ΙΚΑ το όριο θα αυξηθεί από το 60ο (άνδρες) και το 58ο (γυναίκες) στο 62ο.
Θα καταργηθεί η υποχρεωτική συνταξιοδότηση με 35 έτη στο 58ο έτος (ΔΕΚΟ και Τράπεζες).
Βαρέα και αναπηρικές.
Ανατροπές στη ζωή μας χωρίς όφελος
Τεράστιο πολιτικό και κοινωνικό κόστος, χωρίς οικονομικό όφελος για τα Ταμεία, είναι το αποτέλεσμα του σκληρού μηνύματος που έστειλε μέσω των ασφαλισμένων στις «αγορές» ο πρωθυπουργός. Ακολουθώντας τα «πατήματα» του Ισπανού Χοσέ Λουίς Θαπατέρο, ο οποίος ανέβασε στο 67ο έτος το συμβατικό όριο ηλικίας μόλις την περασμένη εβδομάδα, ο Γ. Παπανδρέου περιέλαβε στο διάγγελμά του και πρόβλεψη για αύξηση «στα όρια ηλικίας».
Μια εξαγγελία που δεν περιλαμβανόταν στις προεκλογικές εξαγγελίες, ούτε στις προγραμματικές δηλώσεις, ενώ ο αρμόδιος υπουργός Α. Λοβέρδος δεσμευόταν όλο το προηγούμενο διάστημα -στη διάρκεια του διαλόγου για την αναμόρφωση του Ασφαλιστικού- στα τρία «δεν». Το ένα από αυτά αφορούσε τη μη αύξηση των ορίων ηλικίας για συνταξιοδότηση.
Να σημειωθεί ότι τυχόν γενική αύξηση των ορίων κατά 2 έτη δίνει ζωή στο σύστημα μόλις κατά 6-7 μήνες, σύμφωνα με τον επιστημονικό συνεργάτη της ΓΣΕΕ Σ. Ρομπόλη, ενώ η πώληση των περιουσιακών στοιχείων των Ταμείων προσφέρει άλλο ένα 8μηνο.
Με αυτά τα δεδομένα και ενώ δεν προκύπτει κανένα ουσιαστικό όφελος στο Ασφαλιστικό από την αύξηση των γενικών ορίων κατά 2 έτη, η προφανής ζημιά που έγινε αφορά την αξιοπιστία. Κανείς πλέον δεν πιστεύει κανέναν γύρω από το Ασφαλιστικό και οι διαβεβαιώσεις για τα όρια ηλικίας και τις συντάξεις θα πρέπει να θεωρούνται άνευ αντικρίσματος.
Εξιλασμός αγορών - αποχώρηση ΓΣΕΕ
Σύμφωνα με πληροφορίες, το διάγγελμα του πρωθυπουργού, εκτός από την ανάγκη αποδοχής του Προγράμματος Σταθερότητας (ΠΣΑ) εκ μέρους των Βρυξελλών, ήταν απόρροια και των πληροφοριών που είχε στη διάθεσή της η κυβέρνηση για νέα υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας και από τη Moody's (από Α- σε Β) και τη σχετική ενημέρωση του Ζαν Κλοντ Τρισέ της ΕΚΤ. Υπό το κράτος αυτών των πιέσεων περιελήφθη στο διάγγελμα του πρωθυπουργού και η σύνδεση των συνταξιοδοτικών ορίων με το «προσδόκιμο ζωής». Κάτι που οδήγησε στο συμπέρασμα για αύξηση των γενικών ορίων και οδήγησε τη ΓΣΕΕ εκτός διαλόγου για το Ασφαλιστικό. Μάλιστα ο Γ. Παναγόπουλος δήλωσε: «Λυπάμαι βαθύτατα, γιατί η νεοεκλεγείσα κυβέρνηση υποχώρησε στα "θέλω" των αγορών. Ομως οι ανάγκες των ανθρώπων είναι πολύ ισχυρές, πολύ δυνατές και θα εκφραστούν με αγωνιστικές κινητοποιήσεις».
Μετά το διάγγελμα, πηγές από την κυβέρνηση αλλά και το κόμμα διευκρίνιζαν ότι «δεν πρόκειται για τα γενικά όρια συνταξιοδότησης», ενώ αναγνώριζαν ότι η «σύνδεση με το προσδόκιμο ζωής ήταν μη επιτυχής». Με τον πρωθυπουργό είχε χθες επικοινωνία ο κ. Λοβέρδος, ενώ το βράδυ πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στο υπουργείο Εργασίας για τις επόμενες κινήσεις. Πάντως, το θέμα θα ξεκαθαρίσει το Σαββατοκύριακο, μετά την επιστροφή Παπανδρέου από το εξωτερικό.
Σύμφωνα όμως με ασφαλείς πληροφορίες, η κυβέρνηση αναμένεται να επανεξετάσει τα ειδικά όρια ηλικίας για συνταξιοδότηση, χωρίς να θίξει το 65ο έτος (γενικό όριο).
«Μεγαλύτερη ζημιά»
* Το διάγγελμα Παπανδρέου πυροδότησε κύμα πανικού χθες στους εργασιακούς χώρους και, τελικά, «προκάλεσε μεγαλύτερη ζημιά στα Ταμεία από το κύμα φυγής που πυροδότησε, απ' όσο όφελος υποτίθεται ότι θα προκαλέσει», σύμφωνα με τον πρόεδρο των εργαζομένων στα Ταμεία, Θ. Τσακανίκα.
Να σημειωθεί, τέλος, ότι οι 2 στους 3 εργαζόμενους έχουν ενταχθεί στο ασφαλιστικό σύστημα μετά το 1992. Κατά συνέπεια, βγαίνουν στη σύνταξη με τα συμβατικά όρια (65ο και 60 στα Βαρέα). Ο μέσος (πραγματικός) όρος ηλικίας συνταξιοδότησης είναι το 61ο έτος, κυρίως λόγω της συνταξιοδότησης των αγροτών στο 65ο έτος. Αυτό το όριο προ 6ετίας ήταν το 63ο και έπεσε λόγω των μαζικών εθελούσιων εξόδων, της ανεργίας των ηλικιωμένων και της ανασφάλειας λόγω «μεταρρυθμίσεων».
Η κυβέρνηση επανεξετάζει:
Τα ειδικά όρια (όχι το 65ο έτος) των εργαζομένων στο Δημόσιο και τα Σώματα Ασφαλείας. Η συνταξιοδότηση με 35ετία στο 58ο έτος θα καταργηθεί και θα συνδεθεί με το 60ο όπως στον ιδιωτικό τομέα.
Η συνταξιοδότηση των ενστόλων με 25 έτη χωρίς όριο ηλικίας θα γίνει 35ετία.
Θα καταργηθούν οι «εθελούσιες» και η πλασματική αναγνώριση ετών (στρατιωτικοί-αστυνομικοί).
Για τους εισελθόντες προ του 1983 η συνταξιοδότηση (με 35ετία) θα συνδυαστεί και με όριο ηλικίας.
Η γενιά των 40άρηδων (εισελθόντος από 1/1/1983 και μέχρι το 1992) θα υποστούν τις μεγαλύτερες αυξήσεις στα όρια, με τον συνδυασμό της 35ετίας με το 62ο έτος.
Η συνταξιοδότηση με 37 έτη θα συνδυαστεί με όριο ηλικίας (μεταξύ 58ου και 60ου).
Τα μεταβατικά όρια θα γίνουν πιο σφιχτά (π.χ. για τις γυναίκες δημοσίους υπαλλήλους θα ξεκινήσει όχι από το 2013 αλλά νωρίτερα, ενώ και η εξίσωση θα γίνει πιο βιαστικά:Ενα έτος επιπλέον κάθε χρόνο και όχι ανά εξάμηνο.
Με 10.000 ένσημα στο ΙΚΑ το όριο θα αυξηθεί από το 60ο (άνδρες) και το 58ο (γυναίκες) στο 62ο.
Θα καταργηθεί η υποχρεωτική συνταξιοδότηση με 35 έτη στο 58ο έτος (ΔΕΚΟ και Τράπεζες).
Βαρέα και αναπηρικές.
7 τρόφιμα που διευκολύνουν το αδυνάτισμα
Αν προσπαθείτε να χάσετε βάρος, ορισμένα τρόφιμα μπορεί να σας βοηθήσουν. Η βρετανίδα διατροφολόγος δρ Γκίλιαν ΜακΚηθ παρουσίασε προσφάτως έναν μίνι οδηγό για τα τρόφιμα που, μέσω διάφορων μηχανισμών, διευκολύνουν την αποβολή των περιττών κιλών. Να ποιά είναι:
* Βρώμη. Η βρώμη περιέχει πολλές φυτικές ίνες, οι οποίες απορροφούν υγρά όταν βρίσκονται στο στομάχι με αποτέλεσμα να επιφέρουν ταχύτερα το αίσθημα κορεσμού της πείνας. Επιπλέον, εμποδίζουν την απορρόφηση υδατανθράκων από το τοίχωμα του εντέρου, διατηρώντας σταθερά τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και αποτρέποντας έτσι τη λαχτάρα για τσιμπολόγημα.
Η βρώμη είναι επίσης πλούσια σε πρωτεΐνες που διεγείρουν τον μεταβολισμό, βιταμίνη Ε, ασβέστιο, ψευδάργυρο και μαγγάνιο, ενώ είναι ό,τι πρέπει για καταπολέμηση της δυσκοιλιότητας. Στο εμπόριο διατίθενται νιφάδες βρώμης, τις οποίες μπορείτε να τρώτε για πρωινό ή να τις χρησιμοποιείτε για την παρασκευή διαφόρων διαιτητικών γλυκισμάτων.
* Άγριος σολομός. Ο άγριος σολομός περιέχει λίγες θερμίδες και κεκορεσμένα λίπη, ενώ είναι πλούσιος στα καρδιοπροστατευτικά ωμέγα-3 λιπαρά οξέα (ένα είδος «καλού» λίπους). Επιπλέον, περιέχει καλής ποιότητας πρωτεΐνες και αντιοξειδωτικές ουσίες που, μεταξύ άλλων, συμβάλλουν στην προστασία του καρδιαγγειακού συστήματος και βοηθούν το δέρμα να δείχνει πιο υγιές.
Πολλές μελέτες έχουν δείξει πως ο άγριος σολομός και, γενικότερα, τα ψάρια πρέπει να κατέχουν εξέχουσα θέση στη διατροφή, διότι ελαττώνουν τον κίνδυνο αναπτύξεως εμφράγματος και καρκίνου του παχέος εντέρου. Να τρώτε σολομό ή άλλο ψάρι τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα, συνοδεύοντάς το με πράσινη σαλάτα από ωμά ή βρασμένα λαχανικά.
* Γλυκοπατάτες. Οι γλυκοπατάτες αποτελούν καλή πηγή βιταμίνης Β6, η οποία φαίνεται να καταπραΰνει τα συμπτώματα του προεμμηνορροϊκού συνδρόμου, ενώ βοηθεί τον οργανισμό να παράγει περισσότερη ενέργεια από τα τρόφιμα.
Οι γλυκοπατάτες αποτελούνται ουσιαστικά από σύνθετους υδατάνθρακες, οι οποίοι απελευθερώνουν αργά την ενέργειά τους. Είναι επίσης πλούσιες σε φυτικές ίνες, με αποτέλεσμα να είναι πολύ χορταστικές δίχως να παχαίνουν. Να τρώτε τις γλυκοπατάτες ψητές ή βραστές, αναμιγνύοντάς τες με άλλα υγιεινά τρόφιμα (λ.χ. μάραθο, κρεμμύδια, μανιτάρια).
* Σπανάκι. Το αγαπημένο φαγητό του... Ποπάι δεν περιέχει σχεδόν καθόλου λίπη ή θερμίδες, ενώ αντιθέτως περιέχει φολικό (ή φυλλικό) οξύ και άλλες πολύτιμες βιταμίνες και ιχνοστοιχεία. Το φολικό οξύ, που ανήκει στο σύμπλεγμα των βιταμινών Β, είναι απαραίτητο για ορισμένες λειτουργίες του οργανισμού, όπως ο μεταβολισμών των σακχάρων. Οι πάσχοντες από ανεπάρκεια φολικού οξέος αναπτύσσουν έντονο αίσθημα κόπωσης.
Στόχος σας πρέπει να είναι η πρόσληψη από τα τρόφιμα 200 mcg (μικρογραμμάρια) φολικού οξέος την ημέρα (400 mcg αν είστε γυναίκα και προσπαθείτε να μείνετε έγκυος). Τα 100 γραμμάρια ωμό σπανάκι περιέχουν περίπου τα τρία τέταρτα της καθημερινώς συνιστώμενης δόσης των 200 mcg. Να τρώτε το σπανάκι βραστό στον ατμό, ως συνοδευτικό του κυρίου γεύματος (λ.χ. με ψάρι).
* Αμύγδαλα. Για να διατηρούνται σταθερά τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και να αποφεύγετε την λαχτάρα για τσιμπολόγημα, πρέπει να καταναλώνετε τρόφιμα που περιέχουν φυτικές ίνες, πρωτεΐνες και «καλά» λίπη - και τα αμύγδαλα περιέχουν όλα τα προαναφερθέντα.
Πιο συγκεκριμένα, τα αμύγδαλα είναι πλούσια σε μονοακόρεστα λίπη, τα οποία συμβάλλουν στην ελάττωση των επιπέδων χοληστερόλης στο αίμα, ιδίως των επιπέδων της «κακής» (LDL) χοληστερόλης. Επιπλέον, περιέχουν ολεϊκό οξύ, το οποίο πιστεύεται πως προστατεύει από τη στεφανιαία νόσο, ενώ είναι πλούσια στα ιχνοστοιχεία μαγνήσιο, κάλιο, φώσφορος και ασβέστιο. Για να ετοιμάσετε ένα υγιεινό, χορταστικό σνακ αναμίξτε γιαούρτι με ψιλοκομμένα αμύγδαλα και μήλα ή αποξηραμένα φρούτα.
* Αβοκάντο. Πολύς κόσμος νομίζει ότι τα αβοκάντο είναι παχυντικά, αλλά στην πραγματικότητα είναι πλούσια σε ωφέλιμα για την υγεία βασικά λιπαρά οξέα (EFAs). Τα οξέα αυτά συμβάλλουν στην ρύθμιση του σωματικού βάρους και του μεταβολισμού, την ορμονική ισορροπία, καθώς και την ποιότητα των μαλλιών, του δέρματος και των νυχιών.
Τα αβοκάντο έχουν επίσης αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Οι αντιοξειδωτικές ουσίες που περιέχουν επιβραδύνουν την διαδικασία του γήρατος και προστατεύουν από το έμφραγμα και τον καρκίνο, ενώ έχουν και βιταμίνες του συμπλέγματος Β, οι οποίες συμβάλλουν στην καταπολέμηση του στρες. Ειδικά η βιταμίνη Β6 βοηθεί και στην καταπράυνση των συμπτωμάτων του προεμμηνορροϊκού συνδρόμου.
* Φράουλες. Οι φράουλες έχουν χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη (είναι ένας δείκτης που δείχνει πόσο γρήγορα αυξάνονται τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα έπειτα από την κατανάλωση ενός γεύματος) και έτσι απελευθερώνουν αργά τα σάκχαρά τους στο αίμα. Αυτό οδηγεί σε σταθερή παραγωγή ενέργειας προς τον οργανισμό, με αποτέλεσμα να αισθάνεται κανείς χορτάτος για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Περιέχουν επίσης μικρές ποσότητες σιδήρου (είναι απαραίτητος για την καταπολέμηση της αναιμίας και της κόπωσης), καθώς και μεγάλες ποσότητες από την φυτική ίνα πεκτίνη, που βοηθεί στην ελάττωση των επιπέδων χοληστερόλης και στην αποβολή τοξινών από τον οργανισμό.
Επιπλέον, μελέτες έχουν δείξει πως οι φράουλες κάνουν καλό και στην καρδιολογική υγεία διεγείροντας τα επίπεδα φολικού οξέος, είναι πλούσιες σε αντιοξειδωτικές ουσίες και τονώνουν το ανοσοποιητικό σύστημα.
Να τρώτε τις φράουλες σκέτες - αν τις αφήσετε να ωριμάσουν καλά, θα είναι πιο γλυκές κι από τη ζάχαρη.
* Βρώμη. Η βρώμη περιέχει πολλές φυτικές ίνες, οι οποίες απορροφούν υγρά όταν βρίσκονται στο στομάχι με αποτέλεσμα να επιφέρουν ταχύτερα το αίσθημα κορεσμού της πείνας. Επιπλέον, εμποδίζουν την απορρόφηση υδατανθράκων από το τοίχωμα του εντέρου, διατηρώντας σταθερά τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και αποτρέποντας έτσι τη λαχτάρα για τσιμπολόγημα.
Η βρώμη είναι επίσης πλούσια σε πρωτεΐνες που διεγείρουν τον μεταβολισμό, βιταμίνη Ε, ασβέστιο, ψευδάργυρο και μαγγάνιο, ενώ είναι ό,τι πρέπει για καταπολέμηση της δυσκοιλιότητας. Στο εμπόριο διατίθενται νιφάδες βρώμης, τις οποίες μπορείτε να τρώτε για πρωινό ή να τις χρησιμοποιείτε για την παρασκευή διαφόρων διαιτητικών γλυκισμάτων.
* Άγριος σολομός. Ο άγριος σολομός περιέχει λίγες θερμίδες και κεκορεσμένα λίπη, ενώ είναι πλούσιος στα καρδιοπροστατευτικά ωμέγα-3 λιπαρά οξέα (ένα είδος «καλού» λίπους). Επιπλέον, περιέχει καλής ποιότητας πρωτεΐνες και αντιοξειδωτικές ουσίες που, μεταξύ άλλων, συμβάλλουν στην προστασία του καρδιαγγειακού συστήματος και βοηθούν το δέρμα να δείχνει πιο υγιές.
Πολλές μελέτες έχουν δείξει πως ο άγριος σολομός και, γενικότερα, τα ψάρια πρέπει να κατέχουν εξέχουσα θέση στη διατροφή, διότι ελαττώνουν τον κίνδυνο αναπτύξεως εμφράγματος και καρκίνου του παχέος εντέρου. Να τρώτε σολομό ή άλλο ψάρι τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα, συνοδεύοντάς το με πράσινη σαλάτα από ωμά ή βρασμένα λαχανικά.
* Γλυκοπατάτες. Οι γλυκοπατάτες αποτελούν καλή πηγή βιταμίνης Β6, η οποία φαίνεται να καταπραΰνει τα συμπτώματα του προεμμηνορροϊκού συνδρόμου, ενώ βοηθεί τον οργανισμό να παράγει περισσότερη ενέργεια από τα τρόφιμα.
Οι γλυκοπατάτες αποτελούνται ουσιαστικά από σύνθετους υδατάνθρακες, οι οποίοι απελευθερώνουν αργά την ενέργειά τους. Είναι επίσης πλούσιες σε φυτικές ίνες, με αποτέλεσμα να είναι πολύ χορταστικές δίχως να παχαίνουν. Να τρώτε τις γλυκοπατάτες ψητές ή βραστές, αναμιγνύοντάς τες με άλλα υγιεινά τρόφιμα (λ.χ. μάραθο, κρεμμύδια, μανιτάρια).
* Σπανάκι. Το αγαπημένο φαγητό του... Ποπάι δεν περιέχει σχεδόν καθόλου λίπη ή θερμίδες, ενώ αντιθέτως περιέχει φολικό (ή φυλλικό) οξύ και άλλες πολύτιμες βιταμίνες και ιχνοστοιχεία. Το φολικό οξύ, που ανήκει στο σύμπλεγμα των βιταμινών Β, είναι απαραίτητο για ορισμένες λειτουργίες του οργανισμού, όπως ο μεταβολισμών των σακχάρων. Οι πάσχοντες από ανεπάρκεια φολικού οξέος αναπτύσσουν έντονο αίσθημα κόπωσης.
Στόχος σας πρέπει να είναι η πρόσληψη από τα τρόφιμα 200 mcg (μικρογραμμάρια) φολικού οξέος την ημέρα (400 mcg αν είστε γυναίκα και προσπαθείτε να μείνετε έγκυος). Τα 100 γραμμάρια ωμό σπανάκι περιέχουν περίπου τα τρία τέταρτα της καθημερινώς συνιστώμενης δόσης των 200 mcg. Να τρώτε το σπανάκι βραστό στον ατμό, ως συνοδευτικό του κυρίου γεύματος (λ.χ. με ψάρι).
* Αμύγδαλα. Για να διατηρούνται σταθερά τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και να αποφεύγετε την λαχτάρα για τσιμπολόγημα, πρέπει να καταναλώνετε τρόφιμα που περιέχουν φυτικές ίνες, πρωτεΐνες και «καλά» λίπη - και τα αμύγδαλα περιέχουν όλα τα προαναφερθέντα.
Πιο συγκεκριμένα, τα αμύγδαλα είναι πλούσια σε μονοακόρεστα λίπη, τα οποία συμβάλλουν στην ελάττωση των επιπέδων χοληστερόλης στο αίμα, ιδίως των επιπέδων της «κακής» (LDL) χοληστερόλης. Επιπλέον, περιέχουν ολεϊκό οξύ, το οποίο πιστεύεται πως προστατεύει από τη στεφανιαία νόσο, ενώ είναι πλούσια στα ιχνοστοιχεία μαγνήσιο, κάλιο, φώσφορος και ασβέστιο. Για να ετοιμάσετε ένα υγιεινό, χορταστικό σνακ αναμίξτε γιαούρτι με ψιλοκομμένα αμύγδαλα και μήλα ή αποξηραμένα φρούτα.
* Αβοκάντο. Πολύς κόσμος νομίζει ότι τα αβοκάντο είναι παχυντικά, αλλά στην πραγματικότητα είναι πλούσια σε ωφέλιμα για την υγεία βασικά λιπαρά οξέα (EFAs). Τα οξέα αυτά συμβάλλουν στην ρύθμιση του σωματικού βάρους και του μεταβολισμού, την ορμονική ισορροπία, καθώς και την ποιότητα των μαλλιών, του δέρματος και των νυχιών.
Τα αβοκάντο έχουν επίσης αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Οι αντιοξειδωτικές ουσίες που περιέχουν επιβραδύνουν την διαδικασία του γήρατος και προστατεύουν από το έμφραγμα και τον καρκίνο, ενώ έχουν και βιταμίνες του συμπλέγματος Β, οι οποίες συμβάλλουν στην καταπολέμηση του στρες. Ειδικά η βιταμίνη Β6 βοηθεί και στην καταπράυνση των συμπτωμάτων του προεμμηνορροϊκού συνδρόμου.
* Φράουλες. Οι φράουλες έχουν χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη (είναι ένας δείκτης που δείχνει πόσο γρήγορα αυξάνονται τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα έπειτα από την κατανάλωση ενός γεύματος) και έτσι απελευθερώνουν αργά τα σάκχαρά τους στο αίμα. Αυτό οδηγεί σε σταθερή παραγωγή ενέργειας προς τον οργανισμό, με αποτέλεσμα να αισθάνεται κανείς χορτάτος για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Περιέχουν επίσης μικρές ποσότητες σιδήρου (είναι απαραίτητος για την καταπολέμηση της αναιμίας και της κόπωσης), καθώς και μεγάλες ποσότητες από την φυτική ίνα πεκτίνη, που βοηθεί στην ελάττωση των επιπέδων χοληστερόλης και στην αποβολή τοξινών από τον οργανισμό.
Επιπλέον, μελέτες έχουν δείξει πως οι φράουλες κάνουν καλό και στην καρδιολογική υγεία διεγείροντας τα επίπεδα φολικού οξέος, είναι πλούσιες σε αντιοξειδωτικές ουσίες και τονώνουν το ανοσοποιητικό σύστημα.
Να τρώτε τις φράουλες σκέτες - αν τις αφήσετε να ωριμάσουν καλά, θα είναι πιο γλυκές κι από τη ζάχαρη.
Το πρόσωπό μας δείχνει πόσο θα ζήσουμε
Ανήκετε στην κατηγορία των baby-face τύπων ή φαίνεστε όσων χρονών είστε; Η απάντησή σας μπορεί να είναι πολύ πιο σημαντική απ’ όσο νομίζετε: μία νέα μελέτη αποκαλύπτει πως όσοι διαθέτουν εξαιρετικά νεανικό πρόσωπο έχουν πολύ περισσότερες πιθανότητες να ζήσουν μέχρι τα βαθιά τους γηρατειά απ’ ό,τι οι υπόλοιποι εξ ημών που δεν μπορούμε να κρύψουμε ούτε έναν χρόνο από το πρόσωπό μας!
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε στη Δανία, μεταξύ 387 ζευγών διδύμων και το συμπέρασμα ήταν πως η εμφάνιση του προσώπου αποτελεί προάγγελο του προσδόκιμου επιβίωσης.
Οι ερευνητές ζήτησαν από δεκάδες εθελοντές να κοιτάξουν τις φωτογραφίες των 387 ζευγαριών των διδύμων και να μαντέψουν την ηλικία τους (η οποία ηλικία ήταν κάπου ανάμεσα στα… 70 και στα 100 χρόνια).
Όσοι δίδυμοι χαρακτηρίστηκαν ως baby-face διότι ουδείς μπορούσε με ακρίβεια να πει πόσων χρονών είναι (οι περισσότεροι τους «έκοβαν» μερικές… δεκαετίες), έζησαν πολύ περισσότερα χρόνια από τα αδέλφιά τους που «έδειχναν» την ηλικία τους.
Όπως γράφουν οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Δανίας στην «Βρετανική Ιατρική Επιθεώρηση», η μελέτη τους δεν σταμάτησε στην προαναφερθείσα διαπίστωση, αλλά βρήκε και μια πιθανή βιολογική εξήγηση για το κέρδος ζωής των baby-face διδύμων.
Το κλειδί είναι τα τελομερή – τα ακροτελεύτια τμήματα του DNA τα οποία, αναλόγως με το μήκος τους, υποδηλώνουν την ικανότητα των κυττάρων να αναπαράγονται.
Τα τελομερή σχετίζονται επίσης με το πόσο νέος φαίνεται κανείς. Όταν το μήκος τους είναι μικρό, πιστεύεται πως σημαίνει ταχύτερη γήρανση των κυττάρων. Επιπλέον, έχει σχετισθεί με την ανάπτυξη πολυάριθμων ασθενειών.
Στην μελέτη των διδύμων διαπιστώθηκε πως εκείνοι που έμοιαζαν νεώτεροι είχαν πιο μακριά τελομερή.
Οι ερευνητές προχώρησαν ένα βήμα παραπέρα την έρευνά τους, παρακολουθώντας την πορεία της υγείας των διδύμων τους επί επτά χρόνια. Έτσι διαπίστωσαν πως όσο μεγαλύτερη ήταν η διαφορά στην νεανικότητα του προσώπου δύο διδύμων, τόσο πιθανότερο ήταν να πεθάνει στη διάρκεια της επταετίας εκείνος που φαινόταν μεγαλύτερος.
Η ηλικία, το φύλο και το μορφωτικό ή κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο των διδύμων δεν φάνηκε να παίζουν κανέναν ρόλο στην πιθανότητα θανάτου.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε στη Δανία, μεταξύ 387 ζευγών διδύμων και το συμπέρασμα ήταν πως η εμφάνιση του προσώπου αποτελεί προάγγελο του προσδόκιμου επιβίωσης.
Οι ερευνητές ζήτησαν από δεκάδες εθελοντές να κοιτάξουν τις φωτογραφίες των 387 ζευγαριών των διδύμων και να μαντέψουν την ηλικία τους (η οποία ηλικία ήταν κάπου ανάμεσα στα… 70 και στα 100 χρόνια).
Όσοι δίδυμοι χαρακτηρίστηκαν ως baby-face διότι ουδείς μπορούσε με ακρίβεια να πει πόσων χρονών είναι (οι περισσότεροι τους «έκοβαν» μερικές… δεκαετίες), έζησαν πολύ περισσότερα χρόνια από τα αδέλφιά τους που «έδειχναν» την ηλικία τους.
Όπως γράφουν οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Δανίας στην «Βρετανική Ιατρική Επιθεώρηση», η μελέτη τους δεν σταμάτησε στην προαναφερθείσα διαπίστωση, αλλά βρήκε και μια πιθανή βιολογική εξήγηση για το κέρδος ζωής των baby-face διδύμων.
Το κλειδί είναι τα τελομερή – τα ακροτελεύτια τμήματα του DNA τα οποία, αναλόγως με το μήκος τους, υποδηλώνουν την ικανότητα των κυττάρων να αναπαράγονται.
Τα τελομερή σχετίζονται επίσης με το πόσο νέος φαίνεται κανείς. Όταν το μήκος τους είναι μικρό, πιστεύεται πως σημαίνει ταχύτερη γήρανση των κυττάρων. Επιπλέον, έχει σχετισθεί με την ανάπτυξη πολυάριθμων ασθενειών.
Στην μελέτη των διδύμων διαπιστώθηκε πως εκείνοι που έμοιαζαν νεώτεροι είχαν πιο μακριά τελομερή.
Οι ερευνητές προχώρησαν ένα βήμα παραπέρα την έρευνά τους, παρακολουθώντας την πορεία της υγείας των διδύμων τους επί επτά χρόνια. Έτσι διαπίστωσαν πως όσο μεγαλύτερη ήταν η διαφορά στην νεανικότητα του προσώπου δύο διδύμων, τόσο πιθανότερο ήταν να πεθάνει στη διάρκεια της επταετίας εκείνος που φαινόταν μεγαλύτερος.
Η ηλικία, το φύλο και το μορφωτικό ή κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο των διδύμων δεν φάνηκε να παίζουν κανέναν ρόλο στην πιθανότητα θανάτου.
Όλο το σχέδιο για τα περιουσιακά στοιχεία και τις δαπάνες που θα υπολογίζονται στο εισόδημα
Τεκμήριο και η πρώτη κατοικία
Πρώτη κατοικία και αυτοκίνητα ακόμα και 1.000 κυβικών θα μετράνε από φέτος στη λίστα τεκμηρίων της Εφορίας, προσδιορίζοντας το ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα για όλους τους φορολογουμένους με εξαίρεση τους συνταξιούχους.
Το υπουργείο Οικονομικών κατέληξε σε κατάλογο οκτώ τεκμηρίων διαβίωσης που θα αρχίζουν από 3.000 ευρώ για τον άγαμο και 5.000 ευρώ για τους έγγαμους ως γενικές δαπάνες διαβίωσης και θα αυξάνονται ανάλογα με τα ακίνητα, αυτοκίνητα, σκάφη αναψυχής, αεροσκάφη και πισίνες που έχει ο φορολογούμενος στην κατοχή του, αλλά και με δαπάνες για δίδακτρα ιδιωτικών σχολείων και δαπάνες για οικιακούς βοηθούς, οδηγούς αυτοκινήτων, δασκάλους και λοιπό προσωπικό. Με βάση το νέο ενισχυμένο σύστημα τεκμηρίων διαβίωσης, φορολογούμενος που διαθέτει πρώτη κατοικία 200 τ.μ, εξοχικό 100 τ.μ, ένα αυτοκίνητο 2.500 κυβικών, ένα ιστιοφόρο πέντε μέτρων, μία εξωτερική πισίνα και απασχολεί μία οικιακή βοηθό δεν μπορεί να δηλώνει στην Εφορία λιγότερα από 43.200 ευρώ τον χρόνο.
Αντίστοιχα, φορολογούμενος με μοναδικά περιουσιακά στοιχεία πρώτη κατοικία 100 τετραγωνικών και ένα αυτοκίνητο 1.400 κυβικών θα έχει ετήσιο τεκμαρτό εισόδημα 10.800 ευρώ. Στον βαθμό που οποιοσδήποτε φορολογούμενος δηλώσει στην Εφορία μικρότερο εισόδημα από αυτό που προκύπτει με βάση τα τεκμήρια θα φορολογείται με βάση το τεκμαρτό εισόδημα και βεβαίως θα υπόκειται και σε έλεγχο. Έτσι, το υπουργείο Οικονομικών εκτιμά πως θα βάλει φρένο στην πρακτική χιλιάδων φορολογουμένων που ενώ διαθέτουν μεγάλες περιουσίες και εισοδήματα εμφανίζονται στην Εφορία ως... φτωχαδάκια.
Τα «παράθυρα»
Πάντως παρά την ενίσχυση των τεκμηρίων, αρκετές κατηγορίες φορολογουμένων, ιδίως όσοι έχουν υψηλά εισοδήματα, εξακολουθούν να μένουν στο απυρόβλητο. Πρόκειται για φορολογουμένους που και στο μέλλον με το σύστημα που προωθείται θα έχουν τη δυνατότητα να δηλώνουν εισοδήματα πολύ χαμηλότερα των πραγματικών τους, αρκεί να είναι έστω και λίγο υψηλότερα από αυτά που προκύπτουν από τα τεκμήρια. Γι΄ αυτό και θεωρείται ότι το νέο καθεστώς έχει αρκετά παράθυρα φοροδιαφυγής.
Πρώτη κατοικία και αυτοκίνητα ακόμα και 1.000 κυβικών θα μετράνε από φέτος στη λίστα τεκμηρίων της Εφορίας, προσδιορίζοντας το ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα για όλους τους φορολογουμένους με εξαίρεση τους συνταξιούχους.
Το υπουργείο Οικονομικών κατέληξε σε κατάλογο οκτώ τεκμηρίων διαβίωσης που θα αρχίζουν από 3.000 ευρώ για τον άγαμο και 5.000 ευρώ για τους έγγαμους ως γενικές δαπάνες διαβίωσης και θα αυξάνονται ανάλογα με τα ακίνητα, αυτοκίνητα, σκάφη αναψυχής, αεροσκάφη και πισίνες που έχει ο φορολογούμενος στην κατοχή του, αλλά και με δαπάνες για δίδακτρα ιδιωτικών σχολείων και δαπάνες για οικιακούς βοηθούς, οδηγούς αυτοκινήτων, δασκάλους και λοιπό προσωπικό. Με βάση το νέο ενισχυμένο σύστημα τεκμηρίων διαβίωσης, φορολογούμενος που διαθέτει πρώτη κατοικία 200 τ.μ, εξοχικό 100 τ.μ, ένα αυτοκίνητο 2.500 κυβικών, ένα ιστιοφόρο πέντε μέτρων, μία εξωτερική πισίνα και απασχολεί μία οικιακή βοηθό δεν μπορεί να δηλώνει στην Εφορία λιγότερα από 43.200 ευρώ τον χρόνο.
Αντίστοιχα, φορολογούμενος με μοναδικά περιουσιακά στοιχεία πρώτη κατοικία 100 τετραγωνικών και ένα αυτοκίνητο 1.400 κυβικών θα έχει ετήσιο τεκμαρτό εισόδημα 10.800 ευρώ. Στον βαθμό που οποιοσδήποτε φορολογούμενος δηλώσει στην Εφορία μικρότερο εισόδημα από αυτό που προκύπτει με βάση τα τεκμήρια θα φορολογείται με βάση το τεκμαρτό εισόδημα και βεβαίως θα υπόκειται και σε έλεγχο. Έτσι, το υπουργείο Οικονομικών εκτιμά πως θα βάλει φρένο στην πρακτική χιλιάδων φορολογουμένων που ενώ διαθέτουν μεγάλες περιουσίες και εισοδήματα εμφανίζονται στην Εφορία ως... φτωχαδάκια.
Τα «παράθυρα»
Πάντως παρά την ενίσχυση των τεκμηρίων, αρκετές κατηγορίες φορολογουμένων, ιδίως όσοι έχουν υψηλά εισοδήματα, εξακολουθούν να μένουν στο απυρόβλητο. Πρόκειται για φορολογουμένους που και στο μέλλον με το σύστημα που προωθείται θα έχουν τη δυνατότητα να δηλώνουν εισοδήματα πολύ χαμηλότερα των πραγματικών τους, αρκεί να είναι έστω και λίγο υψηλότερα από αυτά που προκύπτουν από τα τεκμήρια. Γι΄ αυτό και θεωρείται ότι το νέο καθεστώς έχει αρκετά παράθυρα φοροδιαφυγής.
Δέκα συμβουλές για...ασκήσεις ηρεμίας
ΣΤΑΜΑΤΗΣΤΕ για να αναλύσετε ξανά την κατάσταση. Σκεφτείτε και τις θετικές πλευρές της.
ΒΡΕΙΤΕ μια εποικοδομητική λύση. Το να τα βάζετε με τους άλλους δεν εξυπηρετεί σε τίποτε.
ΚΡΑΤΗΣΤΕ ένα «ημερολόγιο θυμού». Σημειώνετε τις καταστάσεις που σας οργήζουν για να τις αποφεύγετε στο μέλλον.
ΜΕΤΡΗΣΤΕ την οργή σας. Συνήθως κλιμακώνεται και αν βαθμολογήσετε την κλιμάκωσή της από το 1 (ματαίωση) ώς το 10 (οργή), θα μπορέσετε να σκεφτείτε πιο ορθολογικά την κατάσταση αν συλλάβετε τον εαυτό σας να βρίσκεται στο 3 ή στο 4 της κλίμακας.
ΚΑΝΤΕ ένα «τάιμ-άουτ». Αν μετρήσετε από μέσα σας ώς το 10, μπορεί να αποφύγετε εκρήξεις οργής.
ΚΑΝΤΕ ένα τσεκ-απ υγείας. Ορμονικές ανισορροπίες μπορεί να σας καθιστούν ευερέθιστο.
ΜΗ ΣΚΕΦΤΕΣΤΕ ότι είστε το θύμα. Αυξάνετε την αίσθηση του ανικανοποίητου και της ματαίωσης και γίνεστε πιο ευερέθιστοι.
ΜΗΝ ΑΝΑΜΑΣΑΤΕ ταπεινώσεις και αδικίες που έχετε υποστεί στο παρελθόν.
ΜΗΝ ΠΙΝΕΤΕ αλκοόλ για να ηρεμήσετε. Θα χάσετε ακόμη περισσότερο τον αυτοέλεγχό σας.
ΚΑΝΕΤΕ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ. Η οργή βρίσκει διέξοδο σε αυτήν. Ακόμη και το περπάτημα με γρήγορο βήμα μπορεί να σας ηρεμήσει.
ΒΡΕΙΤΕ μια εποικοδομητική λύση. Το να τα βάζετε με τους άλλους δεν εξυπηρετεί σε τίποτε.
ΚΡΑΤΗΣΤΕ ένα «ημερολόγιο θυμού». Σημειώνετε τις καταστάσεις που σας οργήζουν για να τις αποφεύγετε στο μέλλον.
ΜΕΤΡΗΣΤΕ την οργή σας. Συνήθως κλιμακώνεται και αν βαθμολογήσετε την κλιμάκωσή της από το 1 (ματαίωση) ώς το 10 (οργή), θα μπορέσετε να σκεφτείτε πιο ορθολογικά την κατάσταση αν συλλάβετε τον εαυτό σας να βρίσκεται στο 3 ή στο 4 της κλίμακας.
ΚΑΝΤΕ ένα «τάιμ-άουτ». Αν μετρήσετε από μέσα σας ώς το 10, μπορεί να αποφύγετε εκρήξεις οργής.
ΚΑΝΤΕ ένα τσεκ-απ υγείας. Ορμονικές ανισορροπίες μπορεί να σας καθιστούν ευερέθιστο.
ΜΗ ΣΚΕΦΤΕΣΤΕ ότι είστε το θύμα. Αυξάνετε την αίσθηση του ανικανοποίητου και της ματαίωσης και γίνεστε πιο ευερέθιστοι.
ΜΗΝ ΑΝΑΜΑΣΑΤΕ ταπεινώσεις και αδικίες που έχετε υποστεί στο παρελθόν.
ΜΗΝ ΠΙΝΕΤΕ αλκοόλ για να ηρεμήσετε. Θα χάσετε ακόμη περισσότερο τον αυτοέλεγχό σας.
ΚΑΝΕΤΕ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ. Η οργή βρίσκει διέξοδο σε αυτήν. Ακόμη και το περπάτημα με γρήγορο βήμα μπορεί να σας ηρεμήσει.
Αποσπασμένος στο εξωτερικό; Βοήθεια!
Προϋπολογισμός 2010
Κοιτάζοντας τα τελευταία νέα στην ιστοσελίδα του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους βρίσκει κανείς όλες τις ανακοινώσεις του Υπουργείου Οικονομικών. Ας τα πάρουμε με τη σειρά:
1η Απόφαση: Αριθ. Πρωτ.:2/92313/0020/23-12-2009
2ηΑπόφαση: Αριθ. Πρωτ.:2/4431/25-01-2010
3η Απόφαση: Αριθ. Πρωτ.:2/6895/0020/03-02-2010
Με λίγα λόγια:
Στην πρώτη απόφαση έχουμε τη διάθεση των πιστώσεων του προϋπολογισμού σε όλα τα Υπουργεία. Έχουμε λοιπόν το 100% του ποσού για μισθούς πολιτικών υπαλλήλων (κωδικός 200) και 30% για ειδικό επιμίσθιο (κωδικός 229 του ειδ.φορέα 19-140 του Υ.Π.Δ.Β.Μ.Θ.). Μας ενδιαφέρουν και άλλοι κωδικοί (όπως ο 2423 του ειδ.φορέα 19-140) αλλά τέλος πάντων μένουμε σε αυτούς προς το παρόν.
Με τη δεύτερη απόφαση έχουμε μείωση 10% σε όλες τις πιστώσεις του προϋπολογισμού με εξαίρεση κάποιους κωδικούς υποκατηγοριών που αναφέρονται στο έγγραφο. Δεν υπάρχει μείωση 10% στις υποκατηγορίες του κωδικού 200 άρα δεν υπάρχει μείωση και στο 229 που είναι το ειδικό επιμίσθιο. Υπάρχει όμως 10% μείωση σε όλους τους υπόλοιπους κωδικούς (που δεν αναφέρονται).
Πάμε και στο τελευταίο έγγραφο που είναι το πιο σημαντικό κατά την άποψή μου. Με αυτό λοιπόν ανακαλείται η πρώτη απόφαση με την οποία γίνεται η διάθεση των πιστώσεων σε υπουργούς. Λέει απλά ότι θα παίρνετε κάθε μήνα το 8% από αυτό που είναι να πάρετε.
Σύμφωνα με τις αποφάσεις έχουμε:
1. 8% επί του συνολικού του έτους θα παίρνουν κάθε μήνα οι κωδικοί για τους οποίους δεν υπάρχει μείωση 10% (π.χ. ειδικό επιμίσθιο). Δηλαδή συνολικά στο έτος θα δώσει το 96% από αυτά του προϋπολογισμού. Σε αυτό το σημείο πρέπει να πούμε ότι το Υπουργείο έχει ήδη στείλει χρήματα για το ειδικό επιμίσθιο τα οποία αρκούν για 4 μήνες περίπου δηλαδή ας πούμε ότι έχει διαθέσει το 33% ενώ με την τελευταία απόφαση πρέπει να είναι στο 32% (στο τέλος του Απριλίου).
2. Στους υπόλοιπους κωδικούς (ας πούμε στον 2423 που είναι οι σχολικές επιτροπές) έχουμε το εξης: μείωση 10% στο προϋπολογισμένο ποσό και κάθε μήνα θα διαθέτει το 8% επί του μειωμένου προφανώς. Δηλαδή συνολικά θα διαθέσει το 96% του μειωμένου ποσού.
Να σημειώσω ότι όλα αυτά προβλέπονται σύμφωνα με τις έως τώρα αποφάσεις. Μπορεί να αλλάξουν τα πράγματα.
Κοιτάζοντας τα τελευταία νέα στην ιστοσελίδα του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους βρίσκει κανείς όλες τις ανακοινώσεις του Υπουργείου Οικονομικών. Ας τα πάρουμε με τη σειρά:
1η Απόφαση: Αριθ. Πρωτ.:2/92313/0020/23-12-2009
2ηΑπόφαση: Αριθ. Πρωτ.:2/4431/25-01-2010
3η Απόφαση: Αριθ. Πρωτ.:2/6895/0020/03-02-2010
Με λίγα λόγια:
Στην πρώτη απόφαση έχουμε τη διάθεση των πιστώσεων του προϋπολογισμού σε όλα τα Υπουργεία. Έχουμε λοιπόν το 100% του ποσού για μισθούς πολιτικών υπαλλήλων (κωδικός 200) και 30% για ειδικό επιμίσθιο (κωδικός 229 του ειδ.φορέα 19-140 του Υ.Π.Δ.Β.Μ.Θ.). Μας ενδιαφέρουν και άλλοι κωδικοί (όπως ο 2423 του ειδ.φορέα 19-140) αλλά τέλος πάντων μένουμε σε αυτούς προς το παρόν.
Με τη δεύτερη απόφαση έχουμε μείωση 10% σε όλες τις πιστώσεις του προϋπολογισμού με εξαίρεση κάποιους κωδικούς υποκατηγοριών που αναφέρονται στο έγγραφο. Δεν υπάρχει μείωση 10% στις υποκατηγορίες του κωδικού 200 άρα δεν υπάρχει μείωση και στο 229 που είναι το ειδικό επιμίσθιο. Υπάρχει όμως 10% μείωση σε όλους τους υπόλοιπους κωδικούς (που δεν αναφέρονται).
Πάμε και στο τελευταίο έγγραφο που είναι το πιο σημαντικό κατά την άποψή μου. Με αυτό λοιπόν ανακαλείται η πρώτη απόφαση με την οποία γίνεται η διάθεση των πιστώσεων σε υπουργούς. Λέει απλά ότι θα παίρνετε κάθε μήνα το 8% από αυτό που είναι να πάρετε.
Σύμφωνα με τις αποφάσεις έχουμε:
1. 8% επί του συνολικού του έτους θα παίρνουν κάθε μήνα οι κωδικοί για τους οποίους δεν υπάρχει μείωση 10% (π.χ. ειδικό επιμίσθιο). Δηλαδή συνολικά στο έτος θα δώσει το 96% από αυτά του προϋπολογισμού. Σε αυτό το σημείο πρέπει να πούμε ότι το Υπουργείο έχει ήδη στείλει χρήματα για το ειδικό επιμίσθιο τα οποία αρκούν για 4 μήνες περίπου δηλαδή ας πούμε ότι έχει διαθέσει το 33% ενώ με την τελευταία απόφαση πρέπει να είναι στο 32% (στο τέλος του Απριλίου).
2. Στους υπόλοιπους κωδικούς (ας πούμε στον 2423 που είναι οι σχολικές επιτροπές) έχουμε το εξης: μείωση 10% στο προϋπολογισμένο ποσό και κάθε μήνα θα διαθέτει το 8% επί του μειωμένου προφανώς. Δηλαδή συνολικά θα διαθέσει το 96% του μειωμένου ποσού.
Να σημειώσω ότι όλα αυτά προβλέπονται σύμφωνα με τις έως τώρα αποφάσεις. Μπορεί να αλλάξουν τα πράγματα.
Τετάρτη 17 Μαρτίου 2010
ΔΙΝΟΥΝ ΜΙΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ
Συνολικά περί τα 2,9 δισ. ευρώ δίνουν ετησίως οι Ελληνες γονείς για την εκπαίδευση των παιδιών τους, από το νηπιαγωγείο έως και το λύκειο. Το ποσό αυτό, που ακυρώνει στην ουσία τη συνταγματική επιταγή της δημόσιας και δωρεάν παιδείας, προκύπτει από τις εκτιμήσεις της εταιρείας ερευνών ICAP, οι οποίες βασίστηκαν στην επεξεργασία των επίσημων δεδομένων της έρευνας οικογενειακών προϋπολογισμών.
Τα 2,9 δισ. ευρώ πηγαίνουν κατά κύριο λόγο σε φροντιστήρια προετοιμασίας και ξένων γλωσσών καθώς και σε ιδιαίτερα μαθήματα, ενώ σε αυτά περιλαμβάνονται και τα δίδακτρα των ιδιωτικών σχολείων. Βέβαια, το μερίδιο των μαθητών που επιλέγουν ιδιωτικά σχολεία παραμένει στα ίδια επίπεδα την τελευταία δεκαετία. Το 2008 αποτελούσε το 6,4% του συνόλου. Με βάση τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας Ελλάδας, στην ιδιωτική εκπαίδευση το έτος 2007 - 2008 φοιτούσαν 86.464 μαθητές συνολικά. Ο αριθμός αυξήθηκε στους 92.022 μαθητές το έτος 2008 - 2009. Ειδικότερα, από την έρευνα προκύπτει ότι:
Το μερίδιο των μαθητών ιδιωτικών σχολείων στο σύνολο του μαθητικού πληθυσμού (πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης) κυμαίνεται από 6,1% έως 6,7% την τελευταία δεκαετία.
Ο βασικός λόγος που ωθεί γονείς και μαθητές προς τα ιδιωτικά σχολεία είναι οι αδυναμίες του δημόσιου σχολείου, αλλά και η υψηλού επιπέδου υλικοτεχνική υποδομή των ιδιωτικών, το επιλεγμένο εκπαιδευτικό προσωπικό τους, η καλύτερη οργάνωση του προγράμματος, μη απώλεια διδακτικών ωρών, η ασφάλεια, η μεταφορά των μαθητών.
Αντίθετα, σύμφωνα με την έρευνα, η ίδρυση δημόσιων ολοήμερων νηπιαγωγείων και δημοτικών μείωσε τη ροή μαθητών προς την ιδιωτική εκπαίδευση. «Το ολοήμερο σχολείο αποσκοπεί αφενός μεν στον εμπλουτισμό των εκπαιδευτικών προγραμμάτων, αφετέρου δε στην καλύτερη εξυπηρέτηση των γονέων. Η καινοτομία αυτή είναι πολύ σημαντική για τη δημόσια εκπαίδευση καθώς σε παλαιότερες εποχές, τα διευρυμένα ωράρια και η μεγάλη ποικιλία δραστηριοτήτων ήταν χαρακτηριστικά μόνο του ιδιωτικού τομέα», λέει η έρευνα.
Από τα 500 ιδιωτικά σχολεία στην Ελλάδα, τα περισσότερα (296) βρίσκονται στην Αττική (59,3% επί του συνόλου τη σχολική χρονιά 2006-2007).
Οι συνολικές ετήσιες δαπάνες για την εκπαίδευση εκτιμώνται για το 2007 στα 2,77 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές 2007 (ποσοστό 2,9% επί των συνολικών ιδιωτικών δαπανών). Το 2008 η αντίστοιχη δαπάνη αυξήθηκε σε 2,9 δισ. ευρώ.
Οι δαπάνες για γενική εκπαίδευση (πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια) εκτιμάται ότι έφθασαν σε 2,047 δισ. ευρώ το 2007 (2,2% επί της συνολικής δαπάνης) και καλύπτουν το 73,9% της δαπάνης για εκπαίδευση. Το 2008, οι αντίστοιχες δαπάνες έφθασαν τα 2,143 δισ. ευρώ.
Τα περισσότερα (71,9%) δίνουν οι γονείς όταν το παιδί φθάσει στο γυμνάσιο και το λύκειο. Τα πιο πολλά πηγαίνουν σε φροντιστήρια ξένων γλωσσών, φροντιστήρια προετοιμασίας, ιδιαίτερα μαθήματα (1,577 δισ. ευρώ το 2007 και 1,651 δισ. ευρώ το 2008) και τα υπόλοιπα σε δίδακτρα σχολείων (470 εκατ. το 2007 και 492 εκατ. το 2008).
Από τα 1,651 δισ. ευρώ του 2008 το 57,5% αφορούσε φροντιστήρια και ιδιαίτερα μαθήματα και το 42,5% ξένες γλώσσες.
Τα 2,9 δισ. ευρώ πηγαίνουν κατά κύριο λόγο σε φροντιστήρια προετοιμασίας και ξένων γλωσσών καθώς και σε ιδιαίτερα μαθήματα, ενώ σε αυτά περιλαμβάνονται και τα δίδακτρα των ιδιωτικών σχολείων. Βέβαια, το μερίδιο των μαθητών που επιλέγουν ιδιωτικά σχολεία παραμένει στα ίδια επίπεδα την τελευταία δεκαετία. Το 2008 αποτελούσε το 6,4% του συνόλου. Με βάση τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας Ελλάδας, στην ιδιωτική εκπαίδευση το έτος 2007 - 2008 φοιτούσαν 86.464 μαθητές συνολικά. Ο αριθμός αυξήθηκε στους 92.022 μαθητές το έτος 2008 - 2009. Ειδικότερα, από την έρευνα προκύπτει ότι:
Το μερίδιο των μαθητών ιδιωτικών σχολείων στο σύνολο του μαθητικού πληθυσμού (πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης) κυμαίνεται από 6,1% έως 6,7% την τελευταία δεκαετία.
Ο βασικός λόγος που ωθεί γονείς και μαθητές προς τα ιδιωτικά σχολεία είναι οι αδυναμίες του δημόσιου σχολείου, αλλά και η υψηλού επιπέδου υλικοτεχνική υποδομή των ιδιωτικών, το επιλεγμένο εκπαιδευτικό προσωπικό τους, η καλύτερη οργάνωση του προγράμματος, μη απώλεια διδακτικών ωρών, η ασφάλεια, η μεταφορά των μαθητών.
Αντίθετα, σύμφωνα με την έρευνα, η ίδρυση δημόσιων ολοήμερων νηπιαγωγείων και δημοτικών μείωσε τη ροή μαθητών προς την ιδιωτική εκπαίδευση. «Το ολοήμερο σχολείο αποσκοπεί αφενός μεν στον εμπλουτισμό των εκπαιδευτικών προγραμμάτων, αφετέρου δε στην καλύτερη εξυπηρέτηση των γονέων. Η καινοτομία αυτή είναι πολύ σημαντική για τη δημόσια εκπαίδευση καθώς σε παλαιότερες εποχές, τα διευρυμένα ωράρια και η μεγάλη ποικιλία δραστηριοτήτων ήταν χαρακτηριστικά μόνο του ιδιωτικού τομέα», λέει η έρευνα.
Από τα 500 ιδιωτικά σχολεία στην Ελλάδα, τα περισσότερα (296) βρίσκονται στην Αττική (59,3% επί του συνόλου τη σχολική χρονιά 2006-2007).
Οι συνολικές ετήσιες δαπάνες για την εκπαίδευση εκτιμώνται για το 2007 στα 2,77 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές 2007 (ποσοστό 2,9% επί των συνολικών ιδιωτικών δαπανών). Το 2008 η αντίστοιχη δαπάνη αυξήθηκε σε 2,9 δισ. ευρώ.
Οι δαπάνες για γενική εκπαίδευση (πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια) εκτιμάται ότι έφθασαν σε 2,047 δισ. ευρώ το 2007 (2,2% επί της συνολικής δαπάνης) και καλύπτουν το 73,9% της δαπάνης για εκπαίδευση. Το 2008, οι αντίστοιχες δαπάνες έφθασαν τα 2,143 δισ. ευρώ.
Τα περισσότερα (71,9%) δίνουν οι γονείς όταν το παιδί φθάσει στο γυμνάσιο και το λύκειο. Τα πιο πολλά πηγαίνουν σε φροντιστήρια ξένων γλωσσών, φροντιστήρια προετοιμασίας, ιδιαίτερα μαθήματα (1,577 δισ. ευρώ το 2007 και 1,651 δισ. ευρώ το 2008) και τα υπόλοιπα σε δίδακτρα σχολείων (470 εκατ. το 2007 και 492 εκατ. το 2008).
Από τα 1,651 δισ. ευρώ του 2008 το 57,5% αφορούσε φροντιστήρια και ιδιαίτερα μαθήματα και το 42,5% ξένες γλώσσες.
ΤΟ ΑΛΗΘΙΝΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ
Ξεχάστε τα όσα έγραψε ο Νταν Μπράουν. Ο πραγματικός κώδικας Ντα Βίντσι δεν έχει σχέση με τους απογόνους του Ιησού Χριστού. Ιταλίδα ερευνήτρια στο Βατικανό υποστηρίζει ότι το κρυφό μήνυμα στον Μυστικό Δείπνο του Λεονάρντο ντα Βίντσι είναι ότι η συντέλεια του κόσμου θα έλθει την 1η Νοεμβρίου του 4006 αναφέρει σε άρθρο της Το Βήμα (16/3/2010). Η Σαμπρίνα Σφόρτσα Γκαλίτσια ισχυρίζεται ότι ο Μυστικός Δείπνος, το διάσημο έργο του Λεονάρντο ντα Βίντσι που απεικονίζει τον Χριστό και τους μαθητές του πριν από τη Σταύρωση, περιέχει «έναν μαθηματικό και αστρολογικό» γρίφο, τον οποίο κατάφερε να αποκρυπτογραφήσει. Λέει ότι ανακάλυψε πως ο Ντα Βίντσι προέβλεψε ότι το τέλος του κόσμου θα έλθει με μια «παγκόσμια πλημμύρα», που θα ξεκινήσει στις 21 Μαρτίου του 4006 και θα τελειώσει την 1η Νοεμβρίου του ίδιου έτους. Χειρόγραφα δείχνουν επίσης ότι ο Ντα Βίντσι πίστευε ότι αυτό το γεγονός θα σηματοδοτήσει μια «νέα αρχή για την ανθρωπότητα», όπως είπε. «Υπάρχει κώδικας Ντα Βίντσι... Απλώς δεν είναι αυτός που έγινε διάσημος από τον Νταν Μπράουν» λέει η κυρία Σφόρτσα Γκαλίτσια. Πρώην ερευνήτρια χειρογράφων του Ντα Βίντσι στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Λος Αντζελες, εργάζεται σήμερα στα Αρχεία του Βατικανού.
Το Βατικανό έχει εκδώσει ήδη τη μελέτη της με τίτλο «Ο Μυστικός Δείπνος του Λεονάρντο στο Βατικανό», στην οποία η ερευνήτρια εξετάζει λεπτομερώς μια ταπισερί με τον Μυστικό Δείπνο που κατασκευάστηκε για τον βασιλιά Λουδοβίκο ΙΓ΄ της Γαλλίας σε σχέδιο βασισμένο στη διάσημη τοιχογραφία του Ντα Βίντσι στο Μιλάνο. Εκεί λέει ότι ανακάλυψε τον κρυμμένο «κώδικα» του Ντα Βίντσι, που περιλαμβάνει τον ζωδιακό κύκλο και τα 24 γράμματα της λατινικής αλφαβήτου, τα οποία συμβολίζουν τις 24 ώρες της ημέρας. Μιλώντας στην ιταλική εφημερίδα «La Repubblica», η κυρία Σφόρτσα Γκαλίτσια είπε ότι ο Λεονάρντο πίστευε στην Ημέρα της Κρίσεως όπως περιγράφεται στην «Αποκάλυψη» αλλά και από τους αρχαίους έλληνες φιλοσόφους, όπως ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης.
Ο Ντα Βίντσι ήταν ένας επιστήμονας αλλά και άνθρωπος της πίστης που έζησε σε μια «δύσκολη περίοδο» και γι΄ αυτό φρόντιζε να κρύβει τα μηνύματά του «προκειμένου να μη δεχθεί επιθέσεις», είπε η ερευνήτρια. Με διαστάσεις 460 επί 880 εκατοστά, ο Μυστικός Δείπνος καλύπτει έναν ολόκληρο τοίχο στο μοναστήρι της Σάντα Μαρία ντέλε Γκράτσιε στο Μιλάνο. Ο Ντα Βίντσι άρχισε να τον ζωγραφίζει το 1495 και τον ολοκλήρωσε τρία χρόνια αργότερα, το 1498.
Το Βατικανό έχει εκδώσει ήδη τη μελέτη της με τίτλο «Ο Μυστικός Δείπνος του Λεονάρντο στο Βατικανό», στην οποία η ερευνήτρια εξετάζει λεπτομερώς μια ταπισερί με τον Μυστικό Δείπνο που κατασκευάστηκε για τον βασιλιά Λουδοβίκο ΙΓ΄ της Γαλλίας σε σχέδιο βασισμένο στη διάσημη τοιχογραφία του Ντα Βίντσι στο Μιλάνο. Εκεί λέει ότι ανακάλυψε τον κρυμμένο «κώδικα» του Ντα Βίντσι, που περιλαμβάνει τον ζωδιακό κύκλο και τα 24 γράμματα της λατινικής αλφαβήτου, τα οποία συμβολίζουν τις 24 ώρες της ημέρας. Μιλώντας στην ιταλική εφημερίδα «La Repubblica», η κυρία Σφόρτσα Γκαλίτσια είπε ότι ο Λεονάρντο πίστευε στην Ημέρα της Κρίσεως όπως περιγράφεται στην «Αποκάλυψη» αλλά και από τους αρχαίους έλληνες φιλοσόφους, όπως ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης.
Ο Ντα Βίντσι ήταν ένας επιστήμονας αλλά και άνθρωπος της πίστης που έζησε σε μια «δύσκολη περίοδο» και γι΄ αυτό φρόντιζε να κρύβει τα μηνύματά του «προκειμένου να μη δεχθεί επιθέσεις», είπε η ερευνήτρια. Με διαστάσεις 460 επί 880 εκατοστά, ο Μυστικός Δείπνος καλύπτει έναν ολόκληρο τοίχο στο μοναστήρι της Σάντα Μαρία ντέλε Γκράτσιε στο Μιλάνο. Ο Ντα Βίντσι άρχισε να τον ζωγραφίζει το 1495 και τον ολοκλήρωσε τρία χρόνια αργότερα, το 1498.
Τρίτη 16 Μαρτίου 2010
Η ΡΗΣΗ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Τα όρια της γλώσσας είναι τα όρια του ανθρώπινου μυαλού. Όσα ξέρω είναι αυτά για τα οποία έχω λέξεις.
Δευτέρα 15 Μαρτίου 2010
ΟΙ ΕΞΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΠΟΥ ΘΑ ΙΣΧΥΣΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗ ΝΕΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ
Aλλη μια φιλόδοξη απόπειρα εξοστρακισμού της παπαγαλίας θα επιχειρηθεί στα σχολεία, την ώρα που ομάδες εργασίας δουλεύουν πυρετωδώς για αφαίρεση, σύμπτυξη (και βελτίωση...) κεφαλαίων της ύλης, ενώ ταυτόχρονα ζητείται βοήθεια γονέων και εκπαιδευτικών, ώστε να υιοθετηθούν χωρίς τριγμούς οι προωθούμενες ρυθμίσεις. Συνολικά, μιλάμε για έξι σημαντικές αλλαγές που δρομολογεί το υπουργείο Παιδείας σε δημοτικά και γυμνάσια από την επόμενη σχολική χρονιά. Στο πλαίσιο του προγράμματος για το «Νέο Σχολείο», που περιλαμβάνει εκ βάθρων μεταρρύθμιση στην πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, το υπ. Παιδείας θα αρχίσει να εφαρμόζει τις πρώτες αλλαγές από το 2010 - 2011, ενώ θα προετοιμάζονται τα επόμενα, μεγαλύτερα βήματα που θα γίνουν από το 2011 - 2012. «Το σχέδιο είναι συνολικό. Δεν προχωράμε σε αποσπασματικές ρυθμίσεις», ανέφερε η αρμόδια υφυπουργός Παιδείας κ. Εύη Χριστοφιλοπούλου. Βασικός στόχος είναι το σχολείο να περάσει σε μία νέα εποχή, κατά την οποία ο μαθητής με λιγότερο φόρτο εργασίας θα ασκεί την κριτική του ικανότητα αξιοποιώντας τα μέσα της νέας τεχνολογίας. «Ο μαθητής πρέπει να μάθει τον τρόπο να μαθαίνει και όχι να παπαγαλίζει», λέει η υφυπουργός, ζητώντας τη συνδρομή εκπαιδευτικών, γονιών και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην προσπάθεια. «Μπορούμε να πάμε σε ένα κίνημα παιδείας εν μέσω κρίσης», εκτιμά. Θα ακολουθήσουν το 2011 αλλαγές σε αναλυτικά προγράμματα σπουδών, ωρολόγιο πρόγραμμα και μεθόδους διδασκαλίας, ολοήμερο σχολείο, εισαγωγικές για τα ΑΕΙ εξετάσεις, καθώς και το καθεστώς προσλήψεων των εκπαιδευτικών. Συνοπτικά οι πρώτες έξι αλλαγές:
- Μείωση της ύλης στις τάξεις από την Ε΄ Δημοτικού έως και τη Γ΄ Γυμνασίου: ομάδες εργασίας για κάθε βασικό μάθημα ήδη μελετούν βελτιωτικές παρεμβάσεις στην ύλη βασικών μαθημάτων. Οι παρεμβάσεις θα γίνουν συνδυαστικά στα συναφή μαθήματα (π. χ. τα Μαθηματικά με τη Φυσική) και θα περιλαμβάνουν αφαίρεση κεφαλαίων και αναδιάταξη άλλων κεφαλαίων. Οι ομάδες εργασίας θα παραδώσουν τα πορίσματά τους έως τον Μάιο.
- Αύξηση διδασκαλίας αγγλικών και πληροφορικής στα ολοήμερα σχολεία: στα μεγάλα ολοήμερα σχολεία (14θέσια και πάνω) στις ώρες του ολοήμερου σχολείου θα δοθεί βάρος στη διδασκαλία των αγγλικών και της πληροφορικής.
- Αγγλικά με πτυχίο: πιλοτικά, σε 60 δημοτικά και σε 30 γυμνάσια τα αγγλικά θα αρχίσουν να διδάσκονται με τρόπο ώστε οι μαθητές να πιστοποιήσουν τις γνώσεις που έλαβαν με ένα πτυχίο επιπέδου Lower στο τέλος του γυμνασίου.
- «Ψηφιακή τάξη»: στόχος είναι να εφοδιαστούν έως τον Δεκέμβριο όλα τα γυμνάσια με διαδραστικούς πίνακες.
- Αποσπάσεις με το... σταγονόμετρο: πρόθεση του υπουργείου είναι να γίνουν οι λιγότερες δυνατές αποσπάσεις σε θέσεις διοίκησης. Αυτό εξυπηρετείται και από το γεγονός ότι λόγω της δημοσιονομικής λιτότητας, οι προσλήψεις το 2010-2011 θα είναι περιορισμένες. Αρα, είναι αναγκαίο να γίνει η καλύτερη δυνατή αξιοποίηση του προσωπικού, ώστε να μην υπάρξουν λειτουργικά κενά στα σχολεία.
Σκοπός είναι ο εκπαιδευτικός να αναλάβει πρωτοβουλία και πλέον ο στόχος να μην είναι απλώς η κάλυψη της διδακτέας ύλης, αλλά η αποτελεσματικότητα της σχολικής διαδικασίας».
- Μείωση της ύλης στις τάξεις από την Ε΄ Δημοτικού έως και τη Γ΄ Γυμνασίου: ομάδες εργασίας για κάθε βασικό μάθημα ήδη μελετούν βελτιωτικές παρεμβάσεις στην ύλη βασικών μαθημάτων. Οι παρεμβάσεις θα γίνουν συνδυαστικά στα συναφή μαθήματα (π. χ. τα Μαθηματικά με τη Φυσική) και θα περιλαμβάνουν αφαίρεση κεφαλαίων και αναδιάταξη άλλων κεφαλαίων. Οι ομάδες εργασίας θα παραδώσουν τα πορίσματά τους έως τον Μάιο.
- Αύξηση διδασκαλίας αγγλικών και πληροφορικής στα ολοήμερα σχολεία: στα μεγάλα ολοήμερα σχολεία (14θέσια και πάνω) στις ώρες του ολοήμερου σχολείου θα δοθεί βάρος στη διδασκαλία των αγγλικών και της πληροφορικής.
- Αγγλικά με πτυχίο: πιλοτικά, σε 60 δημοτικά και σε 30 γυμνάσια τα αγγλικά θα αρχίσουν να διδάσκονται με τρόπο ώστε οι μαθητές να πιστοποιήσουν τις γνώσεις που έλαβαν με ένα πτυχίο επιπέδου Lower στο τέλος του γυμνασίου.
- «Ψηφιακή τάξη»: στόχος είναι να εφοδιαστούν έως τον Δεκέμβριο όλα τα γυμνάσια με διαδραστικούς πίνακες.
- Αποσπάσεις με το... σταγονόμετρο: πρόθεση του υπουργείου είναι να γίνουν οι λιγότερες δυνατές αποσπάσεις σε θέσεις διοίκησης. Αυτό εξυπηρετείται και από το γεγονός ότι λόγω της δημοσιονομικής λιτότητας, οι προσλήψεις το 2010-2011 θα είναι περιορισμένες. Αρα, είναι αναγκαίο να γίνει η καλύτερη δυνατή αξιοποίηση του προσωπικού, ώστε να μην υπάρξουν λειτουργικά κενά στα σχολεία.
Σκοπός είναι ο εκπαιδευτικός να αναλάβει πρωτοβουλία και πλέον ο στόχος να μην είναι απλώς η κάλυψη της διδακτέας ύλης, αλλά η αποτελεσματικότητα της σχολικής διαδικασίας».
Σάββατο 13 Μαρτίου 2010
ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΧΑΡΤΟΥΜ
Με τις τιμές που του αρμόζει υποδέχτηκε το σχολείο μας πριν λίγες μέρες τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας Κύριο Κύριο Θεόδωρο.Μετά από σύντομη ξενάγηση στις αίθουσες του σχολείου από την δ/ντρια Κα Γεωργιάδου Ευγενία ακολούθησε ομιλία του στην αίθουσα εκδηλώσεων.Απευθυνόμενος στους μικρούς μαθητές και εκπαιδευτικούς έκανε μια αναδρομή στο παρελθόν του και την ιστορία του Πατριαρχείου.Στη συνέχεια ευλόγησε τη βασιλόπιτά μας και ακολούθησε η κοπή της.Τυχεροί της εκδήλωσης,βρίσκοντας το νόμισμα,ήταν η μαθήτρια της Γ΄Λυκείου Ουιντάτ Ραμαντάν και η μαθήτρια της Β΄Δημοτικού Αγιάν.Μέσα σε κλίμα συγκίνησης οι δυο δ/ντριες των ελληνικών εκπαιδευτηρίων Χαρτούμ, Κα Γεωργιάδου Ευγενία και Κα Παξιβάνη Σοφία παρέδωσαν στον Πατριάρχη ένα όμορφο δώρο κι αυτός με τη σειρά του μοίρασε σ'όλους τους μαθητές αναμνηστικά δωράκια.
Την Παρασκευή 26/2/10 σε μια θερμότατη υποδοχή που του επιφύλαξαν οι μαθητές,εκπαιδευτικοί,ελληνική κοινότητα,υπάλληλοι της πρεσβείας και πάροικοι ο Μακαριώτατος προσήλθε στην Ελληνορθόδοξη εκκλησία μας όπου και χοροστάτησε στη λειτουργία των Χαιρετισμών.
Την Κυριακή 28/2/10 ακολούθησε δεξίωση προς τιμήν του από την Ελληνική κοινότητα Χαρτούμ στις εγκαταστάσεις του Ελληνικού Αθλητικού Συλλόγου.Με τη φροντίδα της Προέδρου του Ε.Α.Σ Κας Αλεξάνδρας Πατεράκη και κάτω από τους ήχους μουσικής μπάντας και παραδοσιακού χορευτικού συγκροτήματος ο Πατριάρχης αφίχθη στις 20.30.Μαθητές τόσο του δημοτικού όσο και του γυμνασίου και λυκείου τραγούδησαν και χόρεψαν με την επιμέλεια της καθηγήτριας Κας Ξανθής Σωτηροπούλου και
της νηπιαγωγού Κας Δέσποινας Ανδρεάδου.
Την Κυριακή 28/2/10 ακολούθησε δεξίωση προς τιμήν του από την Ελληνική κοινότητα Χαρτούμ στις εγκαταστάσεις του Ελληνικού Αθλητικού Συλλόγου.Με τη φροντίδα της Προέδρου του Ε.Α.Σ Κας Αλεξάνδρας Πατεράκη και κάτω από τους ήχους μουσικής μπάντας και παραδοσιακού χορευτικού συγκροτήματος ο Πατριάρχης αφίχθη στις 20.30.Μαθητές τόσο του δημοτικού όσο και του γυμνασίου και λυκείου τραγούδησαν και χόρεψαν με την επιμέλεια της καθηγήτριας Κας Ξανθής Σωτηροπούλου και
της νηπιαγωγού Κας Δέσποινας Ανδρεάδου.
Τρίτη 9 Μαρτίου 2010
ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ
Αναλογιστήκατε ποτέ πόσο παντογνώστες θα ήμασταν αν θυμόμασταν ακόμα όσα διδαχτήκαμε μέχρι και το λύκειο; Όσο διευρύνονται τα πεδία της γνώσης κι όσο περισσότερο βομβαρδιζόμαστε με πληροφορίες, υποχρεωνόμαστε να απορρίπτουμε τις περισσότερες, προκειμένου να μην «κάψουμε» το μυαλό μας. Συχνά, όμως, μαζί με τα άχρηστα, πετάμε και τα χρήσιμα, ακριβώς επειδή δεν μάθαμε ποια είναι αυτά.
Μπορείτε να μου αναφέρετε έναν έλληνα σύγχρονο συγγραφέα;» Το 68% των ερωτηθέντων απάντησε «Δεν γνωρίζω». «Έναν ξένο σύγχρονο συγγραφέα;» Το ποσοστό της ίδιας απάντησης («Δεν γνωρίζω») άγγιξε το 78%, για να εκτοξευθεί στο 96% όταν το ερώτημα αφορούσε την κατηγορία ξένου σύγχρονου σκηνοθέτη θεάτρου. Μόνο η μουσική ανέτρεψε την εικόνα, μειώνοντας το ποσοστό της άγνοιας στο 41%. Η έρευνα, που διεξήγαγε το 2005 η εταιρεία Metron Analysis στην οποία την ανέθεσε το πολιτιστικό περιοδικό «Highlights», σκιαγράφησε μια εικόνα ωμής αλήθειας για τις γνώσεις των Ελλήνων σχετικά με τα πολιτιστικά θέματα και τις πολιτι- στικές τους συνήθειες.
Ασφαλώς, η άγνοια ή η ημιμάθειά μας δεν αφορά μόνο τα πολιτιστικά. Μπορεί κανείς να υποψιαστεί τη γενικότερη εικόνα αν πληροφορηθεί πως σχεδόν ένας στους δύο Ελληνες δεν διαβάζει ούτε ένα βιβλίο το χρόνο. Κι αν ο σκόπελος του αναλφαβητισμού με την κυριολεκτική έννοια δεν φαίνεται να μας απειλεί, τίθεται ζήτημα «σύγχρονου αναλφαβητισμού», δηλαδή ελλιπούς μόρφωσης του ενήλικου πληθυσμού - κατάσταση που δεν πλήττει μόνο την Ελλάδα, αλλά και πλούσιες χώρες με ηγετική θέση στη διεθνή σκηνή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρεται στην ετήσια έκθεση της UNESCO (Education for all Global Monitoring Report) σχετικά με τη Μεγάλη Βρετανία, όπου η απόδοση 1,7 εκατομμυρίου πολιτών της σε ένα απλό τεστ αποδείχτηκε κατώτερη από την αναμενόμενη για ένα εφτάχρονο παιδί· επιπροσθέτως υπολογίζεται πως ένα εντεκάχρονο παιδί θα τα κατάφερνε καλύτερα από 5,1 εκατομμύρια ενήλικων πολιτών.
Κι αν αυτά συμβαίνουν στη Μεγάλη Βρετανία, δεν χρειάζεται πολλή φαντασία για το τι ισχύει εδώ. Με το «μπούκωμα» των πληροφοριών, την αποστήθιση και τη δαμόκλειο σπάθη του εξεταστικού συστήματος να πρωταγωνιστούν στην εκπαίδευση, το διάβασμα γίνεται απωθητική εμπειρία. Οι πρόσκαιροι καρποί του, οι όποιες αποσπασματικές γνώσεις σβήνουν έπειτα από λίγα χρόνια ακριβώς γιατί δεν βρίσκουν τη θέση τους σ' ένα ευρύτερο σχήμα γνώσης. Το ζήτημα, όμως, δεν είναι η ημιμάθεια ή ακόμα και η άγνοια καθαυτή, αλλά η έλλειψη φιλομάθειας που καλλιεργείται από το σχολείο, για να μας στοιχειώσει και στην ενήλικη ζωή μας.
Η γνώση γεννιέται μόνο με την ανακάλυψη και την επανανακάλυψη, κι αυτή πετυχαίνεται μέσω της ασίγαστης, ανυπόμονης, συνεχούς και ελπιδοφόρας αναζήτησης που οι άνθρωποι κάνουν στον κόσμο, μαζί με τον κόσμο και ο ένας με τον άλλον». Όσο, λοιπόν, καλείται κανείς να αποταμιεύει επιλεγμένες από άλλους γνώσεις τόσο βυθίζεται σε βαθύ ύπνο η κριτική του ικανότητα και μειώνεται η δίψα για κατανόηση και αναζήτηση της γνώσης.
Το αίτημα της διά βίου μάθησης, δηλαδή της διαρκούς επιμόρφωσης των ενηλίκων, ξεκίνησε από τις αρχές του 19ου αιώνα. Εξαρχής θεωρήθηκε κοινωνικό δικαίωμα και συνδέθηκε με τα λαϊκά κινήματα και τα συνδικάτα, που στόχο είχαν αφ' ενός να εξασφαλίσουν γνωστικά εφόδια για τις ευαίσθητες κοινωνικά ομάδες, αναπληρώνοντας την έλλειψη πρόσβασης στις συνήθεις δομές, και αφ' ετέρου τη διαρκή επιμόρφωση όλων των πολιτών, βάσει των προτύπων της ανθρωπιστικής παιδείας, καθώς η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης αποτελεί το βασικότερο όπλο του ενεργού πολίτη.
Στην Ελλάδα οι περισσότεροι αγνοούμε ότι κεντρικός φορέας της διά βίου μάθησης, με απολύτως δωρεάν συμμετοχή των πολιτών στα προσφερόμενα μαθήματα, είναι η Γενική Γραμματεία Διά Βίου Μάθησης (ΓΓΔΒΜ), προπομπός της οποίας υπήρξαν τη δεκαετία του '80 οι ΝΕΛΕ (Νομαρχιακές Επιτροπές Λαϊκής Επιμόρφωσης), οι οποίες δίδασκαν καλλιτεχνικά μαθήματα και παραδοσιακές τέχνες. Σήμερα, δομές της διά βίου μάθησης στο πλαίσιο της Γενικής Γραμματείας αποτελούν τα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας, που προσφέρουν στους κοινωνικά αποκλεισμένους τη δυνατότητα να ολοκληρώσουν τον κύκλο της υποχρεωτικής εκπαίδευσης· τα Κέντρα Εκπαίδευσης Ενηλίκων, που διοργανώνουν σεμινά- ρια προσφέροντας εφόδια κατάρτισης, όπως εκμάθηση γλωσσών και υπολογιστών, αναγκαία για την επαγγελματική «ανταγωνιστικότητα», αλλά και πολιτιστικά μαθήματα· οι Σχολές Γονέων και οι ΝΕΛΕ, όπως και προγράμματα που υλοποιούνται από το ΙΔΕΚΕ (Ινστιτούτο Διαρκούς Εκπαίδευσης Ενηλίκων).
Με το σύνθημα «Ολοι έχουν δικαίωμα σε μια καινούργια αρχή», 252.000 άτομα παρακολούθησαν δωρεάν τα τελευταία χρόνια μαθήματα όπως «Οικονομία - επιχειρήσεις», «Ελληνική γλώσσα - Ιστορία», «Ενεργός πολίτης: δικαιώματα και υποχρεώσεις» κ.ά. στα 58 Κέντρα Εκπαίδευσης Ενηλίκων που λειτουργούν στη χώρα, έμαθαν ξένες γλώσσες, έλαβαν συμβουλευτική καθοδήγηση στις Σχολές Γονέων ή φοίτησαν στα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας. Και παρότι η δυναμική συμμετοχής στα προγράμματα της ΓΓΔΒΜ προβλέπεται να ανέλθει στις 452.000 θέσεις για τις περιόδους 2008-2012, τα λειτουργικά προβλήματα δεν είναι λίγα.
Φέτος, μάλιστα, γιγαντώθηκαν. Τα περισσότερα προγράμματα, που θα έπρεπε να είχαν ξεκινήσει από τον Οκτώβριο, είτε υπολειτούργησαν, όπως στην περίπτωση των Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας, είτε καθυστέρησαν σημαντικά, τόσο λόγω της μη τακτικής επιχορήγησής τους όσο και εξαιτίας της καθυστέρησης στην υπογραφή των νέων συμβάσεων των εκπαιδευτών, που για τις περισσότερες ξεκίνησε στα μέσα Φεβρουαρίου. Ετσι, για παράδειγμα, κάποια προγράμματα των Κέντρων Εκπαίδευσης Ενηλίκων άρχισαν τον Φεβρουάριο, ενώ τα περισσότερα αναμένεται να ξεκινήσουν τον Μάρτιο.
Άλλο μελανό σημείο αποτελεί η οφειλή μισθών σε σημαντικό ποσοστό συμβασιούχων του Ινστιτούτου Διαρκούς Εκπαίδευσης Ενηλίκων, που, σύμφωνα με τον πρόεδρο των συμβασιούχων του ΙΔΕΚΕ, Κώστα Στοφόρο, κυμαίνονται από 7 έως και 10 μηνιάτικα!
«Η προοπτική της διά βίου μάθησης οφείλει να συνδεθεί στενά με τις γνήσιες ανάγκες της κοινωνίας στη βάση ενός ανθρωποκεντρικού προσανατολισμού, που τοποθετεί τον άνθρωπο στο επίκεντρο της εκπαιδευτικής διαδικασίας, μακριά από απρόσωπα τεχνοκρατικά συμφέροντα, εργαλειακές και ελιτίστικες αντιλήψεις. Είναι σαφές ότι θα πρέπει να αντιμετωπίζει τη γνώση στην ολιστική της διάσταση, στοχεύοντας στην ολόπλευρη ανάπτυξη της ανθρώπινης προσωπικότητας. Παράλληλα, οφείλει να προσφέρει πολλές ευκαιρίες για προσωπική, επαγγελματική και κοινωνική ανάπτυξη του ατόμου σε όλες τις φάσεις της κοινωνικής του διαδρομής».
Το ακόμα μεγαλύτερο, όμως, στοίχημα είναι η καλλιεργηθεί ουσιαστικά η κουλτούρα της διά βίου μάθησης ως εσωτερική ανάγκη της κοινωνίας και όχι ως «έξωθεν» εφαρμογή της - σαν ένας ακόμα ξενόφερτος θεσμός.
Μπορείτε να μου αναφέρετε έναν έλληνα σύγχρονο συγγραφέα;» Το 68% των ερωτηθέντων απάντησε «Δεν γνωρίζω». «Έναν ξένο σύγχρονο συγγραφέα;» Το ποσοστό της ίδιας απάντησης («Δεν γνωρίζω») άγγιξε το 78%, για να εκτοξευθεί στο 96% όταν το ερώτημα αφορούσε την κατηγορία ξένου σύγχρονου σκηνοθέτη θεάτρου. Μόνο η μουσική ανέτρεψε την εικόνα, μειώνοντας το ποσοστό της άγνοιας στο 41%. Η έρευνα, που διεξήγαγε το 2005 η εταιρεία Metron Analysis στην οποία την ανέθεσε το πολιτιστικό περιοδικό «Highlights», σκιαγράφησε μια εικόνα ωμής αλήθειας για τις γνώσεις των Ελλήνων σχετικά με τα πολιτιστικά θέματα και τις πολιτι- στικές τους συνήθειες.
Ασφαλώς, η άγνοια ή η ημιμάθειά μας δεν αφορά μόνο τα πολιτιστικά. Μπορεί κανείς να υποψιαστεί τη γενικότερη εικόνα αν πληροφορηθεί πως σχεδόν ένας στους δύο Ελληνες δεν διαβάζει ούτε ένα βιβλίο το χρόνο. Κι αν ο σκόπελος του αναλφαβητισμού με την κυριολεκτική έννοια δεν φαίνεται να μας απειλεί, τίθεται ζήτημα «σύγχρονου αναλφαβητισμού», δηλαδή ελλιπούς μόρφωσης του ενήλικου πληθυσμού - κατάσταση που δεν πλήττει μόνο την Ελλάδα, αλλά και πλούσιες χώρες με ηγετική θέση στη διεθνή σκηνή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρεται στην ετήσια έκθεση της UNESCO (Education for all Global Monitoring Report) σχετικά με τη Μεγάλη Βρετανία, όπου η απόδοση 1,7 εκατομμυρίου πολιτών της σε ένα απλό τεστ αποδείχτηκε κατώτερη από την αναμενόμενη για ένα εφτάχρονο παιδί· επιπροσθέτως υπολογίζεται πως ένα εντεκάχρονο παιδί θα τα κατάφερνε καλύτερα από 5,1 εκατομμύρια ενήλικων πολιτών.
Κι αν αυτά συμβαίνουν στη Μεγάλη Βρετανία, δεν χρειάζεται πολλή φαντασία για το τι ισχύει εδώ. Με το «μπούκωμα» των πληροφοριών, την αποστήθιση και τη δαμόκλειο σπάθη του εξεταστικού συστήματος να πρωταγωνιστούν στην εκπαίδευση, το διάβασμα γίνεται απωθητική εμπειρία. Οι πρόσκαιροι καρποί του, οι όποιες αποσπασματικές γνώσεις σβήνουν έπειτα από λίγα χρόνια ακριβώς γιατί δεν βρίσκουν τη θέση τους σ' ένα ευρύτερο σχήμα γνώσης. Το ζήτημα, όμως, δεν είναι η ημιμάθεια ή ακόμα και η άγνοια καθαυτή, αλλά η έλλειψη φιλομάθειας που καλλιεργείται από το σχολείο, για να μας στοιχειώσει και στην ενήλικη ζωή μας.
Η γνώση γεννιέται μόνο με την ανακάλυψη και την επανανακάλυψη, κι αυτή πετυχαίνεται μέσω της ασίγαστης, ανυπόμονης, συνεχούς και ελπιδοφόρας αναζήτησης που οι άνθρωποι κάνουν στον κόσμο, μαζί με τον κόσμο και ο ένας με τον άλλον». Όσο, λοιπόν, καλείται κανείς να αποταμιεύει επιλεγμένες από άλλους γνώσεις τόσο βυθίζεται σε βαθύ ύπνο η κριτική του ικανότητα και μειώνεται η δίψα για κατανόηση και αναζήτηση της γνώσης.
Το αίτημα της διά βίου μάθησης, δηλαδή της διαρκούς επιμόρφωσης των ενηλίκων, ξεκίνησε από τις αρχές του 19ου αιώνα. Εξαρχής θεωρήθηκε κοινωνικό δικαίωμα και συνδέθηκε με τα λαϊκά κινήματα και τα συνδικάτα, που στόχο είχαν αφ' ενός να εξασφαλίσουν γνωστικά εφόδια για τις ευαίσθητες κοινωνικά ομάδες, αναπληρώνοντας την έλλειψη πρόσβασης στις συνήθεις δομές, και αφ' ετέρου τη διαρκή επιμόρφωση όλων των πολιτών, βάσει των προτύπων της ανθρωπιστικής παιδείας, καθώς η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης αποτελεί το βασικότερο όπλο του ενεργού πολίτη.
Στην Ελλάδα οι περισσότεροι αγνοούμε ότι κεντρικός φορέας της διά βίου μάθησης, με απολύτως δωρεάν συμμετοχή των πολιτών στα προσφερόμενα μαθήματα, είναι η Γενική Γραμματεία Διά Βίου Μάθησης (ΓΓΔΒΜ), προπομπός της οποίας υπήρξαν τη δεκαετία του '80 οι ΝΕΛΕ (Νομαρχιακές Επιτροπές Λαϊκής Επιμόρφωσης), οι οποίες δίδασκαν καλλιτεχνικά μαθήματα και παραδοσιακές τέχνες. Σήμερα, δομές της διά βίου μάθησης στο πλαίσιο της Γενικής Γραμματείας αποτελούν τα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας, που προσφέρουν στους κοινωνικά αποκλεισμένους τη δυνατότητα να ολοκληρώσουν τον κύκλο της υποχρεωτικής εκπαίδευσης· τα Κέντρα Εκπαίδευσης Ενηλίκων, που διοργανώνουν σεμινά- ρια προσφέροντας εφόδια κατάρτισης, όπως εκμάθηση γλωσσών και υπολογιστών, αναγκαία για την επαγγελματική «ανταγωνιστικότητα», αλλά και πολιτιστικά μαθήματα· οι Σχολές Γονέων και οι ΝΕΛΕ, όπως και προγράμματα που υλοποιούνται από το ΙΔΕΚΕ (Ινστιτούτο Διαρκούς Εκπαίδευσης Ενηλίκων).
Με το σύνθημα «Ολοι έχουν δικαίωμα σε μια καινούργια αρχή», 252.000 άτομα παρακολούθησαν δωρεάν τα τελευταία χρόνια μαθήματα όπως «Οικονομία - επιχειρήσεις», «Ελληνική γλώσσα - Ιστορία», «Ενεργός πολίτης: δικαιώματα και υποχρεώσεις» κ.ά. στα 58 Κέντρα Εκπαίδευσης Ενηλίκων που λειτουργούν στη χώρα, έμαθαν ξένες γλώσσες, έλαβαν συμβουλευτική καθοδήγηση στις Σχολές Γονέων ή φοίτησαν στα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας. Και παρότι η δυναμική συμμετοχής στα προγράμματα της ΓΓΔΒΜ προβλέπεται να ανέλθει στις 452.000 θέσεις για τις περιόδους 2008-2012, τα λειτουργικά προβλήματα δεν είναι λίγα.
Φέτος, μάλιστα, γιγαντώθηκαν. Τα περισσότερα προγράμματα, που θα έπρεπε να είχαν ξεκινήσει από τον Οκτώβριο, είτε υπολειτούργησαν, όπως στην περίπτωση των Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας, είτε καθυστέρησαν σημαντικά, τόσο λόγω της μη τακτικής επιχορήγησής τους όσο και εξαιτίας της καθυστέρησης στην υπογραφή των νέων συμβάσεων των εκπαιδευτών, που για τις περισσότερες ξεκίνησε στα μέσα Φεβρουαρίου. Ετσι, για παράδειγμα, κάποια προγράμματα των Κέντρων Εκπαίδευσης Ενηλίκων άρχισαν τον Φεβρουάριο, ενώ τα περισσότερα αναμένεται να ξεκινήσουν τον Μάρτιο.
Άλλο μελανό σημείο αποτελεί η οφειλή μισθών σε σημαντικό ποσοστό συμβασιούχων του Ινστιτούτου Διαρκούς Εκπαίδευσης Ενηλίκων, που, σύμφωνα με τον πρόεδρο των συμβασιούχων του ΙΔΕΚΕ, Κώστα Στοφόρο, κυμαίνονται από 7 έως και 10 μηνιάτικα!
«Η προοπτική της διά βίου μάθησης οφείλει να συνδεθεί στενά με τις γνήσιες ανάγκες της κοινωνίας στη βάση ενός ανθρωποκεντρικού προσανατολισμού, που τοποθετεί τον άνθρωπο στο επίκεντρο της εκπαιδευτικής διαδικασίας, μακριά από απρόσωπα τεχνοκρατικά συμφέροντα, εργαλειακές και ελιτίστικες αντιλήψεις. Είναι σαφές ότι θα πρέπει να αντιμετωπίζει τη γνώση στην ολιστική της διάσταση, στοχεύοντας στην ολόπλευρη ανάπτυξη της ανθρώπινης προσωπικότητας. Παράλληλα, οφείλει να προσφέρει πολλές ευκαιρίες για προσωπική, επαγγελματική και κοινωνική ανάπτυξη του ατόμου σε όλες τις φάσεις της κοινωνικής του διαδρομής».
Το ακόμα μεγαλύτερο, όμως, στοίχημα είναι η καλλιεργηθεί ουσιαστικά η κουλτούρα της διά βίου μάθησης ως εσωτερική ανάγκη της κοινωνίας και όχι ως «έξωθεν» εφαρμογή της - σαν ένας ακόμα ξενόφερτος θεσμός.
ΞΕΚΙΝΑ Η ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Β΄ΕΠΙΠΕΔΟΥ
Κάνουμε γνωστό στους ενδιαφερόμενους εκπαιδευτικούς, ότι στο πλαίσιο της Πράξης «Επιμόρφωση των Εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση και Εφαρμογή των ΤΠΕ στη Διδακτική Πράξη» του Ε.Π. «Εκπαίδευση και δια βίου μάθηση», ΕΣΠΑ (2007-2013), η οποία αποτελεί συνέχεια της αντίστοιχης Πράξης, που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ, Γ’ ΚΠΣ, ξεκινά η 1η Περίοδος Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών (Φεβρουάριος – Ιούνιος 2010) στα Κέντρα Στήριξης Επιμόρφωσης (ΚΣΕ).
Συγκεκριμένα, θα υλοποιηθούν προγράμματα επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς της Α/θμιας και Β/θμιας εκπαίδευσης, και ειδικότερα των κλάδων ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04, ΠΕ60/70, τα οποία αφορούν στην απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων για την παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ, στη διδασκαλία του γνωστικού τους αντικειμένου (επιμόρφωση Β’ επιπέδου). Η επιμόρφωση συμπληρώνεται με την εφαρμογή γνώσεων και δεξιοτήτων μέσα στη σχολική τάξη από τους επιμορφούμενους εκπαιδευτικούς, ως οργανικό κομμάτι της επιμορφωτικής διαδικασίας, με την υποστήριξη και καθοδήγηση των επιμορφωτών και των υποστηρικτικών δομών της Πράξης.
Συγκεκριμένα, θα υλοποιηθούν προγράμματα επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς της Α/θμιας και Β/θμιας εκπαίδευσης, και ειδικότερα των κλάδων ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04, ΠΕ60/70, τα οποία αφορούν στην απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων για την παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ, στη διδασκαλία του γνωστικού τους αντικειμένου (επιμόρφωση Β’ επιπέδου). Η επιμόρφωση συμπληρώνεται με την εφαρμογή γνώσεων και δεξιοτήτων μέσα στη σχολική τάξη από τους επιμορφούμενους εκπαιδευτικούς, ως οργανικό κομμάτι της επιμορφωτικής διαδικασίας, με την υποστήριξη και καθοδήγηση των επιμορφωτών και των υποστηρικτικών δομών της Πράξης.
ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΟ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΜΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ
Το πρώτο μέλημα μιας οικογένειας οφείλει να είναι η παροχή ενός ήρεμου και ισορροπημένου, γεμάτου αγάπη περιβάλλοντος, πλούσιου από ερεθίσματα, μέσα στο οποίο το παιδί θα μπορέσει να ξεδιπλώσει ένα μεγάλο μέρος του χάρτη δυνατοτήτων του και θα μπορέσει επίσης να αλληλεπιδράσει έχοντας υψηλό βαθμό αλληλεπικάλυψης.
· Οι γονείς πρέπει να συμφωνούν μεταξύ τους και να έχουν κοινή γραμμή πλεύσης απέναντι στα παιδιά τους. Να μην αφήνουν την κούραση, τις δυσκολίες της ημέρας και τη ρουτίνα της καθημερινότητας να αλλοιώνει την συμπεριφορά τους. Αντίθετα θα πρότεινα, να αφήνονται σε μια διαφορετική ανάγνωση του κόσμου, μέσα από την απίστευτα ευρηματική και αναζωογονητική παιδική ματιά.
· Να αφιερώνουν αρκετό χρόνο στα παιδιά και να παίζουν μαζί τους παιχνίδια συμμετοχικά και όχι απλά να νομίζουν ότι κάνουν το καθήκον τους αγοράζοντας πλαστικά-βιομηχανοποιημένα παιχνίδια. Η παιδαγωγική αξία του παιχνιδιού είναι τεράστια.
· Επίσης είναι ευθύνη της οικογένειας η σωστή διαχείριση του χώρου και του χρόνου των παιδιών. Ένα οργανωμένο και συμμαζεμένο γραφείο, ένα σωστά στημένο από άποψη διαρρύθμισης δωμάτιο είναι μια καλή βάση για οργανωμένες σκέψεις και αποτελεσματικές δράσεις. Είναι πολύ δύσκολο σε ένα παιδί να μάθει πχ ορθογραφία ή μαθηματικά (γενικά μαθήματα που χρειάζονται ομαδοποιημένη, τακτοποιημένη και γραμμική σκέψη) όταν το περιβάλλον αυτού του παιδιού είναι ακατάστατο.
· Το ίδιο ισχύει και για το χρόνο. Το αποτελεσματικό διάβασμα στην πραγματικότητα απαιτεί ελάχιστο χρόνο, αν ο μαθητής είναι συγκεντρωμένος, ξέρει τι να διαβάσει και πώς να το διαβάσει. Η κατάρτιση λοιπόν ενός καθημερινού προγράμματος κρίνεται αναγκαία. Ακόμα κι αν αυτό δεν τηρείται ευλαβικά, σίγουρα θα βοηθήσει στην αποτελεσματικότητα του μαθητή, στην εξοικονόμηση ελεύθερου χρόνου, στην αυτοπεποίθησή του και βέβαια στην ηρεμία της οικογένειας.
· Γενικά οτιδήποτε κι αν κρίνουμε ότι πρέπει να δώσουμε στα παιδιά μας, καλό θα ήταν πρώτα να το «δίνουμε» μέσα από τη δική μας πράξη.
· Οι γονείς πρέπει να συμφωνούν μεταξύ τους και να έχουν κοινή γραμμή πλεύσης απέναντι στα παιδιά τους. Να μην αφήνουν την κούραση, τις δυσκολίες της ημέρας και τη ρουτίνα της καθημερινότητας να αλλοιώνει την συμπεριφορά τους. Αντίθετα θα πρότεινα, να αφήνονται σε μια διαφορετική ανάγνωση του κόσμου, μέσα από την απίστευτα ευρηματική και αναζωογονητική παιδική ματιά.
· Να αφιερώνουν αρκετό χρόνο στα παιδιά και να παίζουν μαζί τους παιχνίδια συμμετοχικά και όχι απλά να νομίζουν ότι κάνουν το καθήκον τους αγοράζοντας πλαστικά-βιομηχανοποιημένα παιχνίδια. Η παιδαγωγική αξία του παιχνιδιού είναι τεράστια.
· Επίσης είναι ευθύνη της οικογένειας η σωστή διαχείριση του χώρου και του χρόνου των παιδιών. Ένα οργανωμένο και συμμαζεμένο γραφείο, ένα σωστά στημένο από άποψη διαρρύθμισης δωμάτιο είναι μια καλή βάση για οργανωμένες σκέψεις και αποτελεσματικές δράσεις. Είναι πολύ δύσκολο σε ένα παιδί να μάθει πχ ορθογραφία ή μαθηματικά (γενικά μαθήματα που χρειάζονται ομαδοποιημένη, τακτοποιημένη και γραμμική σκέψη) όταν το περιβάλλον αυτού του παιδιού είναι ακατάστατο.
· Το ίδιο ισχύει και για το χρόνο. Το αποτελεσματικό διάβασμα στην πραγματικότητα απαιτεί ελάχιστο χρόνο, αν ο μαθητής είναι συγκεντρωμένος, ξέρει τι να διαβάσει και πώς να το διαβάσει. Η κατάρτιση λοιπόν ενός καθημερινού προγράμματος κρίνεται αναγκαία. Ακόμα κι αν αυτό δεν τηρείται ευλαβικά, σίγουρα θα βοηθήσει στην αποτελεσματικότητα του μαθητή, στην εξοικονόμηση ελεύθερου χρόνου, στην αυτοπεποίθησή του και βέβαια στην ηρεμία της οικογένειας.
· Γενικά οτιδήποτε κι αν κρίνουμε ότι πρέπει να δώσουμε στα παιδιά μας, καλό θα ήταν πρώτα να το «δίνουμε» μέσα από τη δική μας πράξη.
ΟΤΑΝ Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΔΕΝ ΕΜΠΙΣΤΕΥΕΤΑΙ ΤΟ ΔΑΣΚΑΛΟ
Όλο και περισσότεροι συντάσσονται πλέον με την άποψη, που θέλει τη λαϊκή μας παιδεία να βαδίζει από το κακό στο χειρότερο. Μπορεί να συντελούνται, εντός της περιοχής ευθύνης της, χίλια δυο εντυπωσιακά πράγματα, αλλά είναι προφανές, πως τα παιδιά μας, αποφοιτώντας από τα (διαφόρων τύπων και βαθμίδων) σχολεία, κατέχουν λιγότερες γνώσεις από ό,τι στο παρελθόν, παρά το γεγονός, ότι βομβαρδίζονται συνεχώς από πληροφορίες, διαθέτουν πολύ περισσότερα μέσα και η πρόσβαση στις (πάμπολλες πλέον) πηγές των γνώσεων είναι πολύ πιο εύκολη. Πολλοί ισχυρίζονται, ότι το γεγονός οφείλεται, κυρίως, στις υποδομές των σχολικών κτηρίων, στις κρατικές χρηματοδοτήσεις για την παιδεία, στον εξοπλισμό των σχολικών μονάδων και στην περιορισμένη χρήση, από τους παράγοντες της εκπαίδευσης, της σύγχρονης τεχνολογίας. Όλες αυτές οι παράμετροι (η καθεμιά στο ποσοστό που της αναλογεί) παίζουν αναμφισβήτητα το ρόλο τους, αλλά νομίζω, πως κανείς δεν μπορεί να επιχειρηματολογήσει πειστικά ισχυριζόμενος, πως σε αυτούς και μόνο οφείλεται κακοδαιμονία του σύγχρονου σχολείου, που, παρά τα λαμπερά του περιτυλίγματα, εμφανίζει δυσκολίες στο να επιτύχει τους στόχους του.
Μέσα σ’ ένα πλέγμα πολιτικών (και άλλων) επιλογών, «εκπαιδευτικών» πρωτοβουλιών, «εκσυγχρονιστικών» στοχεύσεων και λοιπών …δράσεων, ο δάσκαλος φαίνεται να παίζει το ρόλο του γραναζιού ή του «ιμάντα μεταφοράς», για πράγματα που αποφασίζουν άλλοι (με διάφορα αληθοφανή ή οικονομικής φύσεως προσχήματα –π.χ. «αν δεν κάνουμε αυτό δεν θα καταφέρουμε να πάρουμε τα προσφερόμενα από την Ε. Ε. ποσά και θα μας τα αρπάξουν άλλοι πιο επιτήδειοι»), με αποτέλεσμα, να υποβαθμίζεται ο ρόλος και να κρύβεται η ουσία της αποστολής του, πίσω από πομπώδεις μεγαλοστομίες, που όμως δεν έχουν κανένα αντίκρισμα στο χρηματιστήριο των εκπαιδευτικών, αλλά και των ηθικών αξιών.
Η ουσία είναι, πως, ούτε λίγο ούτε πολύ, η πολιτεία (και σιγά - σιγά η κοινωνία) αίρει την εμπιστοσύνη της προς το δάσκαλο, παραβλέποντας το γεγονός, ότι, από τη μακρινή εποχή των πρώτων πρωτόγονων κοινωνιών, υπήρξε ο βασικός παράγοντας διδαχής, μετάδοσης γνώσεων, καλλιέργειας χαρακτήρα και διαμόρφωσης προσωπικότητας.
Έτσι, παρά τις περί του αντιθέτου (επίσημες και μη) φραστικές διατυπώσεις, ο δάσκαλος περιθωριοποιείται ολοένα και περισσότερο, καθώς αναγκάζεται να κινηθεί αυστηρά μέσα σε πλαίσια προδιαγεγραμμένης και προκαθορισμένης (από άλλους) πορείας, χωρίς την παροχή περιθωρίων για την ανάληψη αξιόλογων πρωτοβουλιών, ανάπτυξη των όποιων προσωπικών ικανοτήτων και την αξιοποίηση των όποιων φυσικών χαρισμάτων και ταλέντων.
Η αποχύμωση αυτή της προσωπικότητας του δασκάλου οδηγεί στη δημιουργία και τη διόγκωση ενός τεράστιου εκπαιδευτικού (και όχι μόνο) ψεύδους, μέσα στο οποίο καλούνται να λειτουργήσουν όλοι οι παράγοντες της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Το ψεύδος αυτό συνίσταται, κυρίως, στην ανάπτυξη μιας άχρηστης γραφειοκρατίας, η οποία εμφανίζεται με ελκυστικά ονόματα (όπως προγραμματισμός, αξιολόγηση κτλ), η οποία, τελικά, ουδεμία σχέση έχει με το περιεχόμενο αυτών των λεκτικών εκφράσεων…ωραιοποίησης, αφού και ο πιο μικρός μαθητής (πολύ δε περισσότερο ο εκπαιδευτικός και ο σκεπτόμενος γονέας) γνωρίζει, πως η εκπαίδευση είναι μια διαδικασία ανοιχτή, συνεχώς μεταβαλλόμενη και διαρκώς προσαρμοζόμενη στις συνθήκες της υφιστάμενης πραγματικότητας και δεν μπορεί να προγραμματιστεί επακριβώς και λεπτομερειακά, παρά μόνο σε αδρές γραμμές και μέσα από μια γενικευμένη μορφοποίηση του όλου σχεδιασμού.
Ποιος, αλήθεια, μπορεί να αρνηθεί, ότι ο αρχικός σχεδιασμός δεν ανατρέπεται από τις καιρικές συνθήκες (συνεχώς αναβάλλονται, μετατίθενται και ακυρώνονται εκπαιδευτικές εκδηλώσεις ένεκα τούτου), ότι ένα έκτακτο γεγονός δεν επιβάλλει τον παραμερισμό του σχεδιασμού και την ενασχόληση με τα αντικείμενα που προσφέρει η επικαιρότητα, ότι η αιφνίδια «φαεινή ιδέα» ενός μαθητή ή ενός εκπαιδευτικού δεν μπορεί να φέρει τα πάνω κάτω;
Στην περίπτωση αυτή η εκπαιδευτική γραφειοκρατία θα σηκώσει ψηλά τα χέρια, καθώς ο «απολογισμός» του εκπαιδευτικού έργου δε θα έχει πού να στηριχθεί, μια και οι εκπαιδευτικές δράσεις ελάχιστα θα σχετίζονται με τα αρχικά προγραμματικά σχέδια. Τούτο θα έχει ως αποτέλεσμα να γράφονται και να ξαναγράφονται πρακτικά και τροποποιητικές αποφάσεις, συχνά ψευδή από κορφής μέχρις ονύχων (για να ’ναι όλοι ευχαριστημένοι) εις βάρος πάντα της εκπαιδευτικής ουσίας, που, σίγουρα, δεν είναι ούτε η γραφειοκρατία, ούτε το κλείσιμο όπως - όπως των … «μαύρων (εκπαιδευτικών) οπών» ούτε η ανάδειξη των εκπαιδευτικών μέσα από ψεύτικες και φαμφαρόνικες εκδηλώσεις εντυπωσιασμού.
Υπάρχουν και κάποιοι που ανησυχούν μήπως η κοινωνία μείνει απληροφόρητη σχετικά με «το σημαντικό έργο που συντελείται στα σχολεία μας» (σκασίλα της κοινωνίας –λέμε τώρα…), αλλά ας μην ανησυχούν, γιατί το έργο του δασκάλου, της σχολικής τάξης και της σχολικής μονάδας είναι το μόνο που δεν μπορεί να αποκρυφτεί, είναι το μόνο που μαθαίνουν (και αξιολογούν) αυτόματα σχεδόν, όλοι όσοι πραγματικά ενδιαφέρονται γι’ αυτό κι όσοι στ’ αλήθεια «καίγονται» για την ανάπτυξη, την πρόοδο και το μέλλον των παιδιών μας.
Παρά τις διαπιστωμένες και πολυσυζητημένες αυτές αλήθειες, οι επίσημοι μηχανισμοί της εκπαίδευσης εξακολουθούν να μην εμπιστεύονται το δάσκαλο, επιμένουν να τον περιορίζουν και να τον ποδηγετούν κατά τις επιλογές και τις στοχεύσεις τους, συνεχίζουν να τον χρησιμοποιούν ως εξάρτημα του μηχανισμού ανάπτυξης της πολιτικής τους (η περίπτωση αυτή δεν περιορίζεται μόνο στην εκάστοτε κυβερνητική πλευρά), φροντίζοντας ταυτόχρονα να τον καθιστούν ολοένα και περισσότερο εξαρτημένο από δαύτους, ψαλλιδίζοντας, αργά αλλά σταθερά τα ερείσματα της σιγουριάς και της αυτοπεποίθησής του (μετέωρες σχέσεις εργασίας, αμφίβολη ασφάλιση, κακή αμοιβή κ.τ.λ.)., την ώρα ακριβώς που θα έπρεπε να τον ενισχύουν παντοιοτρόπως, να τον επιμορφώνουν ουσιαστικά, να τον στηρίζουν ηθικά και να συμβάλλουν στην εξάλειψη των οικονομικών του …πονοκέφαλων.
Μετά από αυτές τις διαπιστώσεις, θέλει δε θέλει κανείς, νοσταλγεί το «παλαιό σχολείο», το οποίο μπορεί να υπολείπονταν σε υποδομές και μέσα, αλλά είχε το δάσκαλό του, στη θέση που του επιφυλάσσει η ουσία του έργου και της αποστολής του. Ακόμα και ο «αυταρχικός» και με όλες τις εξουσίες συγκεντρωμένες στα χέρια του επιθεωρητής, μπορεί να παρατηρούσε και ενίοτε να «μάλωνε» το δάσκαλο, αλλά ουδέποτε αμφισβητούσε το ρόλο του και ουδέποτε τον υποβίβαζε σε γρανάζι. Αντίθετα εμπιστευόταν τον ίδιο και τις πρωτοβουλίες του, με αποτέλεσμα να ξετυλιχτούν οι ικανότητες του καθενός και να αναδειχτούν μεγάλα (και ονομαστά) εκπαιδευτικά ταλέντα.
Τελειώνοντας σημειώνω, ότι ουδέποτε ο εκπαιδευτικός είχε τόση ανασφάλεια, εισέπραττε τέτοια απόρριψη και διακατεχόταν από τόσο άγχος, όσο στην τελευταία δεκαετία και κυρίως στο δεύτερο μισό της. Και όχι τόσο εξαιτίας της πίεσης που του ασκούν κάποιοι όσο εξαιτίας της υποβάθμισης, της απαξίωσης και της άρσης της εμπιστοσύνης προς το πρόσωπό του.
Αν αυτό σημαίνει κάτι, ας αποτελέσει βάση για προβληματισμό κι ας το λάβουν (έστω και λίγο) υπόψη οι κάθε λογής αρμόδιοι.
Μέσα σ’ ένα πλέγμα πολιτικών (και άλλων) επιλογών, «εκπαιδευτικών» πρωτοβουλιών, «εκσυγχρονιστικών» στοχεύσεων και λοιπών …δράσεων, ο δάσκαλος φαίνεται να παίζει το ρόλο του γραναζιού ή του «ιμάντα μεταφοράς», για πράγματα που αποφασίζουν άλλοι (με διάφορα αληθοφανή ή οικονομικής φύσεως προσχήματα –π.χ. «αν δεν κάνουμε αυτό δεν θα καταφέρουμε να πάρουμε τα προσφερόμενα από την Ε. Ε. ποσά και θα μας τα αρπάξουν άλλοι πιο επιτήδειοι»), με αποτέλεσμα, να υποβαθμίζεται ο ρόλος και να κρύβεται η ουσία της αποστολής του, πίσω από πομπώδεις μεγαλοστομίες, που όμως δεν έχουν κανένα αντίκρισμα στο χρηματιστήριο των εκπαιδευτικών, αλλά και των ηθικών αξιών.
Η ουσία είναι, πως, ούτε λίγο ούτε πολύ, η πολιτεία (και σιγά - σιγά η κοινωνία) αίρει την εμπιστοσύνη της προς το δάσκαλο, παραβλέποντας το γεγονός, ότι, από τη μακρινή εποχή των πρώτων πρωτόγονων κοινωνιών, υπήρξε ο βασικός παράγοντας διδαχής, μετάδοσης γνώσεων, καλλιέργειας χαρακτήρα και διαμόρφωσης προσωπικότητας.
Έτσι, παρά τις περί του αντιθέτου (επίσημες και μη) φραστικές διατυπώσεις, ο δάσκαλος περιθωριοποιείται ολοένα και περισσότερο, καθώς αναγκάζεται να κινηθεί αυστηρά μέσα σε πλαίσια προδιαγεγραμμένης και προκαθορισμένης (από άλλους) πορείας, χωρίς την παροχή περιθωρίων για την ανάληψη αξιόλογων πρωτοβουλιών, ανάπτυξη των όποιων προσωπικών ικανοτήτων και την αξιοποίηση των όποιων φυσικών χαρισμάτων και ταλέντων.
Η αποχύμωση αυτή της προσωπικότητας του δασκάλου οδηγεί στη δημιουργία και τη διόγκωση ενός τεράστιου εκπαιδευτικού (και όχι μόνο) ψεύδους, μέσα στο οποίο καλούνται να λειτουργήσουν όλοι οι παράγοντες της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Το ψεύδος αυτό συνίσταται, κυρίως, στην ανάπτυξη μιας άχρηστης γραφειοκρατίας, η οποία εμφανίζεται με ελκυστικά ονόματα (όπως προγραμματισμός, αξιολόγηση κτλ), η οποία, τελικά, ουδεμία σχέση έχει με το περιεχόμενο αυτών των λεκτικών εκφράσεων…ωραιοποίησης, αφού και ο πιο μικρός μαθητής (πολύ δε περισσότερο ο εκπαιδευτικός και ο σκεπτόμενος γονέας) γνωρίζει, πως η εκπαίδευση είναι μια διαδικασία ανοιχτή, συνεχώς μεταβαλλόμενη και διαρκώς προσαρμοζόμενη στις συνθήκες της υφιστάμενης πραγματικότητας και δεν μπορεί να προγραμματιστεί επακριβώς και λεπτομερειακά, παρά μόνο σε αδρές γραμμές και μέσα από μια γενικευμένη μορφοποίηση του όλου σχεδιασμού.
Ποιος, αλήθεια, μπορεί να αρνηθεί, ότι ο αρχικός σχεδιασμός δεν ανατρέπεται από τις καιρικές συνθήκες (συνεχώς αναβάλλονται, μετατίθενται και ακυρώνονται εκπαιδευτικές εκδηλώσεις ένεκα τούτου), ότι ένα έκτακτο γεγονός δεν επιβάλλει τον παραμερισμό του σχεδιασμού και την ενασχόληση με τα αντικείμενα που προσφέρει η επικαιρότητα, ότι η αιφνίδια «φαεινή ιδέα» ενός μαθητή ή ενός εκπαιδευτικού δεν μπορεί να φέρει τα πάνω κάτω;
Στην περίπτωση αυτή η εκπαιδευτική γραφειοκρατία θα σηκώσει ψηλά τα χέρια, καθώς ο «απολογισμός» του εκπαιδευτικού έργου δε θα έχει πού να στηριχθεί, μια και οι εκπαιδευτικές δράσεις ελάχιστα θα σχετίζονται με τα αρχικά προγραμματικά σχέδια. Τούτο θα έχει ως αποτέλεσμα να γράφονται και να ξαναγράφονται πρακτικά και τροποποιητικές αποφάσεις, συχνά ψευδή από κορφής μέχρις ονύχων (για να ’ναι όλοι ευχαριστημένοι) εις βάρος πάντα της εκπαιδευτικής ουσίας, που, σίγουρα, δεν είναι ούτε η γραφειοκρατία, ούτε το κλείσιμο όπως - όπως των … «μαύρων (εκπαιδευτικών) οπών» ούτε η ανάδειξη των εκπαιδευτικών μέσα από ψεύτικες και φαμφαρόνικες εκδηλώσεις εντυπωσιασμού.
Υπάρχουν και κάποιοι που ανησυχούν μήπως η κοινωνία μείνει απληροφόρητη σχετικά με «το σημαντικό έργο που συντελείται στα σχολεία μας» (σκασίλα της κοινωνίας –λέμε τώρα…), αλλά ας μην ανησυχούν, γιατί το έργο του δασκάλου, της σχολικής τάξης και της σχολικής μονάδας είναι το μόνο που δεν μπορεί να αποκρυφτεί, είναι το μόνο που μαθαίνουν (και αξιολογούν) αυτόματα σχεδόν, όλοι όσοι πραγματικά ενδιαφέρονται γι’ αυτό κι όσοι στ’ αλήθεια «καίγονται» για την ανάπτυξη, την πρόοδο και το μέλλον των παιδιών μας.
Παρά τις διαπιστωμένες και πολυσυζητημένες αυτές αλήθειες, οι επίσημοι μηχανισμοί της εκπαίδευσης εξακολουθούν να μην εμπιστεύονται το δάσκαλο, επιμένουν να τον περιορίζουν και να τον ποδηγετούν κατά τις επιλογές και τις στοχεύσεις τους, συνεχίζουν να τον χρησιμοποιούν ως εξάρτημα του μηχανισμού ανάπτυξης της πολιτικής τους (η περίπτωση αυτή δεν περιορίζεται μόνο στην εκάστοτε κυβερνητική πλευρά), φροντίζοντας ταυτόχρονα να τον καθιστούν ολοένα και περισσότερο εξαρτημένο από δαύτους, ψαλλιδίζοντας, αργά αλλά σταθερά τα ερείσματα της σιγουριάς και της αυτοπεποίθησής του (μετέωρες σχέσεις εργασίας, αμφίβολη ασφάλιση, κακή αμοιβή κ.τ.λ.)., την ώρα ακριβώς που θα έπρεπε να τον ενισχύουν παντοιοτρόπως, να τον επιμορφώνουν ουσιαστικά, να τον στηρίζουν ηθικά και να συμβάλλουν στην εξάλειψη των οικονομικών του …πονοκέφαλων.
Μετά από αυτές τις διαπιστώσεις, θέλει δε θέλει κανείς, νοσταλγεί το «παλαιό σχολείο», το οποίο μπορεί να υπολείπονταν σε υποδομές και μέσα, αλλά είχε το δάσκαλό του, στη θέση που του επιφυλάσσει η ουσία του έργου και της αποστολής του. Ακόμα και ο «αυταρχικός» και με όλες τις εξουσίες συγκεντρωμένες στα χέρια του επιθεωρητής, μπορεί να παρατηρούσε και ενίοτε να «μάλωνε» το δάσκαλο, αλλά ουδέποτε αμφισβητούσε το ρόλο του και ουδέποτε τον υποβίβαζε σε γρανάζι. Αντίθετα εμπιστευόταν τον ίδιο και τις πρωτοβουλίες του, με αποτέλεσμα να ξετυλιχτούν οι ικανότητες του καθενός και να αναδειχτούν μεγάλα (και ονομαστά) εκπαιδευτικά ταλέντα.
Τελειώνοντας σημειώνω, ότι ουδέποτε ο εκπαιδευτικός είχε τόση ανασφάλεια, εισέπραττε τέτοια απόρριψη και διακατεχόταν από τόσο άγχος, όσο στην τελευταία δεκαετία και κυρίως στο δεύτερο μισό της. Και όχι τόσο εξαιτίας της πίεσης που του ασκούν κάποιοι όσο εξαιτίας της υποβάθμισης, της απαξίωσης και της άρσης της εμπιστοσύνης προς το πρόσωπό του.
Αν αυτό σημαίνει κάτι, ας αποτελέσει βάση για προβληματισμό κι ας το λάβουν (έστω και λίγο) υπόψη οι κάθε λογής αρμόδιοι.
Δευτέρα 8 Μαρτίου 2010
ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΟ 1824
Α. 1824-1897
Την περίοδο αυτή η Ελλάδα πήρε 10 εξωτερικά δάνεια, συνολικά 770 εκ. γαλ. φράγκα (στο εξής γ.φ.). Κατά μέσο όρο η τιμή έκδοσης κυμάνθηκε στο 72,54%, δηλαδή χρεώθηκε 770 εκ. γ.φ. αλλά “στο χέρι” πήρε 464,1 εκ. γ.φ., τα υπόλοιπα ήταν τιμή έκδοσης και διάφορα άλλα έξοδα-κρατήσεις, ή πιο απλά ήταν το... κοινωνικό έργο των τραπεζών.
1 Αναλυτικότερα:
• Δύο δάνεια από την Αγγλία κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης το 1824 και το 1825, συνολικά 2,8 εκ. λίρες στερλίνες (στο εξής λ.σ.) ή 70.261.000 γ.φ.2 • Ένα, 60 εκ. γ.φ. με την εκλογή του Όθωνα ως βασιλιά της Ελλάδας, το 1832.
• Δύο επί Κουμουνδούρου, το 1879 και το 1890, συνολικά 180 εκ. γ.φ.
•Πέντε επί Χ. Τρικούπη το 1882-1885 και το 1886-1881, συνολικά 450 εκ. γ.φ. και τέλος
•Ενα επί Σωτηρόπουλου-Ράλλη το 1893, 9.739.000 εκ. γ.φ.
Αι. Τα δάνεια της ανεξαρτησίας
- Κατά κοινή ομολογία υποκίνησαν τους δύο εμφύλιους το 1824. Οπως έλεγε ο Γκούρας, “χρυσού λαλούντος άπας άπρακτος λόγος”. 3 Επι πλέον ήταν προφανές ότι θα επικρατούσε εκείνο το κόμμα που θα έπαιρνε το δάνειο, καθʼόσον, “νόμος και ισχύς αι λίραι του δανείου”.
- Με την εξαγορά βουλευτών και στρατιωτικών διέφθειραν τον κοινοβουλευτισμό και τη διοίκηση. Οπως γράφει ο Παπατσώνης, “δια το μέσον του δανείου τούτου, εδιώρισαν εις όλας τας επαρχίας οπαδούς των υπαλλήλους”4.
Η πελατειακή διαχείριση των δανείων είχε στρέψει την αιχμή του δόρατος προς τη δύναμη της εποχής, τις οπλικές δυνάμεις, με τις μαζικές βαθμοδοσίες, το οικονομικό κόστος των οποίων κάλυπταν τα δάνεια. Οπως επισημάνθηκε “κατάντησε το έθνος να έχει υπέρ των 12.000 αξιωματικούς”, σε σύνολο οπλικών δυνάμεων 20.000 ανδρών5 .
Οι περισσότεροι καπετάνιοι εμφάνιζαν περισσότερους άνδρες για να επωφελούνται τους επιπλέον μισθούς. Έτσι ο Γκούμας έπαιρνε μισθούς για 12.000 άνδρες ενώ είχε μόνο 3.0006. Αυτήν την ευρεμισθία ο λαός την τιτλοποίησε με το σκωπτικό, “ο καπετάν ένας”, δηλαδή έπαιρνε πολλούς μισθούς για τους άνδρες του, ενώ είχε μόνον ένα, τον εαυτόν του. 7 Δεν είχαν απομείνει ούτε 20.000 λίρες για να σωθεί το Μεσολόγγι, όπως λέει ο Παπαρηγόπουλος. 8 Το “ταμείον κενόν”, όπως ενημέρωνε τη Βουλή η Επιτροπή Ταμείου. 9 Η κυβέρνηση έκτοτε επωνομάσθη ψωροκώσταινα” 10 .
Το 1825 η κυβέρνηση θα κηρύξει την πρώτη πτώχευση. Τον Απρίλιο του 1926, αναλαμβάνοντας η κυβέρνηση Α. Ζαΐμη, στο ταμείο υπήρχαν μόνο 16 γρόσια, ουτε μία λίρα! Καθαρή δανειακή πρόσοδος από μεν το πρώτο δάνειο των 800.000 λιρών, 36%.
Από το δεύτερο των 2 εκ. λιρών το 10,5%.
Α2 Οθωνική περίοδος
Το δάνειο των 60 εκ. γ.φ. του Όθωνα εγγυήθηκαν οι τρεις Μεγάλες Δυνάμεις (στο εξής Μ.Δ.) κάθε μία το ένα τρίτο.
Η τρίτη δόση των 20 εκ. γ.φ. ουδέποτε καταβλήθηκε στην Ελλάδα.
Κατακρατήθηκε από τη δανειοδότρια τράπεζα για την εξυπηρέτηση του δανειου. Από τις υπόλοιπες δύο δόσεις, 40 εκ. γ.φ., το 56,8% κατακρατήθηκε στο εξωτερικό, το υπόλοιπο σπαταλήθηκε από την αντιβασιλεία και σε έξοδα του Βαυαρικού στρατού.11
Τέλος, το 1835, στο δημόσιο ταμείο υπήρχαν 1,8 εκ. δρχ. και απʼ αυτά έπρεπε να καλυφθούν τα ελλείμματα 1833-35 και η εξυπηρέτηση του δανείου, που ήταν 2,7 εκατ. δρχ.
Τελικά η καθαρή πρόσοδος, από το δάνειο, για την Ελλάδα ήταν 14,2%. Στο τέλος του 1859 η Ελλάδα έναντι του δανείου χρωστούσε υπερτριπλάσια των όσων λογιστικά είχε επωφεληθεί από το δάνειο, ενώ από το 1843 είχαμε τη δεύτερη χρεοκοπία.
Α3. Τρικουπική περίοδος
Κατά την περίοδο αυτή κυρίαρχος θα αναδυθεί ο έμπιστος των ανακτόρων Α. Συγγρός. Ηταν ο άνθρωπος που εξασφάλιζε στο Ελληνικό Δημόσιο δανειοδότες, στους οποίους συμμετείχε και ο ίδιος. Ήταν ο άνθρωπος που από τη δανειακή πρόσοδο εκτελούσε δημόσια έργα (Ισθμός Κορίνθου, σιδηρόδρομοι Λαυρίου, Θεσσαλίας κλπ.). Ηταν ο υπερεργολάβος με ό,τι αυτό σημαίνει.
Από την άλλη πλευρά ο Χ. Τρικούπης θα αναδυθεί σε πρωταθλητή του εξωτερικού δανεισμού. Την περίοδο του ελληνικού βασιλείου 1832-1893 στον Τρικούπη χρεώνεται το 58,4% του εξωτερικού δανεισμού, με 450 εκ. γ.φ. Παρʼόλα αυτά το 1893 θα έχουμε την τρίτη χρεοκοπία.
Τον αιώνα αυτόν μέχρι το 1897, ο συνολικός δανεισμός έφθασε στα 770 εκ. γ.φ., από τα οποία “στο χέρι πήρε” 389 εκ. γ.φ. ή το 50,5%. Μέχρι το 1993 είχε αποσβέσει 472 εκ., δηλαδή το 120% των όσων δανειακά εισέπραξε και πάλι χρωστούσε 631,4 εκ., δηλαδή το 82% των όσων είχε δανεισθεί. Την ίδια χρονιά τα ετήσια έσοδα του ελληνικού κράτους ήταν 64 εκ. φ. δηλαδή μόλις το 10% του εξωτερικού δημόσιου χρέους.
Το 1898 η Ελλάδα θα τεθεί υπό τον Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο και ταυτόχρονα θα της παραχωρηθεί δάνειο 150 εκ. φ.
Απʼ αυτό το 62% καταβλήθηκε ως αποζημίωση της Οθ. Αυτοκρατορίας (παραχώρηση Θεσσαλίας, πόλεμος 1897), 15% χρησιμοποιήθηκε για κάλυψη των ελλειμμάτων, το 20% στο κυμαινόμενο χρέος και το 3% στα έξοδα έκδοσης.
Β. 1900-1945
Β1. 1902-1914
Η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα και την υποχώρηση του κρατικού.12 Την ίδια αυτή εποχή η Αθήνα αντιμετωπίζει τον Μακεδονικό αγώνα και από το 1912 τους Βαλκανικούς.
Μέχρι το 1909 συνεχίζεται η ανεπάρκεια διαχείρισης των δημοσιονομικών. 13 Οι αθηναϊκές συντεχνίες με ψήφισμα τους τον Δεκέμβριο του 1908 διεκήρυτταν ότι δεν δέχονται πια νέους φόρους “προς συντήρηση εν τη αρχή του εκάστοτε κόμματος”14 , ενώ η εισαγγελία Θεσ/κης θα επέμβει για διασπάθιση του δημοσιου χρήματος κατά την εγκατάσταση των προσφύγων στη Μακεδονία15 .
Την περίοδο αυτή συνομολογήθηκαν τέσσερα εξωτερικά δάνεια, συνολικά 521 εκ. φ. Τα δύο πρώτα (76 εκ. φ.) μέχρι το 1910 και το τέταρτο 335 εκ. φ. το 1914. Η δανειακή πρόσοδος χρησιμοποιήθηκε
- Υπέρ της εξυπηρέτησης των ήδη υπαρχόντων εξωτερικών δανείων.
- Υπέρ της διεξαγωγής των Βαλκανικών πολέμων και
- Στην ενσωμάτωση των νέων περιοχών που προέκυψαν μετά τους Βαλκανικούς.
Με απλά λόγια τα νέα δάνεια ξεπλήρωναν τα παλιά.
Β2. 1915-1923
Η Ελλάδα του διχασμού εν μέσω του Αʼ ΠΠ. Στη συνέχεια θα βιώσει τη Μικρασιατική καταστροφή και να βρεθεί με τους πρόσφυγες απʼ αυτήν.
Η οικονομική πορεία διαρθρώνεται από τις μεγάλες, έκτακτες πολεμικές δαπάνες (περίπου 6,2 δισ. δρχ.). Είναι περίοδος έξαρσης του εσωτερικού δανεισμού και σχεδόν έλλειψης εξωτερικού.
Στον εξωτερικό δανεισμό υπάρχουν δύο μυστικά γερμανικά δάνεια, από 40 εκ. μάρκα έκαστο προς την κυβέρνηση Σκουλούδη το 1915 και 1916. Τα δάνεια κρατήθηκαν εντελώς μυστικά, ακόμα και από τη Βουλή και ουδαμού αναγραφόμενα. Η μυστικότητα αυτή θα αποτελέσει θέμα της ποινικής δικαιοσύνης το 1918. Στο ειδικό δικαστήριο ο Σκουλούδης θα υποστηρίξει ότι κρατήθηκε μυστικό για να μην εκλειφθεί ως ένδειξη γερμανοφιλίας.
Τέλος υπήρξε ένα μικρό δάνειο καναδικό 8 εκ. δολ. Επίσης και ένα για την εξαγορά, από τη Γαλλία, της σιδηροδρομικής γραμμής Θεσ/κης-Κων/λης, την οποία είχε καταλάβει ο ελληνικός στρατός το 1913.
Β3. Μεσοπόλεμος 1924-1932
Με τη Μικρασιατική καταστροφή ο ελληνισμός θα βρεθεί σε αμηχανία και σύγχυση. Από το 1924 μέχρι το 1928 ο κοινοβουλευτισμός θα βρεθεί σε οξύτατη κρίση, με 12 κυβερνήσεις, δηλαδή κάθε 4,5 μήνες και άλλη κυβέρνηση και με αποκορύφωμα το παγκαλικό “Θόδωρος κερνά και Θόδωρος πίνει”. 16
Ο Βενιζέλος θα επιστρέψει και θα κερδίσει τις εκλογές του 1928, με 223 έδρες από τις 250. Εχει επιστρέψει συμβιβαστικός για να γεφυρώσει το χάσμα του διχασμού και είχε στόχο τον αστικό εκσυγχρονισμό. Η τετραετία του θα είναι περίοδος κοινοβουλευτικής ομαλότητας.
Τα επιτακτικότερα προβλήματα είναι το προσφυγικό και η σταθεροποίηση της δραχμής που η αξίας της είχε πέσει στο δέκατο πέμπτο της προπολεμικής. Η φορολογική επιβάρυνση παραμένει δυσβάστακτη. Σε σχέση με την προπολεμική έχει αυξηθεί κατά 37 φορές.
Από το 1924 μέχρι το 1930 εισέρρευσαν στην Ελλάδα 1,16 δισ. χρυσά φράγκα, εκ των οποίων το 78% ήταν δάνεια.17
Την περίοδο 1924-1931 συνομολογήθηκαν εννιά εξωτερικά δάνεια, συνολικά 992 εκ. φρ. ή 14,9 δισ. δρχ. 18 Τα δάνεια αυτά προήλθαν από την Αγγλία κατά 48%, τις ΗΠΑ κατά 31% και τα υπόλοιπα σε μονοψήφια ποσοστά από Βέλγιο, Σουηδία, Γαλλία, Ολλανδία, Ελβετία, Αίγυπτο και Ιταλία.
Τα δάνεια χρησιμοποιήθηκαν για την αποκατάσταση των προσφύγων, την εξυπηρέτηση του εξωτερικού δανεισμού, τη σταθεροποίηση της δραχμής και παραγωγικά.
Την ίδια περίοδο η εξυπηρέτηση του εξωτερικού δανεισμού απορροφούσε το 29% των τακτικών εσόδων.
Συνολικά την περίοδο 1824-1932 είχαμε δανεισθεί από το εξωτερικό 2,2 δισ. χρ. φρ. Μέχρι το 1932 είχαμε αποσβέσει 2,38 δισ. χρ. φρ. δηλαδή 183 περισσότερα απʼ όσα είχαμε δανεισθεί και πάλι χρωστούμε 2 δισ. χρ. ερ.
Το 1932 είχαμε την τέταρτη πτώχευση.
Μέχρι το 1945 δεν θα υπάρξει νέος εξωτερικός δανεισμός ενώ θα παγώσει, λόγω παγκόσμιας κρίσης, η εξυπηρέτηση τωνπαλαιών.
Γ. 1946-1966 Ανασυγκρότηση και ανάπτυξη
Πρώτο μέλημα της χώρας η ανασυγκρότηση της από την κατοχική καταστροφή που είχε φθάσει 33 φορές το εθνικό εισόδημα του 1946.
Το δεύτερο πρόβλημα ήταν ο εμφύλιος και το τρίτο οι υπέρογκες στρατιωτικές δαπάνες, οι μεγαλύτερες στη Δυτ. Ευρώπη 19 και που έφθαναν στο 27,5% των συνολικών εξόδων.
Τα προβλήματα μέχρι το 1952-53 θα τα αντιμετωπίσουν συνολικά 18 κυβερνήσεις που θα προχωρήσουν σε οκτώ υποτιμήσεις. Κατά μέσο όρο κάθε 5,5 μήνες και άλλη κυβέρνηση και κάθε χρονιά και υποτίμηση.
Το δημ. χρέος (στο εξής Δ.Χ.) συντίθεται από το προπολεμικό και το μεταπολεμικό. Το προπολεμικό, μέχρι το 1962 ήταν υπερτριπλάσιο του μεταπολεμικού. Στο προπολεμικό ΔΧ το 90% καταλάμβανε ο προπολεμικός εξωτερικός δανεισμός.
Την περίοδο 1962-67 οι ελληνικές κυβερνήσεις θα διακανονίσουν το 97% του προπολεμικού εξωτερικού Δ.Χ., το οποίο μαζί με τους τόκους ανερχόταν στα 6,41 δισ. δρχ.
Μέχρι το 1955 η Ελλάδα είχε συνάψει μόνο τρια εξωτερικά δάνεια, συνολικά 145 εκ. δολ. Στη συνέχεια θα συνάψει άλλα 28 εξωτερικά, συνολικά 406,4 εκ. δολ.
Ο μετακατοχικός δανεισμός προήλθε κατά 58,4% από τις ΗΠΑ, κατά 19% από τη Δυτ. Γερμανία και κατά 14,36% από την Αγγλία. Τα υπόλοιπα από διεθνείς οργανισμούς.
Για την εξυπηρέτηση του μετακατοχικού εξωτερικού δανεισμού η Ελλάδα κατέβαλε το 128% της δανειακής προσόδου που λογιστικά είχε πάρει!
Δ. Δικτατορία, 1967-1974
Περίοδος υπέρογκου εσωτερικού δανεισμού, ο οποίος και τετραπλασιάσθηκε. Αντίθετα ο εξωτερικός δανεισμός σημειώνει μικρή αύξηση.
Συνολικά 19 εξωτερικά δάνεια, μόλις στο 6,4% του νέου Δ.Χ. εξ αυτών το 92,2% ήταν σε δολ., ενώ η αγγλική λίρα απουσίαζε.
Την περίοδο αυτή εμφανίζονται τα δάνεια σε συνάλλαγμα.
Πρόκειται για δάνεια εργοληπτικών εταιρειών, τα οποία έπαιρναν από το εξωτερικό, υπό την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου. Στη συνέχεια τα παραχωρούσαν στο Ελληνικό Δημόσιο προς εκτέλεση δημοσιων εργων, με ανάδοχους τις εν λόγω εταιρείες. Συνολικά συνομολογήθηκαν 59 τέτοια δάνεια. Προφανώς το Ελληνικό Δημόσιο δεν είναι ο δανειολήπτης, έτσι δεν θεωρείται εξωτερικός δανεισμός. Στο νέο Δ.Χ. ο δανεισμός σε συνάλλαγμα αντιπροσώπευε το 23,6%.
Ε. Μεταπολίτευση 1975-1981
Το προπολεμικό εξωτερικό Δ.Χ., λόγω του διακανονισμού 1962-67 βαίνει συνεχώς μειούμενο. Από το 4% του συνολικού Δ.Χ. το 1974 θα πέσει το 1981 στο 0,6%.
Ο μεταπολεμικός εξωτερικός, κατά μέσο όρο, στο 3,9% των τακτικών εσόδων.
Συνολικά έχουμε 24 εξωτερικά δάνεια. Τρια από την γαλλική κυβέρνηση και τα υπόλοιπα απο διεθνείς οργανισμούς και τράπεζες. Κυριαρχία του δολαρίου και απουσία της αγγλικής λίρας.
Η επιδείνωση του Δ.Χ. προέρχεται από την αύξηση του εσωτερικού δανεισμού.
Στ. 1981-1989
Μετά το 1974 ο δημόσιος τομέας διευρύνεται εντυπωσιακά.
Μεταξύ 1978-87 οι απασχολούμενοι στην κεντρική διοίκηση -ΔΕΚΟ από 300.000 θα αυξηθούν σε 460.000. Μαζί δε με τις δημόσιες τράπεζες, προβληματικές και τις ελεγχόμενες από το Δημόσιο επιχειρήσεις θα φθάσουν τις 640.000.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπ. Οικονομικών και εισηγητικές εκθέσεις επί του προϋπολογισμού, τα ελλείμματα του ευρύτερα δημόσιου τομέα, από το 13,4% επί του ΑΕΠ το 1981 θα φθάσουν το 1989 στο 26,1%. Τα ελλείμματα θα καλυφθούν κατά 106% από τον δανεισμό.
Το 1985 η Ελλάδα ήταν παγκόσμια πρώτη στο κατά κεφαλήν Δ.Χ. Το Δ.Χ. είχε αρχίσει να προσδιορίζει την ύπαρξη της οικονομίας και όχι την ανάπτυξή της.
Το διάστημα 1982-89, κατά μέσο όρο, η συνολική εξυπηρέτηση του Δ.Χ. κάλυψε το 33,61% των τακτικών εσόδων της ίδιας περιόδου. Μεταξύ το 1975-87 συνομολογήθηκαν 18,4 δισ. δολ. εξωτερικών δανείων, εκ των οποίων το 81% διετέθει για την εξυπηρέτηση των δανείων.
Η προσφυγή στον εξωτερικό δανεισμό έγινε για έργα συγκοινωνιακής, αγροτικής και αστικής υποδομής. Ένα, το 1982, για την αποκατάσταση των ζημιών από τους σεισμούς στην Καλαμάτα το 1981 και ένα για την υποστήριξη του ισοζυγίου πληρωμών.
Προφανώς μετά το 1824 ο εξωτερικός δανεισμός είχε γίνει έσοδο τακτικό και έξοδο υπέρβαρο.
Ζ. 1974-2008
α. εξωτερικό Δ.Χ
1990 2.452,4 δισ. δρχ.
1993 5.236,8 δισ. δρχ.
2004 2.503 εκ. ευρώ
2008 1.632 εκ. ευρώ
β. Δ.Σ. ποσοστό του ΑΕΠ
1974 22,5% του ΑΕΠ
1981 31,2% του ΑΕΠ
1987 56,1% του ΑΕΠ
1990 80,7% του ΑΕΠ
1993 111,6% του ΑΕΠ
2004 108,5% του ΑΕΠ
2008 97,16% του ΑΕΠ
Πηγές Απολογισμοί ελληνικού κράτους
Την περίοδο αυτή η Ελλάδα πήρε 10 εξωτερικά δάνεια, συνολικά 770 εκ. γαλ. φράγκα (στο εξής γ.φ.). Κατά μέσο όρο η τιμή έκδοσης κυμάνθηκε στο 72,54%, δηλαδή χρεώθηκε 770 εκ. γ.φ. αλλά “στο χέρι” πήρε 464,1 εκ. γ.φ., τα υπόλοιπα ήταν τιμή έκδοσης και διάφορα άλλα έξοδα-κρατήσεις, ή πιο απλά ήταν το... κοινωνικό έργο των τραπεζών.
1 Αναλυτικότερα:
• Δύο δάνεια από την Αγγλία κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης το 1824 και το 1825, συνολικά 2,8 εκ. λίρες στερλίνες (στο εξής λ.σ.) ή 70.261.000 γ.φ.2 • Ένα, 60 εκ. γ.φ. με την εκλογή του Όθωνα ως βασιλιά της Ελλάδας, το 1832.
• Δύο επί Κουμουνδούρου, το 1879 και το 1890, συνολικά 180 εκ. γ.φ.
•Πέντε επί Χ. Τρικούπη το 1882-1885 και το 1886-1881, συνολικά 450 εκ. γ.φ. και τέλος
•Ενα επί Σωτηρόπουλου-Ράλλη το 1893, 9.739.000 εκ. γ.φ.
Αι. Τα δάνεια της ανεξαρτησίας
- Κατά κοινή ομολογία υποκίνησαν τους δύο εμφύλιους το 1824. Οπως έλεγε ο Γκούρας, “χρυσού λαλούντος άπας άπρακτος λόγος”. 3 Επι πλέον ήταν προφανές ότι θα επικρατούσε εκείνο το κόμμα που θα έπαιρνε το δάνειο, καθʼόσον, “νόμος και ισχύς αι λίραι του δανείου”.
- Με την εξαγορά βουλευτών και στρατιωτικών διέφθειραν τον κοινοβουλευτισμό και τη διοίκηση. Οπως γράφει ο Παπατσώνης, “δια το μέσον του δανείου τούτου, εδιώρισαν εις όλας τας επαρχίας οπαδούς των υπαλλήλους”4.
Η πελατειακή διαχείριση των δανείων είχε στρέψει την αιχμή του δόρατος προς τη δύναμη της εποχής, τις οπλικές δυνάμεις, με τις μαζικές βαθμοδοσίες, το οικονομικό κόστος των οποίων κάλυπταν τα δάνεια. Οπως επισημάνθηκε “κατάντησε το έθνος να έχει υπέρ των 12.000 αξιωματικούς”, σε σύνολο οπλικών δυνάμεων 20.000 ανδρών5 .
Οι περισσότεροι καπετάνιοι εμφάνιζαν περισσότερους άνδρες για να επωφελούνται τους επιπλέον μισθούς. Έτσι ο Γκούμας έπαιρνε μισθούς για 12.000 άνδρες ενώ είχε μόνο 3.0006. Αυτήν την ευρεμισθία ο λαός την τιτλοποίησε με το σκωπτικό, “ο καπετάν ένας”, δηλαδή έπαιρνε πολλούς μισθούς για τους άνδρες του, ενώ είχε μόνον ένα, τον εαυτόν του. 7 Δεν είχαν απομείνει ούτε 20.000 λίρες για να σωθεί το Μεσολόγγι, όπως λέει ο Παπαρηγόπουλος. 8 Το “ταμείον κενόν”, όπως ενημέρωνε τη Βουλή η Επιτροπή Ταμείου. 9 Η κυβέρνηση έκτοτε επωνομάσθη ψωροκώσταινα” 10 .
Το 1825 η κυβέρνηση θα κηρύξει την πρώτη πτώχευση. Τον Απρίλιο του 1926, αναλαμβάνοντας η κυβέρνηση Α. Ζαΐμη, στο ταμείο υπήρχαν μόνο 16 γρόσια, ουτε μία λίρα! Καθαρή δανειακή πρόσοδος από μεν το πρώτο δάνειο των 800.000 λιρών, 36%.
Από το δεύτερο των 2 εκ. λιρών το 10,5%.
Α2 Οθωνική περίοδος
Το δάνειο των 60 εκ. γ.φ. του Όθωνα εγγυήθηκαν οι τρεις Μεγάλες Δυνάμεις (στο εξής Μ.Δ.) κάθε μία το ένα τρίτο.
Η τρίτη δόση των 20 εκ. γ.φ. ουδέποτε καταβλήθηκε στην Ελλάδα.
Κατακρατήθηκε από τη δανειοδότρια τράπεζα για την εξυπηρέτηση του δανειου. Από τις υπόλοιπες δύο δόσεις, 40 εκ. γ.φ., το 56,8% κατακρατήθηκε στο εξωτερικό, το υπόλοιπο σπαταλήθηκε από την αντιβασιλεία και σε έξοδα του Βαυαρικού στρατού.11
Τέλος, το 1835, στο δημόσιο ταμείο υπήρχαν 1,8 εκ. δρχ. και απʼ αυτά έπρεπε να καλυφθούν τα ελλείμματα 1833-35 και η εξυπηρέτηση του δανείου, που ήταν 2,7 εκατ. δρχ.
Τελικά η καθαρή πρόσοδος, από το δάνειο, για την Ελλάδα ήταν 14,2%. Στο τέλος του 1859 η Ελλάδα έναντι του δανείου χρωστούσε υπερτριπλάσια των όσων λογιστικά είχε επωφεληθεί από το δάνειο, ενώ από το 1843 είχαμε τη δεύτερη χρεοκοπία.
Α3. Τρικουπική περίοδος
Κατά την περίοδο αυτή κυρίαρχος θα αναδυθεί ο έμπιστος των ανακτόρων Α. Συγγρός. Ηταν ο άνθρωπος που εξασφάλιζε στο Ελληνικό Δημόσιο δανειοδότες, στους οποίους συμμετείχε και ο ίδιος. Ήταν ο άνθρωπος που από τη δανειακή πρόσοδο εκτελούσε δημόσια έργα (Ισθμός Κορίνθου, σιδηρόδρομοι Λαυρίου, Θεσσαλίας κλπ.). Ηταν ο υπερεργολάβος με ό,τι αυτό σημαίνει.
Από την άλλη πλευρά ο Χ. Τρικούπης θα αναδυθεί σε πρωταθλητή του εξωτερικού δανεισμού. Την περίοδο του ελληνικού βασιλείου 1832-1893 στον Τρικούπη χρεώνεται το 58,4% του εξωτερικού δανεισμού, με 450 εκ. γ.φ. Παρʼόλα αυτά το 1893 θα έχουμε την τρίτη χρεοκοπία.
Τον αιώνα αυτόν μέχρι το 1897, ο συνολικός δανεισμός έφθασε στα 770 εκ. γ.φ., από τα οποία “στο χέρι πήρε” 389 εκ. γ.φ. ή το 50,5%. Μέχρι το 1993 είχε αποσβέσει 472 εκ., δηλαδή το 120% των όσων δανειακά εισέπραξε και πάλι χρωστούσε 631,4 εκ., δηλαδή το 82% των όσων είχε δανεισθεί. Την ίδια χρονιά τα ετήσια έσοδα του ελληνικού κράτους ήταν 64 εκ. φ. δηλαδή μόλις το 10% του εξωτερικού δημόσιου χρέους.
Το 1898 η Ελλάδα θα τεθεί υπό τον Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο και ταυτόχρονα θα της παραχωρηθεί δάνειο 150 εκ. φ.
Απʼ αυτό το 62% καταβλήθηκε ως αποζημίωση της Οθ. Αυτοκρατορίας (παραχώρηση Θεσσαλίας, πόλεμος 1897), 15% χρησιμοποιήθηκε για κάλυψη των ελλειμμάτων, το 20% στο κυμαινόμενο χρέος και το 3% στα έξοδα έκδοσης.
Β. 1900-1945
Β1. 1902-1914
Η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα και την υποχώρηση του κρατικού.12 Την ίδια αυτή εποχή η Αθήνα αντιμετωπίζει τον Μακεδονικό αγώνα και από το 1912 τους Βαλκανικούς.
Μέχρι το 1909 συνεχίζεται η ανεπάρκεια διαχείρισης των δημοσιονομικών. 13 Οι αθηναϊκές συντεχνίες με ψήφισμα τους τον Δεκέμβριο του 1908 διεκήρυτταν ότι δεν δέχονται πια νέους φόρους “προς συντήρηση εν τη αρχή του εκάστοτε κόμματος”14 , ενώ η εισαγγελία Θεσ/κης θα επέμβει για διασπάθιση του δημοσιου χρήματος κατά την εγκατάσταση των προσφύγων στη Μακεδονία15 .
Την περίοδο αυτή συνομολογήθηκαν τέσσερα εξωτερικά δάνεια, συνολικά 521 εκ. φ. Τα δύο πρώτα (76 εκ. φ.) μέχρι το 1910 και το τέταρτο 335 εκ. φ. το 1914. Η δανειακή πρόσοδος χρησιμοποιήθηκε
- Υπέρ της εξυπηρέτησης των ήδη υπαρχόντων εξωτερικών δανείων.
- Υπέρ της διεξαγωγής των Βαλκανικών πολέμων και
- Στην ενσωμάτωση των νέων περιοχών που προέκυψαν μετά τους Βαλκανικούς.
Με απλά λόγια τα νέα δάνεια ξεπλήρωναν τα παλιά.
Β2. 1915-1923
Η Ελλάδα του διχασμού εν μέσω του Αʼ ΠΠ. Στη συνέχεια θα βιώσει τη Μικρασιατική καταστροφή και να βρεθεί με τους πρόσφυγες απʼ αυτήν.
Η οικονομική πορεία διαρθρώνεται από τις μεγάλες, έκτακτες πολεμικές δαπάνες (περίπου 6,2 δισ. δρχ.). Είναι περίοδος έξαρσης του εσωτερικού δανεισμού και σχεδόν έλλειψης εξωτερικού.
Στον εξωτερικό δανεισμό υπάρχουν δύο μυστικά γερμανικά δάνεια, από 40 εκ. μάρκα έκαστο προς την κυβέρνηση Σκουλούδη το 1915 και 1916. Τα δάνεια κρατήθηκαν εντελώς μυστικά, ακόμα και από τη Βουλή και ουδαμού αναγραφόμενα. Η μυστικότητα αυτή θα αποτελέσει θέμα της ποινικής δικαιοσύνης το 1918. Στο ειδικό δικαστήριο ο Σκουλούδης θα υποστηρίξει ότι κρατήθηκε μυστικό για να μην εκλειφθεί ως ένδειξη γερμανοφιλίας.
Τέλος υπήρξε ένα μικρό δάνειο καναδικό 8 εκ. δολ. Επίσης και ένα για την εξαγορά, από τη Γαλλία, της σιδηροδρομικής γραμμής Θεσ/κης-Κων/λης, την οποία είχε καταλάβει ο ελληνικός στρατός το 1913.
Β3. Μεσοπόλεμος 1924-1932
Με τη Μικρασιατική καταστροφή ο ελληνισμός θα βρεθεί σε αμηχανία και σύγχυση. Από το 1924 μέχρι το 1928 ο κοινοβουλευτισμός θα βρεθεί σε οξύτατη κρίση, με 12 κυβερνήσεις, δηλαδή κάθε 4,5 μήνες και άλλη κυβέρνηση και με αποκορύφωμα το παγκαλικό “Θόδωρος κερνά και Θόδωρος πίνει”. 16
Ο Βενιζέλος θα επιστρέψει και θα κερδίσει τις εκλογές του 1928, με 223 έδρες από τις 250. Εχει επιστρέψει συμβιβαστικός για να γεφυρώσει το χάσμα του διχασμού και είχε στόχο τον αστικό εκσυγχρονισμό. Η τετραετία του θα είναι περίοδος κοινοβουλευτικής ομαλότητας.
Τα επιτακτικότερα προβλήματα είναι το προσφυγικό και η σταθεροποίηση της δραχμής που η αξίας της είχε πέσει στο δέκατο πέμπτο της προπολεμικής. Η φορολογική επιβάρυνση παραμένει δυσβάστακτη. Σε σχέση με την προπολεμική έχει αυξηθεί κατά 37 φορές.
Από το 1924 μέχρι το 1930 εισέρρευσαν στην Ελλάδα 1,16 δισ. χρυσά φράγκα, εκ των οποίων το 78% ήταν δάνεια.17
Την περίοδο 1924-1931 συνομολογήθηκαν εννιά εξωτερικά δάνεια, συνολικά 992 εκ. φρ. ή 14,9 δισ. δρχ. 18 Τα δάνεια αυτά προήλθαν από την Αγγλία κατά 48%, τις ΗΠΑ κατά 31% και τα υπόλοιπα σε μονοψήφια ποσοστά από Βέλγιο, Σουηδία, Γαλλία, Ολλανδία, Ελβετία, Αίγυπτο και Ιταλία.
Τα δάνεια χρησιμοποιήθηκαν για την αποκατάσταση των προσφύγων, την εξυπηρέτηση του εξωτερικού δανεισμού, τη σταθεροποίηση της δραχμής και παραγωγικά.
Την ίδια περίοδο η εξυπηρέτηση του εξωτερικού δανεισμού απορροφούσε το 29% των τακτικών εσόδων.
Συνολικά την περίοδο 1824-1932 είχαμε δανεισθεί από το εξωτερικό 2,2 δισ. χρ. φρ. Μέχρι το 1932 είχαμε αποσβέσει 2,38 δισ. χρ. φρ. δηλαδή 183 περισσότερα απʼ όσα είχαμε δανεισθεί και πάλι χρωστούμε 2 δισ. χρ. ερ.
Το 1932 είχαμε την τέταρτη πτώχευση.
Μέχρι το 1945 δεν θα υπάρξει νέος εξωτερικός δανεισμός ενώ θα παγώσει, λόγω παγκόσμιας κρίσης, η εξυπηρέτηση τωνπαλαιών.
Γ. 1946-1966 Ανασυγκρότηση και ανάπτυξη
Πρώτο μέλημα της χώρας η ανασυγκρότηση της από την κατοχική καταστροφή που είχε φθάσει 33 φορές το εθνικό εισόδημα του 1946.
Το δεύτερο πρόβλημα ήταν ο εμφύλιος και το τρίτο οι υπέρογκες στρατιωτικές δαπάνες, οι μεγαλύτερες στη Δυτ. Ευρώπη 19 και που έφθαναν στο 27,5% των συνολικών εξόδων.
Τα προβλήματα μέχρι το 1952-53 θα τα αντιμετωπίσουν συνολικά 18 κυβερνήσεις που θα προχωρήσουν σε οκτώ υποτιμήσεις. Κατά μέσο όρο κάθε 5,5 μήνες και άλλη κυβέρνηση και κάθε χρονιά και υποτίμηση.
Το δημ. χρέος (στο εξής Δ.Χ.) συντίθεται από το προπολεμικό και το μεταπολεμικό. Το προπολεμικό, μέχρι το 1962 ήταν υπερτριπλάσιο του μεταπολεμικού. Στο προπολεμικό ΔΧ το 90% καταλάμβανε ο προπολεμικός εξωτερικός δανεισμός.
Την περίοδο 1962-67 οι ελληνικές κυβερνήσεις θα διακανονίσουν το 97% του προπολεμικού εξωτερικού Δ.Χ., το οποίο μαζί με τους τόκους ανερχόταν στα 6,41 δισ. δρχ.
Μέχρι το 1955 η Ελλάδα είχε συνάψει μόνο τρια εξωτερικά δάνεια, συνολικά 145 εκ. δολ. Στη συνέχεια θα συνάψει άλλα 28 εξωτερικά, συνολικά 406,4 εκ. δολ.
Ο μετακατοχικός δανεισμός προήλθε κατά 58,4% από τις ΗΠΑ, κατά 19% από τη Δυτ. Γερμανία και κατά 14,36% από την Αγγλία. Τα υπόλοιπα από διεθνείς οργανισμούς.
Για την εξυπηρέτηση του μετακατοχικού εξωτερικού δανεισμού η Ελλάδα κατέβαλε το 128% της δανειακής προσόδου που λογιστικά είχε πάρει!
Δ. Δικτατορία, 1967-1974
Περίοδος υπέρογκου εσωτερικού δανεισμού, ο οποίος και τετραπλασιάσθηκε. Αντίθετα ο εξωτερικός δανεισμός σημειώνει μικρή αύξηση.
Συνολικά 19 εξωτερικά δάνεια, μόλις στο 6,4% του νέου Δ.Χ. εξ αυτών το 92,2% ήταν σε δολ., ενώ η αγγλική λίρα απουσίαζε.
Την περίοδο αυτή εμφανίζονται τα δάνεια σε συνάλλαγμα.
Πρόκειται για δάνεια εργοληπτικών εταιρειών, τα οποία έπαιρναν από το εξωτερικό, υπό την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου. Στη συνέχεια τα παραχωρούσαν στο Ελληνικό Δημόσιο προς εκτέλεση δημοσιων εργων, με ανάδοχους τις εν λόγω εταιρείες. Συνολικά συνομολογήθηκαν 59 τέτοια δάνεια. Προφανώς το Ελληνικό Δημόσιο δεν είναι ο δανειολήπτης, έτσι δεν θεωρείται εξωτερικός δανεισμός. Στο νέο Δ.Χ. ο δανεισμός σε συνάλλαγμα αντιπροσώπευε το 23,6%.
Ε. Μεταπολίτευση 1975-1981
Το προπολεμικό εξωτερικό Δ.Χ., λόγω του διακανονισμού 1962-67 βαίνει συνεχώς μειούμενο. Από το 4% του συνολικού Δ.Χ. το 1974 θα πέσει το 1981 στο 0,6%.
Ο μεταπολεμικός εξωτερικός, κατά μέσο όρο, στο 3,9% των τακτικών εσόδων.
Συνολικά έχουμε 24 εξωτερικά δάνεια. Τρια από την γαλλική κυβέρνηση και τα υπόλοιπα απο διεθνείς οργανισμούς και τράπεζες. Κυριαρχία του δολαρίου και απουσία της αγγλικής λίρας.
Η επιδείνωση του Δ.Χ. προέρχεται από την αύξηση του εσωτερικού δανεισμού.
Στ. 1981-1989
Μετά το 1974 ο δημόσιος τομέας διευρύνεται εντυπωσιακά.
Μεταξύ 1978-87 οι απασχολούμενοι στην κεντρική διοίκηση -ΔΕΚΟ από 300.000 θα αυξηθούν σε 460.000. Μαζί δε με τις δημόσιες τράπεζες, προβληματικές και τις ελεγχόμενες από το Δημόσιο επιχειρήσεις θα φθάσουν τις 640.000.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπ. Οικονομικών και εισηγητικές εκθέσεις επί του προϋπολογισμού, τα ελλείμματα του ευρύτερα δημόσιου τομέα, από το 13,4% επί του ΑΕΠ το 1981 θα φθάσουν το 1989 στο 26,1%. Τα ελλείμματα θα καλυφθούν κατά 106% από τον δανεισμό.
Το 1985 η Ελλάδα ήταν παγκόσμια πρώτη στο κατά κεφαλήν Δ.Χ. Το Δ.Χ. είχε αρχίσει να προσδιορίζει την ύπαρξη της οικονομίας και όχι την ανάπτυξή της.
Το διάστημα 1982-89, κατά μέσο όρο, η συνολική εξυπηρέτηση του Δ.Χ. κάλυψε το 33,61% των τακτικών εσόδων της ίδιας περιόδου. Μεταξύ το 1975-87 συνομολογήθηκαν 18,4 δισ. δολ. εξωτερικών δανείων, εκ των οποίων το 81% διετέθει για την εξυπηρέτηση των δανείων.
Η προσφυγή στον εξωτερικό δανεισμό έγινε για έργα συγκοινωνιακής, αγροτικής και αστικής υποδομής. Ένα, το 1982, για την αποκατάσταση των ζημιών από τους σεισμούς στην Καλαμάτα το 1981 και ένα για την υποστήριξη του ισοζυγίου πληρωμών.
Προφανώς μετά το 1824 ο εξωτερικός δανεισμός είχε γίνει έσοδο τακτικό και έξοδο υπέρβαρο.
Ζ. 1974-2008
α. εξωτερικό Δ.Χ
1990 2.452,4 δισ. δρχ.
1993 5.236,8 δισ. δρχ.
2004 2.503 εκ. ευρώ
2008 1.632 εκ. ευρώ
β. Δ.Σ. ποσοστό του ΑΕΠ
1974 22,5% του ΑΕΠ
1981 31,2% του ΑΕΠ
1987 56,1% του ΑΕΠ
1990 80,7% του ΑΕΠ
1993 111,6% του ΑΕΠ
2004 108,5% του ΑΕΠ
2008 97,16% του ΑΕΠ
Πηγές Απολογισμοί ελληνικού κράτους
ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΜΕ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΠΟ ΤΟ 2015
Εισαγωγικές εξετάσεις, 2015. «Οι μαθητές που τη χρονιά αυτή θα φοιτούν στη Γ' λυκείου θα δώσουν εξετάσεις σε εθνικό επίπεδο με θέματα που θα επιλεγούν από τράπεζα θεμάτων η οποία στο μεταξύ θα έχει δημιουργηθεί. Σημαντικό λόγο στο νέο σύστημα πρόσβασης θα έχουν επίσης ΑΕΙ και ΤΕΙ, θεσπίζοντας τις ελάχιστες βαθμολογίες που πρέπει να έχουν οι υποψήφιοι στα μαθήματα βαρύτητας, ανά σχολή» αναφέρει η υφυπουργός Παιδείας Εύη Χριστοφιλοπούλου σε συνέντευξή της στην Ελευθεροτυπία (7/3/2010).
Εάν μάλιστα το υπουργείο Παιδείας κερδίσει το στοίχημα και τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα των αλλαγών, τότε οι μαθητές γυμνασίου και λυκείου θα βρεθούν από την προσεχή σχολική χρονιά σε ένα πρωτόγνωρο για τα ελληνικά δεδομένα σχολείο: κομπιούτερ στο θρανίο τους, ψηφιοποιημένο βιβλίο στη οθόνη τους, διαδραστικός πίνακας απέναντι κι ένας εκπαιδευτικός απολύτως εξοικειωμένος με τις νέες τεχνολογίες.
Οι αλλαγές που παρουσιάστηκαν την Πέμπτη στο υπουργικό συμβούλιο ξεκινούν από τη βάση της εκπαιδευτικής πυραμίδας, το νηπιαγωγείο, και φτάνουν μέχρι το λύκειο. Εχουν στο επίκεντρο την αναβάθμιση του μαθητή, που συνδέεται απολύτως με αυτή του εκπαιδευτικού, αφού αυτός είναι το κλειδί για να δρομολογηθούν και να αποδώσουν τα πάντα.
Αξιολογούμε τις πιο σημαντικές αλλαγές:
Οι εξετάσεις του ΑΣΕΠ για τους εκπαιδευτικούς θα δίνουν από εδώ και στο εξής μεγαλύτερο βάρος στο παιδαγωγικό σκέλος.
Οι επιτυχόντες μία φορά στο ΑΣΕΠ θα κατοχυρώνουν για εύλογο χρονικό διάστημα δικαίωμα διορισμού.
Οι υφιστάμενοι πίνακες διορισμού (60-40) καταργούνται και γίνονται πλέον ενιαίοι. Από αυτούς θα διορίζονται όλοι κατά σειρά.
Τα σεμινάρια επιμόρφωσης για τις νέες παιδαγωγικές μεθόδους θα καταλήγουν μέσα από μια μορφή εξετάσεων σε πιστοποιητικό παιδαγωγικής επάρκειας, που καθίσταται πλέον υποχρεωτικό για όλους τους εκπαιδευτικούς.
Νέα προγράμματα σπουδών, νέες διδακτικές μέθοδοι, πιστοποίηση στις ξένες γλώσσες και στους υπολογιστές, ενίσχυση του θεσμού του ολοήμερου σχολείου, αξιολόγηση σχολικών μονάδων.
Η συνέντευξη με την υφυπουργό Παιδείας Εύη Χριστοφιλοπούλου έχει ως εξής:
* Ποιοι είναι οι στόχοι του νέου σχολείου;
- Να αποκτήσει ο μαθητής κριτική σκέψη, να μπορεί να συνθέτει, να ανακαλύπτει πράγματα και φυσικές καταστάσεις, να ερευνά. Θέλουμε ένα μαθητή ενεργό, να ξέρει ξένες γλώσσες και υπολογιστές και βεβαίως να επικοινωνεί καλά στην ελληνική γλώσσα. Να μαθαίνει, όχι παπαγαλίζοντας, αλλά να μαθαίνει να αναζητά τη γνώση μέσα από το εκπαιδευτικό παιχνίδι, την ομαδική ή την ατομική άσκηση με νέες παιδαγωγικές μεθόδους.
* Νέες τεχνολογίες στην τάξη;
- Αλλάζει όλη η μορφή του σχολείου που ξέραμε και δημιουργούμε το ψηφιακό σχολείο. Ξεκινάμε αμέσως με το να κάνουμε τα σχολεία ευρυζωνικά, να υπάρχει δηλαδή Ιντερνετ σε κάθε τάξη, να έχουμε εκπαιδευτικά λογισμικά και βάσεις δεδομένων στην υπηρεσία μαθητών και καθηγητών. Σε λίγο χρόνο, που θα υπάρχουν πρότυπες ψηφιοποιημένες διδασκαλίες μαθημάτων, καταλαβαίνει κανείς τι ανατροπές θα φέρει αυτό. Θέλουμε να μην έχουμε πια μαθητές που δεν κατάλαβαν το μάθημα ή δεν τους το εξήγησε καλά ο καθηγητής.
* Πόσος χρόνος απαιτείται για να ετοιμαστούν όλα αυτά;
- Στόχος μας είναι μέσα σε έναν χρόνο να είναι έτοιμα. Χρειάζεται πολλή και καλή δουλειά, αλλά, όταν φτιαχτεί αυτή η ψηφιακή τράπεζα διδακτικού υλικού και τροφοδοτείται, θα είναι μια αστείρευτη πηγή γνώσης.
* Θα αντικαταστήσει την παράδοση του μαθήματος;
- Οχι. Θα τη συμπληρώσει και θα την ενισχύσει. Τίποτα όμως δεν αντικαθιστά την τάξη και την απευθείας σχέση εκπαιδευτικού και μαθητή. Θα είναι ένα εργαλείο πρώτα του δασκάλου, στο οποίο θα έχει πρόσβαση ο μαθητής. Μαζί με άλλα μέτρα μπορεί να χτυπήσει και την παραπαιδεία ώστε να ελαφρύνουμε την αγωνία και το άγχος των γονιών.
* Πού θα απευθύνεται;
- Αρχικά στο γυμνάσιο και στο λύκειο.
* Οταν λέμε ψηφιακή τάξη, τι θα περιλαμβάνει σε έμψυχο και άψυχο υλικό;
- Την αναβάθμιση της υποδομής, των παρεχόμενων εκπαιδευτικών υπηρεσιών και την ευρυζωνική πρόσβαση.
* Δώστε μας μια εικόνα.
- Θα έχουμε διαδραστικούς πίνακες στην τάξη, οπότε ο καθηγητής γράφει και την ίδια στιγμή ο μαθητής το βλέπει στον υπολογιστή του και μπορεί να δίνει λύση ή να απαντά. Το ίδιο και ο καθηγητής, αντιστρόφως.
* Πότε θα συμβεί χρονικά;
- Δουλεύουμε εντατικά έτσι ώστε μέσα στους πρώτους μήνες της νέας σχολικής χρονιάς να έχουν πάει οι διαδραστικοί πίνακες σε όλα τα γυμνάσια και λύκεια της χώρας, ενώ ταυτόχρονα προχωρούμε στην ψηφιοποίηση του εκπαιδευτικού υλικού.
* Τα υπάρχοντα βιβλία θα ψηφιοποιηθούν;
- Ψηφιοποιούνται ήδη και πολλά από αυτά θα είναι έτοιμα τον Σεπτέμβριο. Αρα έχουμε ψηφιακό εκπαιδευτικό υλικό, διαδραστικούς πίνακες, τις υποδομές δηλαδή, τη δυνατότητα των σχολείων να έχουν πρόσβαση και στο Ιντερνετ.
* Και ατομικό κομπιούτερ για κάθε μαθητή;
- Από τον Σεπτέμβριο θα ξεκινήσουμε με έναν κομπιούτερ ανά 3-4 μαθητές και μετά θα πάμε σε ατομικό.
* Αυτά όλα προϋποθέτουν ειδικές γνώσεις των εκπαιδευτικών. Πότε θα τις αποκτήσουν;
- Ολοι οι εκπαιδευτικοί της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης θα παρακολουθήσουν τη σχετική επιμόρφωση μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2010.
* Φτιάχνετε νέο πρόγραμμα σπουδών. Τι αλλάζετε;
- Τα αλλάζουμε όλα και κυρίως τη φιλοσοφία των προγραμμάτων σπουδών. Δεν βάζουμε λίγο παραπάνω Γλώσσα ή Μαθηματικά, διαιωνίζοντας την επικέντρωση σε όλο και περισσότερη ύλη που ο καθηγητής θα «βγάλει» και ο μαθητής θα αποστηθίσει. Τα νέα προγράμματα σπουδών είναι πιο απαιτητικά σε μαθησιακούς στόχους αλλά πιο ευέλικτα και διαθεματικά. Θα μπορεί δηλαδή ο εκπαιδευτικός να αυτενεργεί περισσότερο. Του δίνεται περισσότερη ελευθερία στη δουλειά για να φτάσει στους στόχους και στα μαθησιακά προγράμματα που θέλει.
* Τι καινούριο εισάγουν τα νέα προγράμματα;
- Απαλείφεται το φαινόμενο που παρατηρείται σήμερα να διδάσκονται τα παιδιά κάτι και μετά από δύο τάξεις να το ξαναδιδάσκονται. Θα είναι έτσι φτιαγμένα ώστε να ενθαρρύνουν τους μαθητές, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες του καθενός. Θα μπορούν οι μέθοδοι να ανταποκρίνονται στις διαφορετικές ταχύτητες που υπάρχουν συνήθως μέσα στην τάξη.
* Πώς επιτυγχάνεται αυτό;
- Οχι βέβαια με τη μετωπική διδασκαλία, που λέει ο δάσκαλος το μάθημα κι απαντούν τα παιδιά. Επιτυγχάνεται όταν χωρίζονται σε μικρές ομάδες και ο δάσκαλος τους καθοδηγεί ανάλογα με τις ανάγκες τους. Αυτό του λύνει τα χέρια και μπορεί να παρέμβει πιο ενεργά ώστε το μάθημα να γίνει και γι' αυτόν πιο δημιουργικό, και για τα παιδιά πιο αποτελεσματικό.
* Πότε θα είναι έτοιμα τα νέα προγράμματα;
- Ο στόχος μας είναι να τα έχουμε όλα μέχρι τον Ιούνιο του 2011 σε όλες τις τάξεις, από το νηπιαγωγείο μέχρι την Γ' λυκείου. Ετσι ώστε το 2011-2012 να ξεκινήσουν πιλοτικά για μια χρονιά σε έναν αριθμό νηπιαγωγείων, δημοτικών και γυμνασίων κι από το 2013 να μπουν σε όλα τα σχολεία.
* Θα γίνουν αλλαγές και στο μελλοντικό ΑΣΕΠ;
- Ακολουθεί κι αυτό τη φιλοσοφία του νέου σχολείου, θα αυξηθεί το παιδαγωγικό μέρος στις εξετάσεις και θα μειωθεί το κομμάτι της γνώσης. Ισως να υπάρξει κι ένα κομμάτι καθαρά ψυχομετρικό. Οι εκπαιδευτικοί είναι πάνω απ' όλα λειτουργοί με αποστολή, όχι απλοί δημόσιοι υπάλληλοι.
* Επιτυχόντες ναι, διοριστέοι όχι. Γιατί;
- Θα το καταργήσουμε. Είναι άδικο αυτό που ισχύει σήμερα. Οταν περάσει κάποιος το ΑΣΕΠ πρέπει να κατοχυρώνει για ένα εύλογο διάστημα δικαίωμα διορισμού. Πρέπει βέβαια με κάποιον τρόπο να μένει ενεργός στην εκπαίδευση, είτε ως ωρομίσθιος, είτε στην ιδιωτική, είτε στη δημόσια εκπαίδευση.
* Πώς θα γίνει αυτό;
- Θα αλλάξουμε τη συγκρότηση των πινάκων μόλις παρέλθει το σύντομο μεταβατικό διάστημα που θα θεσμοθετήσουμε. Οι πίνακες θα είναι ενιαίοι, δεν θα υπάρχει 60-40 κι από αυτούς θα διορίζονται όλοι κατά σειρά.
* Μήπως φτιάξουμε έτσι μια άλλου είδους επετηρίδα;
- Οχι. Θα βάλουμε ένα όριο, 5 ή 10 χρόνια, και στο διάστημα αυτό θα πρέπει ο εκπαιδευτικός να έχει εργαστεί σε σχολείο και βεβαίως όλη η προϋπηρεσία του, ακόμη και η μία ώρα, θα προσμετρείται.
* Μετά τις περικοπές κατά 200.000 ευρώ στο κονδύλι του ΥΠΕΠΘ, πώς θα προχωρήσετε τις μεταρρυθμίσεις;
- Για τη δεδομένη οικονομική συγκυρία ο προϋπολογισμός του υπουργείου είναι, σε σχέση με πέρσι, αυξημένος, παρά τις περικοπές. Το νέο σχολείο συνοδεύεται από ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα εφαρμογής και πόρους χρηματοδότησης, ενώ προϋποθέτει αξιοποίηση του εκπαιδευτικού μας δυναμικού με δραστικό περιορισμό των αποσπάσεων και άρα την απελευθέρωση σημαντικού δυναμικού που σήμερα είναι εκτός τάξης.
Εάν μάλιστα το υπουργείο Παιδείας κερδίσει το στοίχημα και τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα των αλλαγών, τότε οι μαθητές γυμνασίου και λυκείου θα βρεθούν από την προσεχή σχολική χρονιά σε ένα πρωτόγνωρο για τα ελληνικά δεδομένα σχολείο: κομπιούτερ στο θρανίο τους, ψηφιοποιημένο βιβλίο στη οθόνη τους, διαδραστικός πίνακας απέναντι κι ένας εκπαιδευτικός απολύτως εξοικειωμένος με τις νέες τεχνολογίες.
Οι αλλαγές που παρουσιάστηκαν την Πέμπτη στο υπουργικό συμβούλιο ξεκινούν από τη βάση της εκπαιδευτικής πυραμίδας, το νηπιαγωγείο, και φτάνουν μέχρι το λύκειο. Εχουν στο επίκεντρο την αναβάθμιση του μαθητή, που συνδέεται απολύτως με αυτή του εκπαιδευτικού, αφού αυτός είναι το κλειδί για να δρομολογηθούν και να αποδώσουν τα πάντα.
Αξιολογούμε τις πιο σημαντικές αλλαγές:
Οι εξετάσεις του ΑΣΕΠ για τους εκπαιδευτικούς θα δίνουν από εδώ και στο εξής μεγαλύτερο βάρος στο παιδαγωγικό σκέλος.
Οι επιτυχόντες μία φορά στο ΑΣΕΠ θα κατοχυρώνουν για εύλογο χρονικό διάστημα δικαίωμα διορισμού.
Οι υφιστάμενοι πίνακες διορισμού (60-40) καταργούνται και γίνονται πλέον ενιαίοι. Από αυτούς θα διορίζονται όλοι κατά σειρά.
Τα σεμινάρια επιμόρφωσης για τις νέες παιδαγωγικές μεθόδους θα καταλήγουν μέσα από μια μορφή εξετάσεων σε πιστοποιητικό παιδαγωγικής επάρκειας, που καθίσταται πλέον υποχρεωτικό για όλους τους εκπαιδευτικούς.
Νέα προγράμματα σπουδών, νέες διδακτικές μέθοδοι, πιστοποίηση στις ξένες γλώσσες και στους υπολογιστές, ενίσχυση του θεσμού του ολοήμερου σχολείου, αξιολόγηση σχολικών μονάδων.
Η συνέντευξη με την υφυπουργό Παιδείας Εύη Χριστοφιλοπούλου έχει ως εξής:
* Ποιοι είναι οι στόχοι του νέου σχολείου;
- Να αποκτήσει ο μαθητής κριτική σκέψη, να μπορεί να συνθέτει, να ανακαλύπτει πράγματα και φυσικές καταστάσεις, να ερευνά. Θέλουμε ένα μαθητή ενεργό, να ξέρει ξένες γλώσσες και υπολογιστές και βεβαίως να επικοινωνεί καλά στην ελληνική γλώσσα. Να μαθαίνει, όχι παπαγαλίζοντας, αλλά να μαθαίνει να αναζητά τη γνώση μέσα από το εκπαιδευτικό παιχνίδι, την ομαδική ή την ατομική άσκηση με νέες παιδαγωγικές μεθόδους.
* Νέες τεχνολογίες στην τάξη;
- Αλλάζει όλη η μορφή του σχολείου που ξέραμε και δημιουργούμε το ψηφιακό σχολείο. Ξεκινάμε αμέσως με το να κάνουμε τα σχολεία ευρυζωνικά, να υπάρχει δηλαδή Ιντερνετ σε κάθε τάξη, να έχουμε εκπαιδευτικά λογισμικά και βάσεις δεδομένων στην υπηρεσία μαθητών και καθηγητών. Σε λίγο χρόνο, που θα υπάρχουν πρότυπες ψηφιοποιημένες διδασκαλίες μαθημάτων, καταλαβαίνει κανείς τι ανατροπές θα φέρει αυτό. Θέλουμε να μην έχουμε πια μαθητές που δεν κατάλαβαν το μάθημα ή δεν τους το εξήγησε καλά ο καθηγητής.
* Πόσος χρόνος απαιτείται για να ετοιμαστούν όλα αυτά;
- Στόχος μας είναι μέσα σε έναν χρόνο να είναι έτοιμα. Χρειάζεται πολλή και καλή δουλειά, αλλά, όταν φτιαχτεί αυτή η ψηφιακή τράπεζα διδακτικού υλικού και τροφοδοτείται, θα είναι μια αστείρευτη πηγή γνώσης.
* Θα αντικαταστήσει την παράδοση του μαθήματος;
- Οχι. Θα τη συμπληρώσει και θα την ενισχύσει. Τίποτα όμως δεν αντικαθιστά την τάξη και την απευθείας σχέση εκπαιδευτικού και μαθητή. Θα είναι ένα εργαλείο πρώτα του δασκάλου, στο οποίο θα έχει πρόσβαση ο μαθητής. Μαζί με άλλα μέτρα μπορεί να χτυπήσει και την παραπαιδεία ώστε να ελαφρύνουμε την αγωνία και το άγχος των γονιών.
* Πού θα απευθύνεται;
- Αρχικά στο γυμνάσιο και στο λύκειο.
* Οταν λέμε ψηφιακή τάξη, τι θα περιλαμβάνει σε έμψυχο και άψυχο υλικό;
- Την αναβάθμιση της υποδομής, των παρεχόμενων εκπαιδευτικών υπηρεσιών και την ευρυζωνική πρόσβαση.
* Δώστε μας μια εικόνα.
- Θα έχουμε διαδραστικούς πίνακες στην τάξη, οπότε ο καθηγητής γράφει και την ίδια στιγμή ο μαθητής το βλέπει στον υπολογιστή του και μπορεί να δίνει λύση ή να απαντά. Το ίδιο και ο καθηγητής, αντιστρόφως.
* Πότε θα συμβεί χρονικά;
- Δουλεύουμε εντατικά έτσι ώστε μέσα στους πρώτους μήνες της νέας σχολικής χρονιάς να έχουν πάει οι διαδραστικοί πίνακες σε όλα τα γυμνάσια και λύκεια της χώρας, ενώ ταυτόχρονα προχωρούμε στην ψηφιοποίηση του εκπαιδευτικού υλικού.
* Τα υπάρχοντα βιβλία θα ψηφιοποιηθούν;
- Ψηφιοποιούνται ήδη και πολλά από αυτά θα είναι έτοιμα τον Σεπτέμβριο. Αρα έχουμε ψηφιακό εκπαιδευτικό υλικό, διαδραστικούς πίνακες, τις υποδομές δηλαδή, τη δυνατότητα των σχολείων να έχουν πρόσβαση και στο Ιντερνετ.
* Και ατομικό κομπιούτερ για κάθε μαθητή;
- Από τον Σεπτέμβριο θα ξεκινήσουμε με έναν κομπιούτερ ανά 3-4 μαθητές και μετά θα πάμε σε ατομικό.
* Αυτά όλα προϋποθέτουν ειδικές γνώσεις των εκπαιδευτικών. Πότε θα τις αποκτήσουν;
- Ολοι οι εκπαιδευτικοί της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης θα παρακολουθήσουν τη σχετική επιμόρφωση μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2010.
* Φτιάχνετε νέο πρόγραμμα σπουδών. Τι αλλάζετε;
- Τα αλλάζουμε όλα και κυρίως τη φιλοσοφία των προγραμμάτων σπουδών. Δεν βάζουμε λίγο παραπάνω Γλώσσα ή Μαθηματικά, διαιωνίζοντας την επικέντρωση σε όλο και περισσότερη ύλη που ο καθηγητής θα «βγάλει» και ο μαθητής θα αποστηθίσει. Τα νέα προγράμματα σπουδών είναι πιο απαιτητικά σε μαθησιακούς στόχους αλλά πιο ευέλικτα και διαθεματικά. Θα μπορεί δηλαδή ο εκπαιδευτικός να αυτενεργεί περισσότερο. Του δίνεται περισσότερη ελευθερία στη δουλειά για να φτάσει στους στόχους και στα μαθησιακά προγράμματα που θέλει.
* Τι καινούριο εισάγουν τα νέα προγράμματα;
- Απαλείφεται το φαινόμενο που παρατηρείται σήμερα να διδάσκονται τα παιδιά κάτι και μετά από δύο τάξεις να το ξαναδιδάσκονται. Θα είναι έτσι φτιαγμένα ώστε να ενθαρρύνουν τους μαθητές, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες του καθενός. Θα μπορούν οι μέθοδοι να ανταποκρίνονται στις διαφορετικές ταχύτητες που υπάρχουν συνήθως μέσα στην τάξη.
* Πώς επιτυγχάνεται αυτό;
- Οχι βέβαια με τη μετωπική διδασκαλία, που λέει ο δάσκαλος το μάθημα κι απαντούν τα παιδιά. Επιτυγχάνεται όταν χωρίζονται σε μικρές ομάδες και ο δάσκαλος τους καθοδηγεί ανάλογα με τις ανάγκες τους. Αυτό του λύνει τα χέρια και μπορεί να παρέμβει πιο ενεργά ώστε το μάθημα να γίνει και γι' αυτόν πιο δημιουργικό, και για τα παιδιά πιο αποτελεσματικό.
* Πότε θα είναι έτοιμα τα νέα προγράμματα;
- Ο στόχος μας είναι να τα έχουμε όλα μέχρι τον Ιούνιο του 2011 σε όλες τις τάξεις, από το νηπιαγωγείο μέχρι την Γ' λυκείου. Ετσι ώστε το 2011-2012 να ξεκινήσουν πιλοτικά για μια χρονιά σε έναν αριθμό νηπιαγωγείων, δημοτικών και γυμνασίων κι από το 2013 να μπουν σε όλα τα σχολεία.
* Θα γίνουν αλλαγές και στο μελλοντικό ΑΣΕΠ;
- Ακολουθεί κι αυτό τη φιλοσοφία του νέου σχολείου, θα αυξηθεί το παιδαγωγικό μέρος στις εξετάσεις και θα μειωθεί το κομμάτι της γνώσης. Ισως να υπάρξει κι ένα κομμάτι καθαρά ψυχομετρικό. Οι εκπαιδευτικοί είναι πάνω απ' όλα λειτουργοί με αποστολή, όχι απλοί δημόσιοι υπάλληλοι.
* Επιτυχόντες ναι, διοριστέοι όχι. Γιατί;
- Θα το καταργήσουμε. Είναι άδικο αυτό που ισχύει σήμερα. Οταν περάσει κάποιος το ΑΣΕΠ πρέπει να κατοχυρώνει για ένα εύλογο διάστημα δικαίωμα διορισμού. Πρέπει βέβαια με κάποιον τρόπο να μένει ενεργός στην εκπαίδευση, είτε ως ωρομίσθιος, είτε στην ιδιωτική, είτε στη δημόσια εκπαίδευση.
* Πώς θα γίνει αυτό;
- Θα αλλάξουμε τη συγκρότηση των πινάκων μόλις παρέλθει το σύντομο μεταβατικό διάστημα που θα θεσμοθετήσουμε. Οι πίνακες θα είναι ενιαίοι, δεν θα υπάρχει 60-40 κι από αυτούς θα διορίζονται όλοι κατά σειρά.
* Μήπως φτιάξουμε έτσι μια άλλου είδους επετηρίδα;
- Οχι. Θα βάλουμε ένα όριο, 5 ή 10 χρόνια, και στο διάστημα αυτό θα πρέπει ο εκπαιδευτικός να έχει εργαστεί σε σχολείο και βεβαίως όλη η προϋπηρεσία του, ακόμη και η μία ώρα, θα προσμετρείται.
* Μετά τις περικοπές κατά 200.000 ευρώ στο κονδύλι του ΥΠΕΠΘ, πώς θα προχωρήσετε τις μεταρρυθμίσεις;
- Για τη δεδομένη οικονομική συγκυρία ο προϋπολογισμός του υπουργείου είναι, σε σχέση με πέρσι, αυξημένος, παρά τις περικοπές. Το νέο σχολείο συνοδεύεται από ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα εφαρμογής και πόρους χρηματοδότησης, ενώ προϋποθέτει αξιοποίηση του εκπαιδευτικού μας δυναμικού με δραστικό περιορισμό των αποσπάσεων και άρα την απελευθέρωση σημαντικού δυναμικού που σήμερα είναι εκτός τάξης.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
Αναρτήσεις
